Μιχ. Οικονόμου: «Η τέχνη υπάρχει για να αγγίζει τις πιο ευαίσθητες χορδές της ψυχής»

Από το πόντιουμ της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ μέχρι τις διεθνείς αίθουσες συναυλιών και τις αίθουσες διδασκαλίας, ο μαέστρος Μιχάλης Οικονόμου αντιμετωπίζει τη μουσική ως μια ζωντανή διαδικασία δημιουργίας και συγκίνησης. Αρχιμουσικός με έντονη καλλιτεχνική δραστηριότητα και συνθέτης, επιδιώκει να διευρύνει τα όρια της συμφωνικής μουσικής, να φέρει τις μεγάλες ορχηστρικές δημιουργίες πιο κοντά στις νεότερες γενιές και να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του μαέστρου με το κοινό του.

Με αφορμή την επιστροφή του στη Θεσσαλονίκη, στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου με την Ορχήστρα της ΕΡΤ, μίλησε στο ertnews.gr για τη δύναμη της ζωντανής μουσικής εμπειρίας, την ευθύνη μιας δημόσιας ορχήστρας, την ανάγκη ανανέωσης του συμφωνικού ρεπερτορίου, αλλά και την ελευθερία που δικαιούται ένας ερμηνευτής απέναντι στην παρτιτούρα. Μας μιλά για την αυθεντικότητα, τη μουσική παιδεία και εκπαίδευση, το ταλέντο, τη νέα γενιά μουσικών και το προσωπικό του όραμα για τη μουσική, που δεν περιορίζεται στη σκηνή. Μια συζήτηση για τη μουσική ως τέχνη, ευθύνη, ελευθερία και, πάνω απ’ όλα, ως επικοινωνία.

Eπιστρέφετε στη Θεσσαλονίκη για μία πολυαναμενόμενη εμφάνιση της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ στις 2 Νοεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Κάθε φορά που διευθύνετε στη Θεσσαλονίκη, η υποδοχή του κοινού είναι ιδιαίτερα θερμή. Τι σημαίνει για εσάς και την ορχήστρα της ΕΡΤ αυτή η επιστροφή;

Είναι πολύ μεγάλη η χαρά μου, αλλά και των μουσικών της ορχήστρας, για την επιστροφή μας στην πόλη και στο υπέροχο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Λατρεύω το κοινό της πόλης και πιστεύω ότι έχουμε αναπτύξει μια πολύ ιδιαίτερη σχέση, θερμή, όπως σωστά τη χαρακτηρίσατε. Ανυπομονώ να βρεθώ και πάλι κοντά τους.

Η συναυλία περιλαμβάνει έργα των Μπετόβεν, Ροσίνι και Παγκανίνι. Πώς συνδέονται αυτά τα τόσο διαφορετικά μεταξύ τους έργα στο μυαλό σας και ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για την ορχήστρα σε αυτό το συγκεκριμένο πρόγραμμα;

Πρωτίστως, και τα τρία έργα της συναυλίας έχουν γραφτεί σε διάστημα μικρότερο των 20 ετών. Η εισαγωγή του Ροσίνι αποτελεί ίσως το ιδανικό «προοίμιο» για το κοντσέρτο του Παγκανίνι, καθώς ο Παγκανίνι χειρίζεται το σολιστικό όργανο στα κοντσέρτα του όπως την ανθρώπινη φωνή στην όπερα. Η πανανθρώπινη Έβδομη του Μπετόβεν θα παρουσιαστεί σε διευρυμένη ενορχήστρωση για ορχήστρα της ρομαντικής εποχής, κάτι που τη φέρνει ακόμα πιο κοντά στα άλλα δύο έργα του προγράμματος.

