Ένας ανθεκτικός στα φάρμακα μύκητας εξαπλώνεται ραγδαία σε όλο τον κόσμο, προειδοποιούν οι επιστήμονες

Ένας ανθεκτικός στα φάρμακα μύκητας που προκαλεί δύσκολα αντιμετωπίσιμες λοιμώξεις εξαπλώνεται σε ολοένα περισσότερες χώρες, σύμφωνα με νέα μελέτη. Επιστήμονες στην Ευρώπη μελέτησαν δεδομένα από εργαστήρια σε δεκάδες χώρες. Διαπίστωσαν ότι από το 2022 και μετά, οι αναφορές κρουσμάτων του μύκητα Trichophytonindotineae έχουν αυξηθεί σημαντικά παγκοσμίως. Το παθογόνο αυτό είναι γνωστό ότι προκαλεί σοβαρότερες μορφές δερματοφυτίασης, οι οποίες συχνά είναι ανθεκτικές στα φάρμακα.

Μια διαφορετική μορφή δερματοφυτίασης

Η δερματοφυτίαση συνήθως μεταδίδεται μέσω άμεσης επαφής με το δέρμα ή μέσω μολυσμένων επιφανειών, όπως ένα υγρό δάπεδο ντους, αλλά και κοινόχρηστων αντικειμένων, όπως οι πετσέτες. Περίπου 40 διαφορετικά είδη μυκήτων μπορούν να προκαλέσουν δερματοφυτίαση. Ωστόσο, ο T. indotineae, που αναγνωρίστηκε σχετικά πρόσφατα, έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο ανησυχητικά παθογόνα. Σε σύγκριση με άλλους μύκητες, τείνει να προκαλεί σοβαρότερες λοιμώξεις ανθεκτικές στα φάρμακα.

Φαίνεται επίσης να εξαπλώνεται με ανησυχητικό ρυθμό, τουλάχιστον σε ορισμένες περιοχές του κόσμου, όπως η Ινδία. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, τα στοιχεία για την αυξανόμενη εξάπλωση του T. indotineae βασίζονταν μέχρι σήμερα σε μεγάλο βαθμό σε μεμονωμένα περιστατικά ή σε ασθενείς που είχαν λάβει θεραπεία στο ίδιο υγειονομικό ίδρυμα.

Νέα μέθοδος ανίχνευσης του μύκητα

Για να αποκτήσουν σαφέστερη εικόνα σχετικά με το πού εμφανίζεται ο μύκητας, οι ερευνητές στράφηκαν στα δεδομένα του προγράμματος Mass Spectrometry Identification (MSI). Η φασματομετρία μάζας είναι μια αναλυτική τεχνική που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση του λόγου μάζας προς το φορτίο συγκεκριμένων μορίων που υπάρχουν σε ένα δείγμα, ώστε να προσδιοριστεί η ταυτότητά τους. Μια συγκεκριμένη μορφή της τεχνικής αυτής- που ονομάζεται matrix-assisted laser desorption/ionization time-of-flight mass spectrometry (MALDI-TOF)- έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική και ταχύτερη στην αναγνώριση μυκητιασικών παθογόνων με βάση τα φάσματα μάζας τους, σε σχέση με παλαιότερες μεθόδους.

Το πρόγραμμα MSI φιλοξενείται στο Εργαστήριο Παρασιτολογίας-Μυκητολογίας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Pitié-Salpêtrière στη Γαλλία. Επιτρέπει σε διαγνωστικά εργαστήρια να αποστέλλουν δείγματα από ασθενείς με πιθανές μυκητιασικές λοιμώξεις σε μία ενιαία βάση δεδομένων. Η βάση αυτή διαθέτει μια μεγάλη βιβλιοθήκη αναφοράς, η οποία περιλαμβάνει περίπου 1.700 διαφορετικά είδη μυκήτων και μπορεί να βοηθήσει τα εργαστήρια να εντοπίζουν σπάνια είδη. Το 2022, το πρόγραμμα αναβαθμίστηκε ώστε να μπορεί να εντοπίζει γρήγορα και με ακρίβεια τον T. indotineae στα συγκεκριμένα δείγματα.

Οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα από περισσότερους από 500 χρήστες του MSI σε 54 χώρες, οι οποίοι είχαν εντοπίσει τον μύκητα σε δείγματα που εξετάστηκαν μεταξύ 2022 και 2025. Κατά την περίοδο αυτή, ο T. indotineae εντοπίστηκε σε 29 χώρες. Στη λίστα περιλαμβάνονται και οι ΗΠΑ, ωστόσο το μεγαλύτερο μέρος των αναφορών προήλθε από ευρωπαϊκές χώρες. Ο αριθμός των κρουσμάτων αυξανόταν κάθε χρόνο, καταγράφοντας τριπλασιασμό μεταξύ 2022 και 2025.

Περιορισμοί της μελέτης

Η μελέτη δεν εκτιμά πόσοι άνθρωποι παγκοσμίως προσβάλλονται από τον μύκητα T. indotineae, αλλά δείχνει ότι τα εργαστήρια που συμμετέχουν στο πρόγραμμα MSI εντοπίζουν τον μύκητα συχνότερα. Επιπλέον, τα φασματόμετρα μάζας δεν είναι ευρέως διαθέσιμα σε ορισμένες περιοχές του κόσμου, όπως η Αφρική, ενώ σχετικά λίγοι χρήστες του MSI βρίσκονται σε άλλες περιοχές όπου έχουν καταγραφεί κρούσματα, όπως η Νοτιοανατολική Ασία. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν σημαντικά κενά στην εικόνα που έχουμε για την εξάπλωση του μύκητα σε αυτές τις περιοχές.

Παρά τους περιορισμούς της μελέτης, τα ευρήματα φαίνεται να επιβεβαιώνουν ότι ο T. indotineae εξαπλώνεται σε ολοένα περισσότερες περιοχές του κόσμου. Παράλληλα, σύμφωνα με τους ερευνητές, αναδεικνύεται η χρησιμότητα του προγράμματος MSI στην παρακολούθηση νέων μυκητιασικών παθογόνων.

Μάλιστα, γιατροί έχουν ήδη χρησιμοποιήσει το MSI για να επιβεβαιώσουν την πρόσφατη εμφάνιση του παθογόνου και σε άλλες χώρες, όπως η Ουγγαρία και η Βραζιλία.

«Εν κατακλείδι, ενθαρρύνουμε τα μικροβιολογικά εργαστήρια να χρησιμοποιούν τη μέθοδο MSI για την ταυτοποίηση του εν λόγω μύκητα, προς όφελος τόσο των ατόμων όσο και της δημόσιας υγείας. Οι υγειονομικές αρχές θα πρέπει να αντιμετωπίσουν αυτό το ταχέως εξελισσόμενο διεθνές ζήτημα, το οποίο συνδέεται με θεραπευτικές προκλήσεις», έγραψαν οι συγγραφείς.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα στο επιστημονικό περιοδικό «Emerging Infectious Diseases».

Πηγή: Gizmodo