Ο Λευκός Οίκος προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο οι Δημοκρατικοί να ανακτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές, καταρτίζοντας σχέδια που θα επιτρέψουν στον Ντόναλντ Τραμπ να συνεχίσει να εφαρμόζει την πολιτική του ατζέντα μέσω της εκτελεστικής εξουσίας.
Παράλληλα, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζεται μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, για το ενδεχόμενο κοινοβουλευτικών ερευνών σε βάρος μελών της, σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου και δύο ακόμη πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές διεργασίες και μίλησαν στο Reuters υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Από τον περασμένο Απρίλιο, ανώτερα στελέχη της κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων ο αναπληρωτής προσωπάρχης Στίβεν Μίλερ και ο διευθυντής του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού, Ράσελ Βόουτ, συνεργάζονται με το Γραφείο Νομικού Συμβούλου του Λευκού Οίκου.
Στόχος τους είναι να εντοπίσουν πολιτικές και νομοθετικές πρωτοβουλίες στους τομείς της μετανάστευσης, των δασμών, της στεγαστικής αγοράς και των ομοσπονδιακών δαπανών, τις οποίες ο πρόεδρος θα μπορούσε να προωθήσει χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Την ίδια ώρα, ο νομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Γουίλ Σαρφ, και η ομάδα του εξετάζουν τα περιθώρια άσκησης των προεδρικών εξουσιών, αλλά και τα νομικά όρια που θα μπορούσε να δοκιμάσει η κυβέρνηση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προετοιμασία επιχειρημάτων για την υπεράσπιση των σχετικών αποφάσεων σε περίπτωση δικαστικών προσφυγών.
Ο σχεδιασμός αυτός αναδεικνύει ένα από τα βασικά πολιτικά διακυβεύματα των ενδιάμεσων εκλογών της Τρίτης.
Μια ενδεχόμενη νίκη των Δημοκρατικών θα τους έδινε τη δυνατότητα να ξεκινήσουν έρευνες για την κυβέρνηση Τραμπ, να μπλοκάρουν νομοθετικές πρωτοβουλίες και να ασκήσουν μεγαλύτερο έλεγχο στις δημόσιες δαπάνες.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος θα εξακολουθούσε να διαθέτει ευρείες εκτελεστικές αρμοδιότητες στους τομείς του εμπορίου, της εξωτερικής πολιτικής και της λειτουργίας της ομοσπονδιακής διοίκησης.
Τέσσερις έδρες «ψάχνουν» οι Δημοκρατικοί σε Βουλή των Αντιπροσώπων και Γερουσία
Για να ανατρέψουν τις οριακές πλειοψηφίες των Ρεπουμπλικανών, οι Δημοκρατικοί χρειάζονται την εξασφάλιση τεσσάρων επιπλέον εδρών τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία. Αυτή τη στιγμή, οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν πλειοψηφία 218-214 στη Βουλή και 53-47 στη Γερουσία.
Οι δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα στους Δημοκρατικούς στη μάχη για τη Βουλή, ενώ η αναμέτρηση για τη Γερουσία παραμένει αμφίρροπη.
Τον τελευταίο μήνα, ο Τραμπ πραγματοποιεί προεκλογικές συγκεντρώσεις σε διάφορες περιοχές της χώρας, επιδιώκοντας να διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, στενοί συνεργάτες του προετοιμάζονται παρασκηνιακά για το ενδεχόμενο μιας διαφορετικής πολιτικής πραγματικότητας από το 2027.Ο Λευκός Οίκος επιχείρησε να υποβαθμίσει αυτό το ενδεχόμενο, απορρίπτοντας τις εκτιμήσεις περί απώλειας της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας και κατηγορώντας τα μέσα ενημέρωσης ότι προβάλλουν ένα παραπλανητικό αφήγημα.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Λόρεν Μπις, δήλωσε ότι η κυβέρνηση και οι Ρεπουμπλικανοί θα συνεχίσουν να επικεντρώνονται στην ασφάλεια των συνόρων, στην αποκατάσταση του νόμου και της τάξης, στη βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος των Αμερικανών και στην προώθηση των πολιτικών δεσμεύσεων του προέδρου.