Η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ έχει μία ιδιαίτερη αποστολή, που ξεπερνά τη συναυλιακή της δραστηριότητα. Συνδέεται με έναν δημόσιο οργανισμό, ο οποίος μπορεί να μεταφέρει τη μουσική πέρα από τα όρια της αίθουσας συναυλιών. Ως μέρος ενός δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού, μπορεί να φέρει το συμφωνικό ρεπερτόριο σε επαφή με ανθρώπους που ίσως δεν είχαν ποτέ την ευκαιρία να το προσεγγίσουν από κοντά. Πώς αντιλαμβάνεστε αυτή την ευθύνη;

Μου θυμίζετε τα μαθητικά μου χρόνια στη Βοστόνη. Πιστεύω ακράδαντα ότι στη διαμόρφωση του μουσικού αλλά και του εξωμουσικού μου χαρακτήρα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο η Συμφωνική Ορχήστρα της Βοστόνης και ο τότε μαέστρος της, Σέιτζι Οζάουα. Πιστεύω ότι κάθε ορχήστρα έχει ως αποστολή, πέρα από την ψυχαγωγία, και την επιμόρφωση. Γι’ αυτό και οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις δράσεις μας, καθώς αυτές μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τη διαμόρφωση και την εξέλιξη των νέων ανθρώπων της κοινωνίας μας. Ως εκ τούτου, θεωρώ βασική μας προτεραιότητα να φέρουμε το κοινό σε επαφή με τα μνημεία της συμφωνικής μουσικής, τα οποία ενδεχομένως δεν γνωρίζει και τα οποία έχουν αναμφίβολα τη δύναμη να μας κάνουν καλύτερους ανθρώπους.

Τα μέλη της Ορχήστρας της ΕΡΤ έχουν ευθύνη όχι μόνο απέναντι στην τέχνη, αλλά και απέναντι στην κοινωνία. Πώς μπορεί η Ορχήστρα να προσελκύσει νέους ακροατές και να κάνει τη συμφωνική μουσική μέρος της καθημερινότητας μας; Να πάψει ίσως να θεωρείται η λόγια μουσική ως δύσκολη και απρόσιτη;

Νομίζω ότι σε αυτό το σκέλος βαδίζουμε ήδη με καλύτερα βήματα απ’ ό,τι παλιότερα. Βλέπουμε τα Μέγαρα Μουσικής αλλά και τους υπόλοιπους συναυλιακούς χώρους να είναι συνήθως γεμάτοι, με μεγάλο μέρος του κοινού να αποτελείται από νέους ανθρώπους. Κάτι που είναι πολύ όμορφο και ιδιαίτερα ενθαρρυντικό. Πιστεύω ότι μπορούμε να συνεχίσουμε σε αυτή την κατεύθυνση, δημιουργώντας έξυπνα προγράμματα που θα προσελκύσουν ακόμα περισσότερο κόσμο στις συναυλίες μας. Παράλληλα, χρειάζεται να βρούμε έναν τρόπο πιο άμεσης επικοινωνίας με το κοινό, κάτι για το οποίο έχουμε μεγάλη ευθύνη και εμείς οι μαέστροι, ώστε ακόμα και κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας ή μιας ανοιχτής πρόβας να μπορούμε να συνομιλούμε και να αλληλεπιδρούμε με το ίδιο το ακροατήριο.

Έχετε μια μακρά και τακτική συνεργασία με την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης σε πολλές και διαφορετικές περιστάσεις. Σας απολαύσαμε πέρυσι στις sold out πρωτοχρονιάτικες συναυλίες με τίτλο «Σίσσυ», αλλά και στην εξαίρετη σύμπραξη στην εναρκτήρια συναυλία της φετινής σεζόν με έργα Μπετόβεν και Σοστακόβιτς, με τη συμμετοχή του σπουδαίου βιολονίστα Μαξίμ Βενγκέροφ ή όταν διευθύνατε τη συναυλία “Carmina Burana” και τη μνημειώδη σύμπραξη της ΚΟΘ με τη Φιλαρμονική της Σόφιας και τη Φιλαρμονική της Βόρειας Μακεδονίας, κάθε φορά στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ΚΟΘ και βιολονίστας, Σίμος Παπάνας θα είναι αυτήν τη φορά ο σολίστ στη συναυλία σας με την Ορχήστρα της ΕΡΤ. Πώς αισθάνεστε για αυτή τη σύμπραξη, δεδομένου ότι πρόκειται για μια συνεργασία και μια φιλία που κρατάει χρόνια;

