Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: Πώς συνδέεται με τη χρήση αντιβιοτικών

Η λήψη αντιβιοτικών από την παιδική ηλικία έως και την πρώιμη ενήλικη ζωή συσχετίστηκε με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου στην ηλικία των 24 ετών, με τις πιθανότητες να αυξάνονται όσο περισσότερες φορές είχαν συνταγογραφηθεί αντιβιοτικά, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι μια συχνή διαταραχή του πεπτικού συστήματος, η οποία επηρεάζει περισσότερα από 60 εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη και προκαλεί συμπτώματα όπως κοιλιακό άλγος και μεταβολές στις συνήθειες του εντέρου. Παρότι προηγούμενες έρευνες έχουν υποδείξει σύνδεση μεταξύ της χρήσης αντιβιοτικών και του συνδρόμου αυτού, τα στοιχεία σχετικά με το κατά πόσο η έκθεση στα αντιβιοτικά κατά την παιδική ηλικία συνδέεται με την εμφάνισή του στην ενήλικη ζωή, παραμένουν αντιφατικά. Μεγάλο μέρος των υφιστάμενων στοιχείων βασίζεται στις αναμνήσεις των ατόμων σχετικά με την προηγούμενη χρήση αντιβιοτικών, ενώ είναι περιορισμένες οι πληθυσμιακές έρευνες που αξιοποιούν αντικειμενικά καταγεγραμμένα στοιχεία για τη λήψη αντιβιοτικών κατά την παιδική ηλικία.

Περισσότερες συνταγογραφήσεις αντιβιοτικών, υψηλότερες πιθανότητες για ευερέθιστο έντερο

Για να καλύψουν αυτό το κενό, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 2.853 συμμετέχοντες της σουηδικής μελέτης BAMSE. Τα στοιχεία για τις συνταγογραφήσεις αντιβιοτικών αντλήθηκαν από το Σουηδικό Μητρώο Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων, με αφετηρία το 2005, όταν οι συμμετέχοντες ήταν ηλικίας 9 έως 11 ετών, και έως ένα έτος πριν από την αξιολόγηση για το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, στην ηλικία των 24 ετών.

Οι ερευνητές εξέτασαν αν οι συμμετέχοντες είχαν λάβει αντιβιοτικά, πόσες φορές είχαν λάβει σχετική φαρμακευτική αγωγή, καθώς και ποιες κατηγορίες αντιβιοτικών είχαν χρησιμοποιήσει. Στην ηλικία των 24 ετών, το 10% των συμμετεχόντων εμφάνιζε σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, εκ των οποίων το 79,4% ήταν γυναίκες. Η χρήση αντιβιοτικών ήταν συχνότερη στους συμμετέχοντες με το σύνδρομο: το 87,8% είχε λάβει αντιβιοτικά κατά την περίοδο της μελέτης, έναντι του 80,2% όσων δεν εμφάνιζαν το σύνδρομο.

Λαμβάνοντας υπόψη το φύλο και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν λάβει αντιβιοτικά είχαν 1,5 μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου σε σύγκριση με όσους δεν είχαν λάβει τέτοια αγωγή. Οι πιθανότητες εμφάνισης του συνδρόμου αυξάνονταν σταδιακά ανάλογα με τον αριθμό των συνταγωγραφήσεων αντιβιοτικών

Ποια αντιβιοτικά συνδέθηκαν με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης του συνδρόμου

Οι πιθανότητες εμφάνισης συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου αυξάνονταν προοδευτικά με τον αριθμό των συνταγογραφούμενων αντιβιοτικών. Όταν εξετάστηκαν μεμονωμένες κατηγορίες αντιβιοτικών, οι τετρακυκλίνες και οι κεφαλοσπορίνες παρέμειναν σημαντικά συσχετισμένες με υψηλότερες πιθανότητες εμφάνισης του συνδρόμου μετά την προσαρμογή για το φύλο και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας. Οποιαδήποτε χρήση τετρακυκλινών συσχετίστηκε με 1,4 υψηλότερες πιθανότητες εμφάνισης του συνδρόμου, ενώ τρεις ή περισσότερες συνταγογραφήσεις κεφαλοσπορινών συσχετίστηκαν με 6,0 μεγαλύτερες πιθανότητες.

Η επικεφαλής συγγραφέας Δρ. Τζέσικα Σιόλαντ δήλωσε ότι η μελέτη παρέχει ένα σημαντικό βήμα προς την κατανόηση της σχέσης μεταξύ της έκθεσης σε αντιβιοτικά και του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου.

«Αυτά τα ευρήματα ενισχύουν τα επιδημιολογικά στοιχεία για μια πιθανή σύνδεση μεταξύ της έκθεσης σε αντιβιοτικά και του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου και υποστηρίζουν περαιτέρω έρευνα για αυτή τη σχέση, αν και δεν αποδεικνύουν αιτιότητα», σημείωσε.

Ο πιθανός ρόλος του εντερικού μικροβιώματος

Ενώ η μελέτη δεν διερεύνησε γιατί η έκθεση σε αντιβιοτικά συσχετίστηκε με τη συγκεκριμένη πάθηση, μια πιθανή εξήγηση για τη συσχέτιση αφορά το μικροβίωμα του εντέρου.

Όπως εξήγησε η ερευνήτρια: «Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα αντιβιοτικά μπορούν να μεταβάλουν το μικροβίωμα του εντέρου, με την παρατηρητική έρευνα να υποδηλώνει ότι αυτές οι αλλαγές μπορεί να επιμένουν για αρκετά χρόνια και μπορεί να είναι πιο έντονες μετά από επαναλαμβανόμενες αγωγές. Καθώς οι αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου πιστεύεται ότι παίζουν ρόλο στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, αυτή θα μπορούσε να είναι μια πιθανή οδός που διέπει τη συσχέτιση που παρατηρήσαμε».

Συζητώντας τα επόμενα βήματα για την έρευνα, η Δρ. Τζέσικα Σιόλαντ δήλωσε: «Μεγαλύτερες, μακροπρόθεσμες μελέτες με επαναλαμβανόμενη αξιολόγηση της πάθησης με την πάροδο του χρόνου θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον προσδιορισμό του εάν η έκθεση σε αντιβιοτικά προηγείται της εμφάνισης του συνδρόμου και εάν ο χρόνος έκθεσης ή ο τύπος του αντιβιοτικού έχει σημασία. Η πιο προσεκτική εξέταση των λοιμώξεων, άλλων παθήσεων υγείας και ψυχολογικών και οικογενειακών παραγόντων θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην αποσαφήνιση του τι συμβάλλει στη συσχέτιση. Παράλληλα, οι επαναλαμβανόμενες αξιολογήσεις του μικροβιώματος του εντέρου θα μπορούσαν να προσφέρουν περαιτέρω πληροφορίες για το εάν εμπλέκονται αλλαγές στο μικροβίωμα».

Η ερευνήτρια τόνισε την ανάγκη εξισορρόπησης του ουσιώδους ρόλου των αντιβιοτικών με την προσεκτική συνταγογράφηση.

«Τα αντιβιοτικά παραμένουν μια σημαντική και μερικές φορές απαραίτητη θεραπεία για τις βακτηριακές λοιμώξεις και τα ευρήματά μας δεν θα πρέπει να αποθαρρύνουν τη χρήση τους όπου απαιτείται. Αντίθετα, υπογραμμίζουν την πιθανότητα μακροπρόθεσμων επιπτώσεων από την επαναλαμβανόμενη έκθεση και προσθέτουν στους λόγους για την αποφυγή της περιττής συνταγογράφησης αντιβιοτικών».

Πηγή: Eurekalert