Με κεντρικό σύνθημα την κλιματική δικαιοσύνη, χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους της Αττάλειας, στην Τουρκία, το Σάββατο 14 Νοεμβρίου, με αφορμή την έναρξη της Συνόδου των Λαών για το Κλίμα (People’s Climate Summit), στο περιθώριο της 31ης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), που διεξάγεται στην τουρκική πόλη από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου.
Στο επίκεντρο των διεκδικήσεων των διοργανωτών βρίσκονται η σταδιακή και κοινωνικά δίκαιη κατάργηση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, η επιτάχυνση της μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και η χρηματοδότηση των χωρών του Παγκόσμιου Νότου, οι οποίες πλήττονται δυσανάλογα από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Παρά την αυξημένη αστυνομική παρουσία, η πορεία αποτέλεσε μια δυναμική συνάντηση κινημάτων και οργανώσεων από ολόκληρο τον κόσμο, που διεκδικούν μια δίκαιη ενεργειακή μετάβαση και ένα βιώσιμο μέλλον για όλους. Στην πορεία έδωσαν το παρών σημαντικές περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως η Greenpeace και η 350.org, το νεανικό κίνημα Fridays for Future, καθώς και το διεθνές Δίκτυο Δράσης για το Κλίμα (Climate Action Network – CAN). Στην κινητοποίηση έδωσαν επίσης το παρών φιλοπαλαιστινιακές οργανώσεις, φεμινιστικές και φιλειρηνικές συλλογικότητες, καθώς και κινήματα που αγωνίζονται για τον πυρηνικό αφοπλισμό.
Η Λουσία Ποστεράρο, εκπρόσωπος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (FIDH) στην COP31, συμμετείχε στην πορεία ως διεθνής παρατηρήτρια, με αποστολή την παρακολούθηση και την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σε συνέντευξή της στο γαλλικό ραδιοφωνικό δίκτυο RFI, χαρακτήρισε τη διαδήλωση «απόδειξη της ενότητας και της αλληλεγγύης μεταξύ της τουρκικής και της διεθνούς κοινωνίας των πολιτών». Όπως υπογράμμισε, μέσα από αυτή την ειρηνική κινητοποίηση το κίνημα αναδεικνύει τη δύναμη και τη δυναμική του, σε μια περίοδο κατά την οποία ο χώρος για την κοινωνική και πολιτική δράση στην Τουρκία περιορίζεται.
Η απόσταση ανάμεσα στις μακρόσυρτες διαπραγματεύσεις και την επείγουσα ανάγκη για ουσιαστική δράση απέναντι στην κλιματική κρίση αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύουν οι εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών.
«Κατά τη διάρκεια αυτών των COP, κάποιοι άνθρωποι βρίσκονται στις αίθουσες των διαπραγματεύσεων και προσκολλώνται σε λέξεις και κόμματα, ενώ στην πραγματικότητα διακυβεύονται ανθρώπινες ζωές και το μέλλον μας», δήλωσε η Φανί Πετιμπόν, υπεύθυνη του γαλλικού παραρτήματος της μη κυβερνητικής οργάνωσης 350.org και παρατηρήτρια στις διαπραγματεύσεις.
«Βλέπουμε νέους, ηλικιωμένους, ανθρώπους που έρχονται από τον Ειρηνικό, την Ασία και την Αφρική, με την πεποίθηση ότι η κλιματική δικαιοσύνη είναι εφικτή. Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα μας εγκλωβίζει σε μια κατάσταση οικονομικής και κοινωνικής επισφάλειας. Υπάρχουν όμως άνθρωποι που οργανώθηκαν και κατάφεραν να πετύχουν το κλείσιμο ανθρακωρυχείων στην Τουρκία», δήλωσε στο RFI.
«Η σύγκλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κλιματικής δικαιοσύνης γίνεται ολοένα και ισχυρότερη», συνεχίζει η ειδικός, «επειδή η υπερθέρμανση του πλανήτη επηρεάζει τη δυνατότητά μας να τρεφόμαστε, να μετακινούμαστε και να ζούμε χωρίς να αναγκαζόμαστε διαρκώς να περιορίζουμε τις δαπάνες μας. Έπειτα από δεκαετίες διασκέψεων COP και διακηρύξεων, έχουν ληφθεί αποφάσεις, αλλά δεν εφαρμόζονται ποτέ».
Εξορύξεις και περιβαλλοντικό κόστος
Η Ταμίμα Μπαμιμά έφτασε στην Αττάλεια από την Τζακάρτα, την πρωτεύουσα της Ινδονησίας, όπου εργάζεται στην περιβαλλοντική οργάνωση Satya Bumi. Ανησυχεί για τις συνέπειες της ενεργειακής μετάβασης που βρίσκεται σε εξέλιξη στη χώρα της, η οποία έχει επιλέξει να επενδύσει στην αξιοποίηση των τεράστιων αποθεμάτων νικελίου που διαθέτει, ενός κρίσιμου υλικού για τις ηλεκτρικές τεχνολογίες.
«Ολόκληρη η διαδικασία της μετάβασης πρέπει να είναι δίκαιη, από την εξόρυξη του νικελίου μέχρι τη χρήση του για την ηλεκτροκίνηση. Εάν η εκμετάλλευσή του έχει επιπτώσεις στην υγεία πολλών κοινοτήτων, οι ίδιες αυτές κοινότητες δεν χρησιμοποιούν τις μπαταρίες, καθώς δεν αποκομίζουν κανένα όφελος από αυτές», τόνισε.