Η σχέση μου με την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης ξεκινάει περισσότερο από δεκαέξι χρόνια πριν. Νομίζω ότι μέσα από τις υπέροχες συναυλίες που έχουμε πραγματοποιήσει όλα αυτά τα χρόνια, έχουμε καταφέρει να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη του ακροατηρίου, ενώ παράλληλα η χημεία που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα σε εμένα και την ορχήστρα βρίσκεται πλέον σε ένα πραγματικά εξαιρετικό επίπεδο. Πιστεύω ότι αυτή η χημεία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για να δημιουργήσουμε πολύ όμορφη μουσική. Είναι ιδιαίτερα συγκινητικό για μένα να συμπράξω και πάλι με τον Σίμο, καθώς, εκτός από σπουδαίος καλλιτέχνης, είναι και ένας υπέροχος άνθρωπος.

Αυτήν την Πρωτοχρονιά με την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ θα χαρίσετε αξέχαστες στιγμές στην Αθήνα. Τι θα περιλαμβάνει το πρόγραμμα των συναυλιών; Θα θέλατε να μας δώσετε περισσότερες λεπτομέρειες;

Πρόκειται να έχουμε δύο μεγάλες εορταστικές συναυλίες προς το τέλος του έτους. Η πρώτη θα πραγματοποιηθεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 20 Δεκεμβρίου, όπου και τα τρία μουσικά σύνολα της ΕΡΤ θα συμπράξουν σε ένα πλούσιο και ποικίλο πρόγραμμα, το οποίο θα περιλαμβάνει χριστουγεννιάτικες μελωδίες, κάλαντα, γνωστά soundtracks από αγαπημένες χριστουγεννιάτικες ταινίες, αλλά και μπαλέτο. Στη δεύτερη συναυλία, την οποία ονομάζουμε Πρωτοχρονιάτικη, έχουμε προσκαλέσει τη διεθνούς φήμης σοπράνο Δανάη Κοντόρα, με την οποία θα συμπράξουμε για πρώτη φορά. Στις 28 Δεκεμβρίου, στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, θα παρουσιάσουμε ένα πρόγραμμα με επίκεντρο τη βιεννέζικη μουσική παράδοση, σε μορφή εορταστικού γκαλά. Η συναυλία αυτή θα μεταδοθεί και από την τηλεόραση της ΕΡΤ, μετά την αλλαγή του χρόνου.

Η Ορχήστρα της ΕΡΤ θεωρείται από τα πιο δυναμικά, άρτια και δραστήρια συμφωνικά συγκροτήματα της Ελλάδας. Παραμένετε στο τιμόνι της ως αρχιμουσικός από το Δεκέμβριο του 2022. Η θητεία σας ανανεώθηκε πριν κάποιους μήνες και έχω την αίσθηση πως επιθυμείτε να ανοίξετε ένα «παράθυρο» στον κόσμο της μουσικής, χωρίς να διστάσετε να εντάξετε στο πρόγραμμα συναυλιών αναπάντεχες συνθέσεις ή αφιερώματα όπως αυτό στο μεγαλύτερο ίσως συγκρότημα όλων των εποχών, τους Beatles. Ποιο είναι το καλλιτεχνικό σκεπτικό πίσω από αυτές τις επιλογές;

