Σε μια εύθραυστη ισορροπία βρίσκεται η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν με τον Ντόναλντ Τραμπ να τονίζει ότι η κατάπαυση του πυρός βρίσκεται σε «μηχανική υποστήριξη της αναπνοής.
Η συγκεκριμένη αναφορά του Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί προσπάθεια του Αμερικανού ηγέτη να εκφοβίσει το Ιράν ώστε να πιστέψει ότι αν δεν «υποκύψει στις απαιτήσεις του Λευκού Οίκου», η χώρα τους ενδέχεται να δεχθεί νέα στρατιωτικά πλήγματα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος κατακεραύνωσε την απάντηση του Ιράν σε αμερικανική πρόταση για να τερματιστεί με διάρκεια ο πόλεμος, ενώ η Τεχεράνη αντέτεινε πως είναι έτοιμη να ανταποδώσει σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση.
Έπειτα από έναν και πλέον μήνα ανακωχής, η διπλωματική διαδικασία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη μοιάζει να έχει περιέλθει σε αδιέξοδο, οι δυο πλευρές ανταλλάσσουν μέσω Πακιστάν προτάσεις για να εδραιωθεί η κατάπαυση του πυρός, χωρίς αποτέλεσμα ως τώρα.
Ο Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, επιτέθηκε στον Ντόναλντ Τραμπ. «Κύριε Τραμπ, μην φανταστείτε ποτέ ότι εκμεταλλευόμενος τη σημερινή ηρεμία του Ιράν θα μπορέσετε να εισέλθετε θριαμβευτής στο Πεκίνο. Σας νικήσαμε στο πεδίο της μάχης· επομένως μην θεωρείτε ότι θα βγείτε νικητής και στη διπλωματία».
Η ιρανική αντιπρόταση στην πιο πρόσφατη αμερικανική προσφορά είναι «για τα σκουπίδια», πέταξε ο αμερικανικός πρόεδρος Τραμπ απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο. «Η κατάπαυση του πυρός είναι σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, όπως όταν έρχεται ο γιατρός και σας λέει: ‘κύριε, ο αγαπημένος σας έχει ακριβώς 1% πιθανότητες να ζήσει’», πρόσθεσε.
Στην άλλη πλευρά, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ αντέτεινε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν είναι έτοιμες «να ανταποδώσουν» και να δώσουν «μάθημα» σε οποιαδήποτε επίθεση, προσθέτοντας ότι όποιος επιτεθεί «θα εκπλαγεί».
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνέντευξης που παραχώρησε σε δημοσιογράφο του Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ είπε επίσης πως σκοπεύει να ξαναρχίσει την επιχείρηση συνοδείας πλοίων που θέλουν να φύγουν από τον Κόλπο μέσω του στενού του Ορμούζ, το οποίο πρακτικά έκλεισε το Ιράν αφότου εξαπολύθηκε ο αμερικανοϊσραηλινής πόλεμος εναντίον του, την 28η Φεβρουαρίου.
Οι τάσεις στις ΗΠΑ
Πληροφορίες από κύκλους με γνώση των επαφών στην Ουάσιγκτον αναφέρουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δείχνει μεγάλη δυσαρέσκεια για τη στάση της Τεχεράνης στις διαπραγματεύσεις.
Στο περιβάλλον της αμερικανικής κυβέρνησης ενισχύεται η εκτίμηση ότι ο πρόεδρος εξετάζει πλέον πιο σοβαρά το σενάριο επανεκκίνησης ευρείας κλίμακας στρατιωτικών ενεργειών στην περιοχή.
Η ενόχληση της αμερικανικής πλευράς συνδέεται αφενός με τα συνεχιζόμενα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και αφετέρου με τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις στο ιρανικό καθεστώς, οι οποίες –κατά την Ουάσιγκτον– δυσκολεύουν οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδο στο πυρηνικό πρόγραμμα.
Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό των ΗΠΑ διαμορφώνονται διαφορετικές γραμμές ως προς τη διαχείριση της κρίσης.
Μία πλευρά, με ισχυρή παρουσία κύκλων του Πενταγώνου, εισηγείται πιο δυναμικές κινήσεις πίεσης απέναντι στο Ιράν, ακόμη και περιορισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις με στόχο την περαιτέρω αποδυνάμωση της Τεχεράνης.
Από την άλλη, υπάρχουν αξιωματούχοι που θεωρούν πως τα περιθώρια διπλωματικής λύσης δεν έχουν εξαντληθεί και ζητούν να συνεχιστούν οι προσπάθειες διαλόγου.
Είχε ανακοινώσει την παύση της την 5η Μαΐου, την επομένη της έναρξής της, μιλώντας για «μεγάλη πρόοδο» στη διαπραγμάτευση με το Ιράν για να κλειστεί συμφωνία–προτού ανακρούσει πρύμνα χθες.
Η Wall Street Journal παράλληλα ανέφερε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διεξήγαγαν στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν τον Απρίλιο, βάζοντας στο στόχαστρο πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο νησί Λαβάν, ιρανικό έδαφος στον Κόλπο.
Η άμεση εμπλοκή των Εμιράτων, που δεν έχει επιβεβαιωθεί από το Αμπού Ντάμπι, ενδέχεται να σηματοδοτήσει καμπή στην κλιμάκωση στην περιοχή. Μέχρι σήμερα, καμιά από τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου δεν είχε αναγορευτεί επίσημα εμπόλεμο μέρος. Μόνο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ήτα γνωστό πως συμμετείχαν στις επιθέσεις εναντίον της Τεχεράνης.
«Νόμιμα δικαιώματα»
«Το μόνο πράγμα που ζητήσαμε» είναι να γίνουν σεβαστά «τα νόμιμα δικαιώματα του Ιράν», είπε χθες ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.
Προτού απαριθμήσει διεκδικήσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας: «το τέλος του πολέμου στην περιοχή», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και «να αποδεσμευτούν περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν στον ιρανικό λαό, που έχουν δεσμευτεί άδικα εδώ και χρόνια».
Σύμφωνα με την WSJ, η οποία επικαλέστηκε πηγές της ενήμερες σχετικά, η ιρανική πρόταση προέβλεπε σταδιακό άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και ταυτόχρονη άρση του αμερικανικού αποκλεισμού.
Πάντα σύμφωνα με τις πληροφορίες της εφημερίδας, το Ιράν αναφέρεται σε διαπραγματεύσεις για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της χώρας έπειτα από 30 ημέρες. Προσφέρει την «αραίωση» μέρους του εμπλουτισμένου σε υψηλό βαθμό ουρανίου που διαθέτει αλλά αρνείται την καταστροφή του εξοπλισμού του και 20ετές μορατόριουμ της διαδικασίας εμπλουτισμού.
Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και άλλες δυτικές κυβερνήσεις κατηγορούν την Τεχεράνη πως επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο, κάτι που η άλλη πλευρά το διαψεύδει για δεκαετίες επιμένοντας πως δεν θα απεμπολήσει το δικαίωμά της να έχει πολιτικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.
Το αδιέξοδο όσον αφορά τον αποκλεισμό του στενού του Ορμούζ, στρατηγικού για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες, ανέβασε ξανά χθες τις τιμές του μαύρου χρυσού.
Στο κλείσιμο των αγορών χθες το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς, σημείωνε αύξηση 2,88%, στα 104,21 δολάρια. Περί τις 04:00 (ώρα Ελλάδας), το βαρέλι του West Texas Intermediate (WTI), αμερικανικής ποικιλίας αναφοράς, προς παράδοση τον Ιούνιο, είχε φθάσει στα 98,69 δολάρια (+0,69%).
