Αστεροειδής που ανακαλύφθηκε πριν από λίγες μέρες θα περάσει απόψε «ξυστά» από τη Γη

Ένας αστεροειδής, με μέγεθος περίπου όσο ένα με δύο σχολικά λεωφορεία, θα περάσει κοντά από τη Γη τη Δευτέρα, φτάνοντας σε απόσταση μόλις 91.593 χιλιομέτρων, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, απόσταση που ισοδυναμεί με περίπου το ένα τέταρτο της απόστασης μεταξύ της Γης και της Σελήνης.

Αστρονόμοι του προγράμματος Mount Lemmon Survey στο Τούσον της Αριζόνα ανακάλυψαν τον αστεροειδή στις 10 Μαΐου και τον ονόμασαν 2026JH2. Το αντικείμενο ανήκει σε μια κατηγορία αστεροειδών που ονομάζεται Απόλλων, οι οποίοι περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο σε τροχιές που τέμνονται με την τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο.

Στο σημείο της μέγιστης προσέγγισής του, ο 2026JH2 θα βρίσκεται σε απόσταση περίπου 24% της μέσης απόστασης μεταξύ Γης και Σελήνης, και περίπου δυόμισι φορές την απόσταση στην οποία περιφέρονται εκατοντάδες γεωσύγχρονοι δορυφόροι, παρέχοντας υπηρεσίες όπως τηλεπικοινωνίες και μετεωρολογικές προβλέψεις.

Η προσέγγιση αναμένεται να συμβεί τη Δευτέρα λίγο πριν τις 6 μ.μ. Ανατολική Ζώνη ώρας (1.π.μ. ώρα Ελλάδας), σύμφωνα με τη Βάση Δεδομένων Μικρών Σωμάτων του JPL της NASA.

Παρά την εγγύτητα, ο διαστημικός βράχος δεν αποτελεί κίνδυνο, σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Μπίνζελ, καθηγητή πλανητικών επιστημών στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης και εφευρέτη της Κλίμακας του Τορίνο, ενός εργαλείου για την κατηγοριοποίηση πιθανών συγκρούσεων διαστημικών αντικειμένων με τη Γη.

«Το 2026JH2 θα περάσει με ασφάλεια από τη Γη», ανέφερε σε ένα email. «Πρόκειται στην πραγματικότητα για ένα μάλλον συνηθισμένο φαινόμενο, καθώς αντικείμενα μεγέθους αυτοκινήτου περνούν μεταξύ της Γης και της Σελήνης κάθε εβδομάδα. Αντικείμενα μεγέθους σχολικού λεωφορείου περνούν από τη γειτονιά μας αρκετές φορές το χρόνο. Μόλις πρόσφατα αναπτύσσουμε έρευνες που είναι αρκετά ευαίσθητες ώστε να τα εντοπίζουν», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι πριν από αυτές τις έρευνες, αντικείμενα αυτού του είδους απλώς περνούσαν αθόρυβα χωρίς να γίνονται αντιληπτά.

Άγνωστο το ακριβές μέγεθος

Ο αστεροειδής προέρχεται από τη ζώνη των αστεροειδών, μια περιοχή μεταξύ του Άρη και του Δία, εξήγησε ο Μπίνζελ. «Περιστασιακές συγκρούσεις στη ζώνη των αστεροειδών, σε συνδυασμό με τις βαρυτικές επιδράσεις του Δία, μπορούν να στείλουν μικρούς αστεροειδείς κοντά στη Γη. Αυτό το γεγονός είναι γνωστό εδώ και πολλές δεκαετίες και είναι ήδη γνωστοί χιλιάδες αστεροειδείς που μπορούν να περάσουν κοντά στη Γη».

Παρόλο που οι αστρονόμοι έχουν παρατηρήσει άμεσα το αντικείμενο να κατευθύνεται προς τη Γη, το ακριβές του μέγεθος είναι άγνωστο. Η αβεβαιότητα οφείλεται στο γεγονός ότι όταν ένα οπτικό τηλεσκόπιο παρατηρεί ένα νέο αντικείμενο, η μόνη πληροφορία που συλλέγει είναι η φωτεινότητα του αντικειμένου στο ορατό φως. Δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζουμε πόσο φως απορροφά ή αντανακλά το αντικείμενο, σύμφωνα με τον Πατρίκ Μισέλ, αστροφυσικό και διευθυντή έρευνας στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας.

«Έτσι, με την ίδια φωτεινότητα, ένα αντικείμενο μπορεί να είναι μεγαλύτερο και πιο σκοτεινό, ή μικρότερο και πιο ανακλαστικό», ανέφερε σε ένα email. «Για να γνωρίζουμε το μέγεθος, θα χρειαζόμασταν παρατηρήσεις στο υπέρυθρο, επειδή η φωτεινότητα στο υπέρυθρο είναι άμεσα ανάλογη με το μέγεθος. Ωστόσο, τέτοιες παρατηρήσεις είναι πιο δύσκολες να πραγματοποιηθούν από τη Γη και δεν χρησιμοποιούνται για την ανακάλυψη νέων αντικειμένων».