Οι συναυλίες που κινούνται κατά κάποιον τρόπο στον χώρο του συμφωνικού ροκ, όπως αυτή που αναφέρατε με τους Beatles, αποτελούν πλέον παράδοση για εμάς. Σκοπεύουμε, λοιπόν, κάθε χρόνο, την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, να παρουσιάζουμε αντίστοιχα αφιερώματα σε μεγάλα συγκροτήματα, στον υπαίθριο χώρο του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Θεωρώ ότι πρέπει να πειραματιζόμαστε με πολλά και διαφορετικά είδη μουσικής. Εξάλλου, αυτό κάνουν και οι μεγαλύτερες ορχήστρες του κόσμου. Δεν είμαστε πρωτοπόροι σε αυτό. Πιστεύω ότι το να προσελκύεις με έναν τέτοιο έξυπνο τρόπο το νεανικό ακροατήριο σε αυτές τις συναυλίες αποτελεί και την καλύτερη ευκαιρία να συστηθείς σε αυτό. Έτσι, μπορείς να του κεντρίσεις το ενδιαφέρον, ώστε να παρακολουθήσει αργότερα και μια αμιγώς συμφωνική συναυλία σου. Θα συνεχίσουμε, λοιπόν, να παρουσιάζουμε πολλά και διαφορετικά είδη μουσικής, ιδιαίτερα όταν αυτά διατηρούν υψηλή καλλιτεχνική αξία.

Τα τελευταία χρόνια οι νεότεροι μαέστροι πλησιάζουν περισσότερο το κοινό, αποδεικνύοντας ότι ο αρχιμουσικός δεν είναι ένας δυσπρόσιτος ημίθεος. Το διαπιστώσαμε με την κίνηση του 50χρονου Γαλλο-Καναδού αρχιμουσικού Γιανίκ Νεζέ-Σεγκέν στην πρωτοχρονιάτικη συναυλία της Φιλαρμονικής της Βιέννης, στο περίφημο encore στη Χρυσή Αίθουσα του Musikverein, όπου άφησε το πόντιουμ και κινήθηκε ανάμεσα στο κοινό. Μεταξύ αυτών των αρχιμουσικών και εσείς –έχω την αίσθηση– χρησιμοποιείτε το χιούμορ και μια ιδιαίτερη αμεσότητα. Πιστεύετε ότι αυτή η προσέγγιση βοηθάει στο να σπάσει η “σοβαροφάνεια” που συχνά συνοδεύει την κλασική μουσική; Ποιος είναι ο δικός σας στόχος σε αυτή τη σχέση επικοινωνίας;

Προσπαθώ να είμαι πάντοτε ο εαυτός μου, ακόμα και πάνω στο πόντιουμ. Ποτέ δεν υπήρξα σοβαροφανής και ποτέ δεν θέλησα να παραστήσω κάτι διαφορετικό από αυτό που πραγματικά είμαι. Θεωρώ ότι όταν ένας μαέστρος είναι αυθεντικός απέναντι στο κοινό του, το ακροατήριο εισπράττει αυτή την αυθεντικότητα ως ειλικρίνεια. Και πιστεύω ότι αυτός είναι ο πιο υγιής τρόπος να έρθουν οι άνθρωποι κοντά σου. Σαφώς ανήκω στην κατηγορία που αναφέρετε και σίγουρα θα συνεχίσω να είμαι η πιο απλή και αυθεντική εκδοχή του εαυτού μου, ακόμα και στις πιο «σοβαρές» συναυλίες.

Το ρεπερτόριο μιας ορχήστρας είναι και μια δήλωση για το πώς αντιλαμβάνεται τον πολιτισμό. Πώς επιλέγετε αυτό το ρεπερτόριο; Πώς ισορροπείτε ανάμεσα στα έργα που αποτελούν θεμελιώδη σημεία αναφοράς της συμφωνικής, κλασικής μουσικής και στην ανάγκη να ανακαλύπτονται λιγότερο γνωστοί συνθέτες, σύγχρονα έργα ή δημιουργοί που δεν έλαβαν την αναγνώριση που τους αναλογούσε;

