Ένα ταξίδι στον Άρη μπορεί να διαρκέσει μήνες. Τι θα γινόταν, όμως, αν ένας αστροναύτης αντιμετώπιζε σοβαρό οφθαλμολογικό πρόβλημα κατά τη διάρκεια της αποστολής; Για να απαντήσουν στο ερώτημα, ερευνητές στις ΗΠΑ έστειλαν τεχνητούς ενδοφακούς, από αυτούς που χρησιμοποιούνται στις επεμβάσεις καταρράκτη, στο εξωτερικό του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, προκειμένου να εξετάσουν αν τα εμφυτεύματα μπορούν να αντέξουν τις ακραίες συνθήκες του Διαστήματος και ένα μελλοντικό ταξίδι σε προορισμούς όπως ο πλανήτης Άρης.
«Το ταξίδι προς τον Άρη μπορεί να διαρκέσει σχεδόν έναν χρόνο και, αν ένας αστροναύτης εμφανίσει καταρράκτη που επηρεάζει την όρασή του, υποστεί τραυματισμό ή αντιμετωπίσει κάποιο άλλο οφθαλμολογικό πρόβλημα που απαιτεί χειρουργική επέμβαση, η επιστροφή στη Γη ενδέχεται να μην αποτελεί ρεαλιστική επιλογή», δήλωσε ο Μόργκαν Μικελέτι, χειρουργός οφθαλμίατρος και διευθυντής έρευνας στο Berkeley Eye Center στις ΗΠΑ.
«Κάποια στιγμή, η θεραπεία θα πρέπει να γίνεται εκεί όπου βρίσκεται ο ασθενής», σημείωσε.
Ο καταρράκτης εμφανίζεται όταν ο φυσικός φακός του ματιού θολώνει. Κατά την επέμβαση, οι γιατροί αφαιρούν τον φυσικό φακό και τον αντικαθιστούν με έναν διαυγή τεχνητό φακό, τον λεγόμενο ενδοφθάλμιο φακό. Η πραγματοποίηση μιας αντίστοιχης επέμβασης εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τη Γη θα απαιτούσε έναν άνθρωπο ικανό να πραγματοποιήσει την επέμβαση, καθώς και εξοπλισμό, αποστειρωμένα υλικά και εμφυτεύματα που θα μπορούσαν να αντέξουν το ταξίδι.
Η ιδέα προέκυψε επίσης από τη γοητεία που ασκεί το Διάστημα στον Μικελέτι.
«Με γοήτευε το Διάστημα από όσο μπορώ να θυμηθώ τον εαυτό μου», είπε.
«Όταν έγινα χειρουργός οφθαλμίατρος, αυτή η γοητεία εξελίχθηκε σε ένα πιο πρακτικό ερώτημα: Θα μπορούσα να πραγματοποιήσω μια επέμβαση στο Διάστημα;», είπε.
Οι ενδοφακοί δοκιμάστηκαν στις ακραίες συνθήκες του Διαστήματος
Στο πλαίσιο του προγράμματος με την ονομασία JAMES, η ομάδα έστειλε 135 τεχνητούς φακούς χωρίς συσκευασία στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Οι φακοί παρέμειναν για περίπου έξι μήνες εκτεθειμένοι στο εξωτερικό του σταθμού, σε τρία διαφορετικά σημεία, όπου ήρθαν αντιμέτωποι με διαφορετικές συνθήκες. Ο ένας ήταν εκτεθειμένος σε εξαιρετικά δραστικό ατομικό οξυγόνο, ο δεύτερος δέχθηκε σημαντική υπεριώδη ακτινοβολία από τον Ήλιο, ενώ ο τρίτος ήταν εν μέρει προστατευμένος και από τα δύο. Άλλοι 45 τεχνητοί ενδοφακοί, οι οποίοι επίσης δεν ήταν συσκευασμένοι, παρέμειναν στη Γη για λόγους σύγκρισης.
Μετά την επιστροφή των φακών από το Διάστημα, ομάδα του Intermountain Ocular Research Center στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα, εξέτασε 61 από αυτούς, μαζί με 20 από τους φακούς που είχαν παραμείνει στη Γη. Οι περισσότεροι από τους φακούς που είχαν εκτεθεί στο Διάστημα, 42 από τους 61, δεν παρουσίασαν αξιοσημείωτες αλλαγές.