Οι κινήσεις που σχεδιάζει ο Λευκός Οίκος
Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι η επιβολή νέων δασμών στις εισαγωγές κρίσιμων ορυκτών και ανεμογεννητριών, η αυστηροποίηση των κανόνων για τις βίζες διεθνών φοιτητών και προσωρινών ξένων εργαζομένων, καθώς και πρωτοβουλίες για τη μείωση του κόστους στέγασης και κατασκευής κατοικιών.
Παράλληλα, ομοσπονδιακές υπηρεσίες έχουν ήδη καταθέσει προτάσεις και νομικές αξιολογήσεις σχετικά με ενέργειες που θα μπορούσε να αναλάβει μονομερώς η κυβέρνηση, χωρίς να απαιτείται νέα νομοθετική έγκριση.
Ο Ράσελ Βόουτ, ο οποίος έχει την ευθύνη της εποπτείας των ομοσπονδιακών δαπανών, εξετάζει επίσης πώς θα μπορούσαν να προωθηθούν οι κυβερνητικές προτεραιότητες με τη χρήση κονδυλίων που έχουν ήδη εγκριθεί από το Κογκρέσο.
Επιπλέον, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, επιδιώκει την τροποποίηση των κανόνων που διέπουν τις ομοσπονδιακές επιχορηγήσεις, ώστε οι διορισμένοι από την κυβέρνηση αξιωματούχοι να αποκτήσουν μεγαλύτερη ευχέρεια στον καθορισμό των προγραμμάτων που θα χρηματοδοτούνται με δημόσιους πόρους.
Ο Τραμπ έχει ενημερωθεί για τις προετοιμασίες και έχει συμμετάσχει στις σχετικές συζητήσεις, σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου. Μάλιστα, ερωτηθείσα πόσο άνετα θα μπορούσε να κυβερνήσει με ένα Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών, μία από τις πηγές απάντησε ότι ο πρόεδρος θα αισθανόταν «πολύ άνετα».
Κυβερνώντας με περιορισμένη τη στήριξη του Κογκρέσου
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, τον Ιανουάριο του 2025, ο Τραμπ έχει αξιοποιήσει εκτεταμένα τις προεδρικές αρμοδιότητες, επιχειρώντας να διευρύνει τα όρια της εκτελεστικής εξουσίας.
Έχει προχωρήσει στην επιβολή ευρείας κλίμακας δασμών, στην εντατικοποίηση της εφαρμογής της μεταναστευτικής νομοθεσίας, στη μείωση του ομοσπονδιακού εργατικού δυναμικού και στην προώθηση στόχων εξωτερικής πολιτικής, χωρίς να εξασφαλίζει σε κάθε περίπτωση νέα νομοθετική έγκριση από το Κογκρέσο.
Σημαντική εξαίρεση αποτέλεσε το εκτεταμένο πακέτο φορολογικών περικοπών και περιορισμού των δημόσιων δαπανών, το οποίο εγκρίθηκε από το ελεγχόμενο από τους Ρεπουμπλικανούς Κογκρέσο και υπεγράφη από τον πρόεδρο τον Ιούλιο του 2025.
Ο Νέιθαν Γκονζάλες, εκδότης του πολιτικού αναλυτικού οργανισμού Inside Elections, εκτιμά ότι ο Τραμπ έχει επιλέξει να παρακάμπτει σε μεγάλο βαθμό το Κογκρέσο, επιδιώκοντας να υλοποιεί όσο το δυνατόν περισσότερες πολιτικές μέσω εκτελεστικών διαταγμάτων και προεδρικών αρμοδιοτήτων.
Όπως σημείωσε, η συγκεκριμένη προσέγγιση αναμένεται να συνεχιστεί ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί εξασφαλίσουν την πλειοψηφία.Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει, άλλωστε, επικαλεστεί επανειλημμένα καταστάσεις έκτακτης ανάγκης σε εθνικό επίπεδο, προκειμένου να διευρύνει τα περιθώρια μονομερούς δράσης.