Ο προγραμματισμός και η επιλογή του ρεπερτορίου είναι από τα πιο δύσκολα πράγματα που καλείται να διαχειριστεί κάθε μουσικός διευθυντής. Προσωπικά, φροντίζω να εντάσσω τα λιγότερο γνωστά έργα, ανάμεσά τους και έργα της σύγχρονης ελληνικής δημιουργίας, στην οποία θεωρώ ότι έχουμε καθήκον να πιστεύουμε και να στηρίζουμε, σε προγράμματα που περιλαμβάνουν και κάποιο μεγάλο, γνωστό έργο του συμφωνικού ρεπερτορίου. Για παράδειγμα, δεν θα επέλεγα να παρουσιάσω μια συναυλία αποκλειστικά με έξι έργα Ελλήνων συνθετών. Θα επέλεγα όμως να παρουσιάσω την Πέμπτη Συμφωνία του Μπετόβεν μαζί με έργα ενός ή δύο Ελλήνων συνθετών, έτσι ώστε το κοινό που θα έρθει να ακούσει τον Μπετόβεν να έχει την ευκαιρία να γνωρίσει και τη δημιουργία τους. Νομίζω ότι αυτός είναι ένας πολύ ουσιαστικός τρόπος να φέρουμε το ευρύτερο κοινό σε επαφή με τη σύγχρονη μουσική.

Πιστεύετε ότι η επανάληψη των μεγάλων αριστουργημάτων αποτελεί ασφαλή επιλογή, καθώς μας είναι πιο οικεία, ή μπορεί να γίνει ένας τρόπος να τα ακούμε χωρίς πραγματικά να τα ανακαλύπτουμε ξανά; Και ποιο κριτήριο θα θέλατε να καθορίζει τις καλλιτεχνικές επιλογές της ορχήστρας; Η ιστορική αξία, η αισθητική πρόκληση, η επικαιρότητα ενός έργου ή η δυνατότητά του να συνομιλεί με το κοινό του σήμερα;

Νομίζω ότι όλα όσα αναφέρατε είναι στοιχεία που καθορίζουν το τι θα επιλέξουμε να ερμηνεύσουμε. Τα μεγάλα έργα του συμφωνικού ρεπερτορίου δεν μπορούν ποτέ να απουσιάζουν από τον προγραμματισμό μιας συναυλιακής σεζόν. Και ο λόγος είναι ότι το γεγονός πως αυτά τα έργα έχουν αντέξει στο πέρασμα των αιώνων αποδεικνύει ότι αποτελούν πραγματικά μνημεία της μουσικής τέχνης, τα οποία οφείλουμε να διαφυλάσσουμε και να αναδεικνύουμε μέσα από τις ερμηνείες μας. Δίπλα σε αυτά μπορούμε, όπως ανέφερα και προηγουμένως, να συμπεριλαμβάνουμε λιγότερο γνωστές δημιουργίες, πάντοτε με τρόπο που το πρόγραμμα της συναυλίας να έχει συνοχή και νόημα ως σύνολο, αλλά και να συνδέεται με την εποχή και τις συνθήκες μέσα στις οποίες παρουσιάζεται.

Μια παρτιτούρα είναι ένα έργο ολοκληρωμένο στη γραφή του, αλλά παραμένει ανοιχτό στην ερμηνεία. Πού τελειώνει η ευθύνη του μαέστρου απέναντι στον συνθέτη και πού αρχίζει η δική του δημιουργική ελευθερία;

Καταπληκτική ερώτηση. Θα σας μιλήσω ως συνθέτης. Έργα που έγραψα δέκα ή και είκοσι χρόνια πριν έχουν συγκεκριμένες ρυθμικές αγωγές, από τις οποίες πλέον σχεδόν καμία δεν με εκφράζει. Πάντα θέλω κάτι διαφορετικό, διότι η ερμηνεία της μουσικής και το καλλιτεχνικό μας γούστο επηρεάζονται διαρκώς από όσα συμβαίνουν γύρω μας, στην κοινωνία στην οποία ζούμε. Κατά τη γνώμη μου, ένας ερμηνευτής, είτε είναι σολίστας είτε μαέστρος, πρέπει να έχει πολύ μεγαλύτερη ελευθερία από όση φανταζόμαστε. Ο Σοστακόβιτς έγραψε τις αριστουργηματικές του συμφωνίες κάτω από συνθήκες καταπίεσης. Στα έργα του υπάρχουν συγκεκριμένες μετρονομικές ενδείξεις, οι οποίες αποτυπώνουν τις ρυθμικές αγωγές που επιθυμούσε εκείνη την εποχή. Θεωρώ όμως ότι, αν ζούσε σήμερα, θα έκανε αρκετά διαφορετικές επιλογές. Εδώ έρχεται ο μαέστρος, ο οποίος μπορεί, με βάση την αντίληψη, το ταλέντο του αλλά και το περιβάλλον στο οποίο ζει, να ερμηνεύσει αυτά τα αριστουργήματα με τον τρόπο που ο ίδιος τα φαντάζεται. Επίσης, θεωρώ ότι μια συγκεκριμένη συμφωνία, για παράδειγμα μια συμφωνία του Μπετόβεν, θα ερμηνευτεί διαφορετικά τον χειμώνα, στους μείον σαράντα βαθμούς στη Μόσχα, και διαφορετικά στη Σαντορίνη, στο πλαίσιο ενός καλοκαιρινού φεστιβάλ.