Από τους υπόλοιπους 19, οκτώ ακρυλικοί φακοί εμφάνισαν ρωγμές και τραχύτητα στην επιφάνεια, συμβατές με διάβρωση από το ατομικό οξυγόνο, ενώ πέντε παρουσίασαν κιτρινωπή αλλοίωση και επέτρεπαν τη διέλευση μικρότερης ποσότητας φωτός σε ορισμένα μήκη κύματος. Και οι έξι φακοί των οποίων η διαπερατότητα στο φως μπορεί να ρυθμιστεί μετά την εμφύτευση με υπεριώδη ακτινοβολία απέκτησαν μια ασυνήθιστη, ανάγλυφη όψη που θύμιζε λιθόστρωτο ή αεροπλάστ.
Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη την αιτία του φαινομένου. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι ενδοφακοί καταρράκτη θα υποστούν ζημιές κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στον Άρη, επισημαίνουν. Οι φακοί παρέμειναν σκόπιμα χωρίς προστατευτική συσκευασία και εκτέθηκαν απευθείας στις ακραίες συνθήκες του περιβάλλοντος έξω από τον διαστημικό σταθμό, ώστε οι ερευνητές να εντοπίσουν τους πιθανούς μηχανισμούς φθοράς ή αστοχίας τους. Σε μια πραγματική αποστολή, ωστόσο, θα μεταφέρονταν προστατευμένοι στο εσωτερικό ενός διαστημικού σκάφους.
Το επόμενο βήμα είναι να προσδιοριστεί πόση συσκευασία και θωράκιση χρειάζονται, χωρίς να προστίθεται περιττό βάρος και όγκος.
Πόσο ρεαλιστική είναι η επέμβαση καταρράκτη στο Διάστημα;
Η επέμβαση καταρράκτη πέρα από τη Γη παραμένει ένα μακρινό ενδεχόμενο. Το πείραμα εξέτασε την αντοχή των τεχνητών φακών στις συνθήκες του Διαστήματος και όχι το κατά πόσο θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια η ίδια η χειρουργική επέμβαση. Οι ερευνητές επίσης δεν γνωρίζουν ακόμη αν οι αλλοιώσεις που εντοπίστηκαν σε ορισμένους φακούς θα επηρέαζαν την όραση ή θα τους καθιστούσαν ακατάλληλους για εμφύτευση.
Ο ερευνητής θέλει στη συνέχεια να δοκιμάσει το μηχάνημα που χρησιμοποιείται στις επεμβάσεις καταρράκτη για σύντομες περιόδους μικροβαρύτητας, κατά τη διάρκεια παραβολικών πτήσεων. Η συσκευή χρησιμοποιεί υπέρηχους και υγρό για να διασπά και να αφαιρεί τον θολό φυσικό φακό του ματιού.
Εφόσον αυτό λειτουργήσει, ελπίζει να προχωρήσει σε δοκιμές μεγαλύτερης διάρκειας σε συνθήκες μικροβαρύτητας και, τελικά, σε ένα χειρουργικό πείραμα σε τροχιά.
«Η εξέλιξη πρέπει να γίνει μεθοδικά. Πρώτα τα υλικά, μετά ο εξοπλισμός, στη συνέχεια η διαδικασία και, τελικά, η ίδια η επέμβαση», είπε.
«Μακροπρόθεσμος στόχος μου είναι να συμβάλω ώστε να καταστεί δυνατή η πρώτη χειρουργική επέμβαση στα μάτια πέρα από τη Γη».
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πρόκειται για το πρώτο ελεγχόμενο πείραμα στο οποίο πολλαπλοί τύποι σύγχρονων τεχνητών οφθαλμικών φακών εκτέθηκαν απευθείας στο περιβάλλον έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και στη συνέχεια επέστρεψαν στη Γη για εργαστηριακή ανάλυση.
Τα ευρήματα του πειράματος παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Καταρρακτικής και Διαθλαστικής Χειρουργικής στο Λονδίνο.
Πηγή: Euronews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