Αν και το Κογκρέσο έχει τη δυνατότητα να ψηφίσει τον τερματισμό τους, ο Τραμπ μπορεί να ασκήσει βέτο, το οποίο θα μπορούσε να ανατραπεί μόνο με πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο νομοθετικά σώματα.
Παρά τις δυνατότητες αυτές, ένα Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικά πολιτικά και θεσμικά εμπόδια στον Λευκό Οίκο.
Ειδικότερα, ο έλεγχος της Γερουσίας θα επέτρεπε στους Δημοκρατικούς να εμποδίσουν την έγκριση δικαστικών και κυβερνητικών διορισμών του Τραμπ, συμπεριλαμβανομένων ενδεχόμενων υποψηφιοτήτων για το Ανώτατο Δικαστήριο.
Ο Άντριου Μπους, καθηγητής Δημόσιας Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Τενεσί στο Νόξβιλ, εκτιμά ότι οι Δημοκρατικοί θα εμφανίζονταν ιδιαίτερα απρόθυμοι να εγκρίνουν τις επιλογές του προέδρου για κυβερνητικές θέσεις.
Επιπλέον, θα μπορούσαν να μπλοκάρουν νομοθετικές πρωτοβουλίες που υποστηρίζει ο Τραμπ. Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος θα διατηρούσε το δικαίωμα του βέτο απέναντι σε νομοσχέδια των Δημοκρατικών, με την ανατροπή του να απαιτεί και πάλι πλειοψηφία δύο τρίτων.
Σημαντικό ρόλο θα μπορούσαν να διαδραματίσουν και τα δικαστήρια, καθώς θα είχαν τη δυνατότητα να ακυρώσουν κυβερνητικές αποφάσεις που υπερβαίνουν τα όρια της νόμιμης προεδρικής εξουσίας.
Για τον λόγο αυτό, ο Λευκός Οίκος σχεδιάζει να ζητήσει νομικές γνωμοδοτήσεις από το υπουργείο Δικαιοσύνης, προκειμένου να καθοριστούν οι ενέργειες που μπορεί να αναλάβει ο πρόεδρος χωρίς τη συγκατάθεση του Κογκρέσου και ο τρόπος υπεράσπισής τους σε ενδεχόμενες δικαστικές προσφυγές.
Στο επίκεντρο οι έρευνες των Δημοκρατικών
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που θα αντιμετώπιζε η κυβέρνηση Τραμπ σε περίπτωση επικράτησης των Δημοκρατικών στη Βουλή είναι η δυνατότητα έναρξης κοινοβουλευτικών ερευνών.
Σε προηγούμενο δημοσίευμά του, το Reuters είχε αποκαλύψει ότι κορυφαία στελέχη των Δημοκρατικών στη Βουλή και συνεργάτες κοινοβουλευτικών επιτροπών εξετάζουν τη χρήση ακροάσεων, κλητεύσεων και αιτημάτων προσκόμισης εγγράφων, προκειμένου να διερευνήσουν εάν ο Τραμπ έχει αξιοποιήσει την προεδρική του εξουσία προς όφελος του ίδιου, πολιτικών συμμάχων ή χρηματοδοτών του.
Οι συνεργάτες του προέδρου προετοιμάζονται εδώ και μήνες για αυτό το ενδεχόμενο. Δικηγόροι του Λευκού Οίκου ενημερώνουν κυβερνητικά στελέχη και επικεφαλής ομοσπονδιακών υπηρεσιών για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να διαχειρίζονται κοινοβουλευτικές έρευνες, αιτήματα εγγράφων και κλητεύσεις.
Μάλιστα, σύμφωνα με μία από τις πηγές, έχουν συστήσει στους αξιωματούχους να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί ως προς το περιεχόμενο των γραπτών επικοινωνιών τους.
Παράλληλα, η νομική ομάδα του Λευκού Οίκου επιδιώκει να εξασφαλίσει γνωμοδότηση του υπουργείου Δικαιοσύνης που θα μπορούσε να επιτρέψει στον Τραμπ να επικαλεστεί το εκτελεστικό προνόμιο, προκειμένου να προστατεύσει τις επικοινωνίες του με ιδιώτες συμβούλους από τον κοινοβουλευτικό έλεγχο.