Είστε ένας από τους πιο δραστήριους Έλληνες αρχιμουσικούς, συνθέτες και καθηγητές διεύθυνσης ορχήστρας. Σας παρακολουθώ να προσπαθείτε να μυήσετε στο ρόλο του μαέστρου μελλοντικούς συναδέλφους σας. Θα μας μιλήσετε για αυτό;

Η διδασκαλία της διεύθυνσης ορχήστρας είναι ίσως αυτό που σήμερα με εκφράζει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο κάνω. Πραγματοποιώ πολλά διεθνή σεμινάρια σε διάφορες χώρες και με υπερηφάνεια θα σας πω ότι ορισμένα από αυτά έχουν γίνει ήδη ιδιαίτερα γνωστά, με αποτέλεσμα να συγκεντρώνουν πολύ μεγάλο αριθμό αιτήσεων και να αποτελούν πλέον σημείο αναφοράς για μεγάλες ακαδημίες και πανεπιστήμια του εξωτερικού. Προσπαθώ να προσεγγίζω κάθε νέο μαέστρο ως μια ξεχωριστή προσωπικότητα με τη δική της αξία. Ποτέ δεν επιδιώκω να παρέμβω στην τεχνική του ή σε όσα του έχει διδάξει ο δάσκαλός του. Προσπαθώ όμως να του ανοίξω τους ορίζοντες, να τον βοηθήσω να δει λίγο πιο πέρα από όσα μαθαίνουμε στο σχολείο και από όσα γράφουν τα βιβλία. Με γεμίζει ιδιαίτερη χαρά και υπερηφάνεια το γεγονός ότι δεκάδες μαθητές μου έχουν διακριθεί σε σημαντικούς διεθνείς διαγωνισμούς, αποσπώντας βραβεία, αλλά και κατακτώντας θέσεις σε σπουδαίες ορχήστρες.

Μιλούμε συχνά τα τελευταία χρόνια για τη σημασία της μουσικής παιδείας, αλλά πολύ λιγότερο για την παιδεία της ακρόασης. Τι χρειάζεται να αλλάξει ώστε οι νέοι και τα παιδιά να αποκτήσουν ουσιαστική σχέση με τη μουσική;

Εκείνο που χρειάζεται να γίνει πρωτίστως είναι να φέρουμε τους νέους ανθρώπους πιο κοντά στις χορωδίες και στις ορχήστρες. Πιστεύω ότι οι μεγάλες ορχήστρες θα πρέπει να ανοίξουν τις πρόβες τους στους σπουδαστές, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό. Παράλληλα, χρειάζεται να βρούμε τρόπους ώστε οι νέοι μουσικοί να συμμετέχουν σε χορωδίες και ορχήστρες, ακόμα και ως ενεργά μέλη τους. Έτσι θα μπορέσουν να αντιληφθούν ότι η μουσική στην πράξη είναι πολύ πιο αγνή και αρκετά διαφορετική από αυτό που διδάσκεται στις σχολικές αίθουσες.