Με βάση υποθέσεις σχετικά με το πόσο φως ανακλάται, ο 2026JH2 εκτιμάται επί του παρόντος ότι έχει διάμετρο μεταξύ 15 και 30 μέτρων. Στο μικρότερο άκρο αυτού του εύρους, είπε ο Μισέλ, θα είχε μέγεθος παρόμοιο με τη βολίδα που εξερράγη στην ατμόσφαιρα πάνω από την πόλη Τσελιάμπινσκ της Ρωσίας το 2013, σπάζοντας παράθυρα και τραυματίζοντας 1.000 άτομα. Στο ανώτερο άκρο του εύρους, θα ήταν πιο κοντά σε μέγεθος σε ένα αντικείμενο που εξερράγη κοντά στον ποταμό Ποντκαμενάγια Τουνγκούσκα, στη Σιβηρία το 1908, το οποίο κατέστρεψε μεγάλες εκτάσεις δάσους. Ωστόσο, σε αντίθεση με αυτά τα δύο αντικείμενα, ο 2026JH2 δεν θα εισέλθει καν στην ατμόσφαιρα, οπότε δεν υπάρχει κίνδυνος να εκραγεί.

Αν και η απόσταση από την οποία θα περάσει ο αστεροειδής φαίνεται πολύ μικρή, είναι ακόμα «αρκετά μακριά ώστε να μην υπάρχει απολύτως τίποτα να ανησυχούμε», είπε ο Μισέλ. Σημείωσε όμως ότι η πρόβλεψη της μελλοντικής τροχιάς του 2026JH2 είναι δύσκολη και δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι ενδέχεται τελικά να βρεθεί σε πορεία σύγκρουσης με τη Γη. «Τα καλά νέα είναι ότι μέχρι στιγμής, κανένας αστεροειδής που γνωρίζουμε δεν αποτελεί κίνδυνο για το χρονικό πλαίσιο των προβλέψεών μας, το οποίο είναι κατά μέσο όρο περίπου ένας αιώνας», πρόσθεσε.

Περιμένοντας τον Απόφις

Ένα αντικείμενο τουλάχιστον 10 φορές μεγαλύτερο από τον 2026JH2, που ονομάζεται Απόφις, θα περάσει πολύ πιο κοντά από τη Γη, σε απόσταση περίπου 32.000 χιλιομέτρων, στις 13 Απριλίου 2029. «Ωστόσο, δεν ανησυχούμε καθόλου, αντίθετα είμαστε πολύ ενθουσιασμένοι», είπε ο Μισέλ. «Μια τόσο κοντινή προσέγγιση ενός τόσο μεγάλου αντικειμένου συμβαίνει μόνο μία φορά κάθε μερικές χιλιάδες χρόνια και το φως του θα είναι ορατό ακόμη και με γυμνό μάτι στον νυχτερινό ουρανό σε όλη την Ευρώπη, την Αφρική και μέρος της Μέσης Ανατολής».

Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της πλησιέστερης προσέγγισής του, ο 2026JH2 θα είναι ανιχνεύσιμος μόνο με μικρά τηλεσκόπια σε σκοτεινές τοποθεσίες, αλλά θα παραμείνει 100 φορές πιο αχνό για να είναι ορατό από το ανθρώπινο μάτι, σύμφωνα με τον Ζαν-Λυκ Μαργκό, καθηγητή Επιστημών της Γης, των Πλανητών και του Διαστήματος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες.

Μέρος του λόγου για τον οποίο δεν διαθέτουμε πιο λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τον αστεροειδή, πρόσθεσε σε ένα email, είναι ότι οι δυνατότητες των πλανητικών μας ραντάρ είναι επί του παρόντος μειωμένες. «Το τηλεσκόπιο του Αρεσίμπο κατέρρευσε το 2020 και η κεραία Γκόλντστοουν της NASA είναι εκτός λειτουργίας για εκτεταμένες επισκευές για μεγάλο χρονικό διάστημα. Χωρίς δεδομένα ραντάρ, είμαστε λιγότερο ικανοί να εκτιμήσουμε τον κίνδυνο πρόσκρουσης και είμαστε πιο ευάλωτοι στον κίνδυνο πρόσκρουσης».

Μια μερική ζωντανή μετάδοση της κοντινής διέλευσης θα παρέχεται από το Virtual Telescope Project το οποίο θα χρησιμοποιήσει τηλεσκόπια στην Ιταλία, ξεκινώντας στις 3:45 μ.μ. ΑΖ ώρας (10:45 μ.μ. ώρα Ελλάδας) και θα διαρκέσει έως ότου το αντικείμενο δεν είναι πλέον ορατό από εκείνη την τοποθεσία.

Μέχρι στιγμής, οι αστρονόμοι έχουν παρατηρήσει μόνο περίπου το 1% των αστεροειδών κοντά στη Γη που έχουν το ίδιο μέγεθος με τον 2026JH2, είπε ο Μαρκγό, και επομένως «δεν είναι έκπληξη το γεγονός ότι αυτό το αντικείμενο ανακαλύφθηκε μόλις λίγες ημέρες πριν από την πλησιέστερη προσέγγισή του στη Γη, όταν έγινε αρκετά φωτεινό ώστε να εντοπιστεί από έρευνες ανίχνευσης αστεροειδών».

Πρόσθεσε ότι είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι δεν έχουμε πλήρη γνώση σχετικά με τον πληθυσμό των αντικειμένων κοντά στη Γη, αλλά σημείωσε ότι οι διαστημικές υπηρεσίες χρηματοδοτούν πλέον ενεργά έρευνες ανακάλυψης για να βελτιώσουν τον κατάλογό μας με τους δυνητικά επικίνδυνους αστεροειδείς.

Πηγή: CNN