Επιπλέον, υπενθυμίζει ότι η αρχή της προηγούμενης, ελεύθερης και ενημερωμένης συγκατάθεσης των τοπικών πληθυσμών αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο δικαίωμα στο πλαίσιο ενός βιομηχανικού έργου και ότι πρέπει να γίνεται σεβαστή.
Η διαδικασία διαβούλευσης πρέπει να πραγματοποιείται «πριν οι άνθρωποι παραχωρήσουν τη γη τους και θυσιάσουν τους ορυζώνες τους για χάρη της βιομηχανίας της ηλεκτροκίνησης», σημείωσε.
Ωστόσο, δύο έργα εξόρυξης νικελίου, τα οποία κανονικά θα έπρεπε να απαγορευθούν, τελικά εγκρίθηκαν στο Σουλαουέσι, στο νησί Καμπαένα και στο νησί Πομαλάα.
«Η υλοποίηση αυτών των έργων συνοδεύτηκε από εκτεταμένη αποψίλωση των δασών», επισημαίνει η νεαρή ακτιβίστρια.
Αγροοικολογία και επισιτιστική κυριαρχία στο επίκεντρο των διεκδικήσεων
Στο μεταξύ, αγρότες αποφάσισαν να κινηθούν δικαστικά στη Γερμανία εναντίον δύο μεγάλων εταιρειών: της τσιμεντοβιομηχανίας Heidelberg Materials και της εταιρείας ενέργειας RWE.
«Θέλουμε να λογοδοτήσουν για όσα συμβαίνουν σε άλλες περιοχές του κόσμου. Δεν περιμένουμε απλώς αποζημιώσεις, αλλά δικαιοσύνη. Δισεκατομμύρια διοχετεύονται στις εταιρείες ορυκτών καυσίμων με τη μορφή επιδοτήσεων. Οι 14.000 παγετώνες μας λιώνουν, 2,9 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν μεταναστεύσει από τις παράκτιες περιοχές επειδή δεν υπάρχει πλέον γλυκό νερό. Αυτό έχει πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες», εξηγεί ο Νασίρ Μανσούρ από τη συλλογικότητα «Climate Cold Case Pakistan», ο οποίος συμμετείχε στην πορεία.
«Οι κυβερνήσεις χρηματοδοτούν τους πολέμους, τα ορυκτά καύσιμα και όλα όσα καταστρέφουν τη ζωή. Αυτό που προέχει για εμάς είναι η προστασία της ζωής και η διάθεση δημόσιων πόρων από τις κυβερνήσεις για την επίτευξή της. «Υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι, την ίδια στιγμή όμως εξασφαλίζονται 3.000 δισεκατομμύρια για τις παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες κάθε χρόνο. Πάρτε αυτά τα ποσά και χρηματοδοτήστε τον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής», δήλωσε η Τασνίμ Εσόπ, η οποία ηγείται του Climate Action Network International, το οποίο συγκεντρώνει περίπου 2.500 ΜΚΟ.
Το ζήτημα της γεωργίας και της διατροφής έφερε την Κάρεν Νετέσα Σαμουκόγια από την Κένυα. Είναι επικεφαλής της Συμμαχίας για την Επισιτιστική Κυριαρχία στην Αφρική (Alliance for Food Sovereignty in Africa), ενός δικτύου που προωθεί την αγροοικολογία σε «53 από τις 54 χώρες της αφρικανικής ηπείρου».
«Λέμε όχι στη βιομηχανική γεωργία και τις εργοστασιακές κτηνοτροφικές μονάδες και στηρίζουμε τις παραδοσιακές πρακτικές και τη γνώση που έχουν αναπτύξει οι τοπικές κοινωνίες μέσα από την εμπειρία τους», δήλωσε.
Οι διαπραγματεύσεις για την επισιτιστική ασφάλεια και τη γεωργία είναι, κατά τη γνώμη της, ιδιαίτερα απογοητευτικές.
«Δεν μπορούμε να μιλάμε για το κλίμα χωρίς να μιλάμε για τη γεωργία. Είναι το σημαντικότερο ζήτημα. Καλούμε τις κυβερνήσεις να αναγνωρίσουν την αγροοικολογία ως κοινωνικό κίνημα και να τη χρηματοδοτήσουν», τόνισε.
Η ίδια εξέφρασε τη λύπη της για το γεγονός ότι τα υπουργεία Γεωργίας και Κλίματος δεν συνεργάζονται μεταξύ τους.
Ο συνάδελφός της από το παράρτημα της οργάνωσης στην Ουγκάντα, Σάιμον Μπουκένια, περιγράφει τι προσδοκά από τη διάσκεψη: «Θέλουμε η προεδρία της COP να στηρίξει τους Αφρικανούς αγρότες και να προωθήσει την αγροοικολογία, τόσο για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή όσο και για τον τριπλασιασμό της χρηματοδότησής της».
Το βλέμμα του είναι ήδη στραμμένο στην Αιθιοπία, η οποία θα φιλοξενήσει την COP32 το 2027. Πρόκειται για μια περιοχή εξαιρετικά ευάλωτη στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, η οποία πριν από τέσσερα χρόνια βίωσε τη μεγαλύτερη σε διάρκεια ξηρασία στην ιστορία της, με αποτέλεσμα τον θάνατο 1,5 εκατομμυρίου ζώων εκτροφής.
«Ελπίζουμε ότι θα θέσει τη γεωργία στην κορυφή των προτεραιοτήτων της, καθώς αποτελεί θεμέλιο της ζωής και της οικονομίας στην Αφρική», κατέληξε.
Με πληροφορίες από RFI, Le Monde
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