Η μουσική εκπαίδευση στην Ελλάδα εξακολουθεί να συνδέεται, για πολλούς ανθρώπους, με μια στενή αντίληψη περί ταλέντου. Τελικά κάποιος γεννιέται μουσικός; Πόσο δίκαιη είναι αυτή η αντίληψη; Τι χρειάζεται ένας νέος άνθρωπος για να αποκτήσει ουσιαστική σχέση με τη μουσική, ακόμη κι αν δεν πρόκειται να γίνει επαγγελματίας;

Όσο άδικο κι αν ακούγεται, ναι, πιστεύω ακράδαντα ότι κάποιος γεννιέται μουσικός. Από εκεί και πέρα, εξαρτάται από το πόσο θέλει να ασχοληθεί με τη μουσική και να αφοσιωθεί σε αυτήν. Το ταλέντο και η μουσική αντίληψη αποτελούν, κατά τη γνώμη μου, τον υπ’ αριθμόν ένα παράγοντα για να μπορέσει κανείς να υπηρετήσει σωστά την τέχνη της μουσικής. Δυστυχώς, ο χώρος μας είναι γεμάτος από ατάλαντους ανθρώπους, οι οποίοι κατέχουν ακόμα και πολύ υψηλές θέσεις. Δεν είναι εύκολο να τα βάλει κανείς με το σύστημα, αλλά στον βαθμό που μπορούμε, θεωρώ ότι έχουμε χρέος να το κάνουμε.

Στην εποχή της ψηφιακής αναπαραγωγής και της τεχνητής νοημοσύνης, γιατί θα λέγατε ότι παραμένει αναντικατάστατη η ζωντανή μουσική εμπειρία;

Η τέχνη υπάρχει για να αγγίζει τις πιο ευαίσθητες χορδές της ψυχής κάθε ανθρώπινης ύπαρξης. Σε κάθε συναυλία, στόχος είναι το τρίπτυχο δημιουργού, ερμηνευτών και ακροατηρίου να ενωθεί στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό. Τότε και μόνο τότε, όπως μαθαίναμε και στη Φυσική, το πλάτος της ταλάντωσης γίνεται μέγιστο. Στον δικό μας χώρο, αυτή η ταλάντωση δεν είναι άλλη από τη συγκίνηση. Τίποτα από αυτά δεν μπορεί να το προσφέρει κανένα μέσο τεχνητής νοημοσύνης.

Ποια είναι η πρώτη σας ανάμνηση από τη μουσική; Θα θέλατε να μας περιγράψετε τα πρώτα σας ακούσματα και κατά πόσο σας επηρέασε το οικογενειακό σας περιβάλλον στην Αθήνα;

Ένα βιολί που μου είχε χαρίσει ο παππούς μου, ο οποίος έπαιζε στα πανηγύρια στη Νάξο, αλλά και μια κασέτα με τα «Κατά Ματθαίον Πάθη» του Μπαχ, που βρέθηκε τυχαία στα χέρια μου, ήταν οι βασικοί λόγοι που από πολύ μικρός αποφάσισα να γίνω μουσικός. Ομολογώ ότι η στήριξη της οικογένειάς μου έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτή μου την απόφαση.

Κλείνοντας, θα θέλατε να μου πείτε τι εύχεστε για την ορχήστρα της ΕΡΤ; Ποιο είναι το όραμα ή οι προσδοκίες σας για την ορχήστρα αυτή και τις επόμενες συνεργασίες σας;

Εύχομαι στην Ορχήστρα της ΕΡΤ να μεγαλώσει και να ενισχυθεί με επιπλέον τακτικό προσωπικό. Εύχομαι υγεία και μακροημέρευση σε όλους τους συναδέλφους, πολλές όμορφες και απολαυστικές συναυλίες και, πάνω απ’ όλα, να είμαστε καλά, να ανταμώνουμε και να μοιραζόμαστε την τέχνη μας με το ακροατήριο μας, που τόσο πολύ αγαπάμε.

Διαβάστε περισσότερα για τη συναυλία:

Η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ με έργα Μπετόβεν, Ροσίνι και Παγκανίνι στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης