Είκοσι πέντε χρόνια συμπληρώθηκαν από την 11η Σεπτεμβρίου, την ημέρα που σημάδεψε όσο λίγες τη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ και άλλαξε τον κόσμο. Οι Αμερικανοί τίμησαν τη μνήμη των σχεδόν 3.000 ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στις τρομοκρατικές επιθέσεις του 2001, με εκδηλώσεις μνήμης στα σημεία όπου εκτυλίχθηκαν τα τραγικά γεγονότα.
Από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Πεντάγωνο και την Πενσιλβάνια, οι ΗΠΑ γύρισαν για ακόμη μία φορά το βλέμμα στην 11η Σεπτεμβρίου. Συγγενείς θυμάτων, επιζώντες, διασώστες και πολιτικοί έδωσαν το «παρών» στις τελετές, σε μια επέτειο που παραμένει βαθιά χαραγμένη στη συλλογική μνήμη της χώρας.
Συγκίνηση στο Ground Zero
Στη Νέα Υόρκη, συγγενείς των θυμάτων συγκεντρώθηκαν στο Ground Zero, αρκετοί κρατώντας φωτογραφίες των ανθρώπων που έχασαν. Στην τελετή βρέθηκαν επίσης ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς και τέσσερις πρώην πρόεδροι των ΗΠΑ.
Όπως κάθε χρόνο, η τελετή ξεκίνησε στις 08:46 τοπική ώρα με ενός λεπτού σιγή. Ήταν ακριβώς η ώρα που, πριν από 25 χρόνια, η Πτήση 11 της American Airlines έπεσε πάνω στον Βόρειο Πύργο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου.
Στη συνέχεια, συγγενείς άρχισαν να διαβάζουν ένα προς ένα τα ονόματα των 2.977 ανθρώπων που σκοτώθηκαν στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, καθώς και των έξι θυμάτων της βομβιστικής επίθεσης που είχε σημειωθεί στο ίδιο σημείο το 1993.
Η απόσταση των 25 χρόνων ήταν εμφανής και στα πρόσωπα όσων ανέβηκαν για να διαβάσουν τα ονόματα. Ανάμεσά τους υπήρχαν παιδιά που γεννήθηκαν μετά τις επιθέσεις και δεν είχαν ποτέ την ευκαιρία να γνωρίσουν τους συγγενείς τους που χάθηκαν.
Σιγή τηρήθηκε και τις ώρες που σημειώθηκαν οι υπόλοιπες συντριβές των αεροσκαφών, αλλά και τις στιγμές κατάρρευσης των Δίδυμων Πύργων. Για πρώτη φορά τιμήθηκαν με τον ίδιο τρόπο και οι χιλιάδες άνθρωποι που πέθαναν τα επόμενα χρόνια από ασθένειες που έχουν συνδεθεί με την έκθεσή τους στα τοξικά υλικά που είχαν καλύψει την περιοχή.
Ο Γκρέγκορι Καραφέλο βρέθηκε στην τελετή για τον φίλο του, Τζέιμς Μαρτέλο, ο οποίος εργαζόταν στην Cantor Fitzgerald. Η εταιρεία έχασε περισσότερους από 650 εργαζομένους στις επιθέσεις. Ο ίδιος ο Καραφέλο βρισκόταν στον 18ο όροφο του Νότιου Πύργου, αλλά κατάφερε να βγει εγκαίρως.
«Όλοι θα έπρεπε να αντιληφθούν ότι ήταν μια πολύ κακή, καταστροφική ημέρα για πολλές οικογένειες. Οι άνθρωποι αυτοί δεν ήταν πολέμαρχοι. Ήταν άνθρωποι σαν εσάς και εμένα, που απλώς πήγαν στη δουλειά τους», είπε.
Η παρουσία Μαμντάνι και η αντίδραση Τζουλιάνι
Στο Ground Zero βρέθηκαν ο αντιπρόεδρος Βανς και οι πρώην πρόεδροι Τζο Μπάιντεν, Μπαράκ Ομπάμα, Μπιλ Κλίντον και Τζορτζ Μπους. Παρών ήταν και ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ζοράν Μαμντάνι, ο πρώτος δήμαρχος της πόλης που ορκίστηκε στο Κοράνι.
Η παρουσία του προκάλεσε αντιδράσεις από ορισμένα πρόσωπα του συντηρητικού χώρου. Μεταξύ αυτών ήταν ο Ρούντι Τζουλιάνι, ο οποίος ήταν δήμαρχος της Νέας Υόρκης την περίοδο των επιθέσεων και αργότερα προσωπικός δικηγόρος του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Τζουλιάνι δήλωσε «προσβεβλημένος» από την παρουσία του Μαμντάνι στην τελετή.
Μετά τις επιθέσεις του 2001, οι αντιμουσουλμανικές πράξεις και τα εγκλήματα μίσους αυξήθηκαν σημαντικά τόσο στη Νέα Υόρκη όσο και στην υπόλοιπη χώρα. Παράλληλα, οι μουσουλμανικές κοινότητες βρέθηκαν αντιμέτωπες με έντονη καχυποψία και αυξημένη αστυνομική επιτήρηση.
«Το 2001 υπήρχε ήδη μια μουσουλμανική κοινότητα στη Νέα Υόρκη, αλλά όχι τόσο μεγάλη και ουσιαστικά δεν είχε κανένα πολιτικό βάρος. Από τότε, η κατάσταση έχει αλλάξει σημαντικά, τόσο στην πόλη όσο και εθνικό επίπεδο», παρατήρησε ο πολιτικός αναλυτής Λίνκολν Μίτσελ μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Την ίδια ώρα, διαδικτυακό αίτημα με περισσότερες από 100.000 υπογραφές ζητούσε να μην παραστεί ο Μαμντάνι στην τελετή, κατηγορώντας τον ότι συνδέεται με ανθρώπους που «περιφρονούν τους αμερικανικούς θεσμούς» ή δεν καταδικάζουν εξτρεμιστικές ιδεολογίες, χωρίς ωστόσο να κατονομάζονται συγκεκριμένα πρόσωπα.
Ο Τραμπ στο Πεντάγωνο και η αναφορά στο Ιράν
Ξεχωριστή τελετή πραγματοποιήθηκε στο Πεντάγωνο, στο Άρλινγκτον της Βιρτζίνια, εκεί όπου είχε πέσει η Πτήση 77 της American Airlines, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 184 άνθρωποι.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στις προσωπικές ιστορίες ορισμένων από τα θύματα. Μίλησε, μεταξύ άλλων, για μια γυναίκα που περίμενε το πρώτο της παιδί, για μια τετραμελή οικογένεια που ετοιμαζόταν να ταξιδέψει στην Αυστραλία και για τρεις μαθητές δημοτικού που συμμετείχαν σε εκπαιδευτική εκδρομή.
Ο Αμερικανός πρόεδρος συνέδεσε παράλληλα την επέτειο με τον πόλεμο στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
«Χαιρετίζουμε τα σώματα ασφαλείας και τους διασώστες μας, τους αγαπάμε. Και χαιρετίζουμε τα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων που εργάζονται αυτή τη στιγμή για να διασφαλίσουν ότι ο υπ’ αριθμόν ένα χορηγός της τρομοκρατίας παγκοσμίως, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, δεν θα αποκτήσει ποτέ μα ποτέ πυρηνικό όπλο», είπε ο Τραμπ.
«Σήμερα, ανανεώνουμε τον ιερό όρκο που δώσαμε για πρώτη φορά εξ ονόματος των θυμάτων πριν από ένα τέταρτο του αιώνα. Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ. Για αυτό μαχόμαστε σήμερα. Δεν έχουμε επιλογή. Η μόνη κατάληξη είναι η νίκη», τόνισε.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος αναφέρθηκε ευθέως στο Ιράν, λέγοντας ότι «οι στρατιώτες μας πολεμούν μια ισλαμική θεοκρατία που επιθυμεί τον θάνατό μας εδώ και σχεδόν μισό αιώνα».
25 χρόνια μετά, οι οικογένειες δεν ξεχνούν
Εκδήλωση μνήμης πραγματοποιήθηκε και στο Σάνκσβιλ της Πενσιλβάνια, στο σημείο όπου συνετρίβη η Πτήση 93 της United Airlines. Το αεροσκάφος κατευθυνόταν προς την Ουάσιγκτον, πριν πέσει όταν επιβάτες προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν τους αεροπειρατές.
Η 11η Σεπτεμβρίου επηρέασε βαθιά μια ολόκληρη γενιά Αμερικανών και άλλαξε τόσο την εξωτερική πολιτική της χώρας όσο και τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αντιμετωπίζουν ζητήματα ασφάλειας και τρομοκρατίας.
Για τις οικογένειες των θυμάτων, όμως, η επέτειος παραμένει πάνω απ’ όλα προσωπική.
Ο πατέρας της Κάρολαϊν Ογκονόουσκι, Τζον, ήταν κυβερνήτης της Πτήσης 11, η οποία είχε απογειωθεί από τη Βοστόνη και 47 λεπτά αργότερα έπεσε στον Βόρειο Πύργο.
Η κόρη του, σήμερα 39 ετών, απέκτησε φέτος το πρώτο της παιδί και αποφάσισε να του δώσει το όνομα του πατέρα της. Λίγες ημέρες πριν από την επέτειο πήγε μαζί με το μωρό στον τάφο του, ενώ σήμερα συμμετείχε σε τελετή μνήμης στη Βοστόνη.
«Φέτος, αισθάνομαι θλίψη καθώς ξέρω ότι δεν θα γνωρίσουν ποτέ ο ένας τον άλλον», δήλωσε σε τηλεφωνική συνέντευξη η Ογκονόουσκι, η οποία έχει εργαστεί σε υπηρεσίες ανθρωπιστικής βοήθειας. «Ο πατέρας μου δεν θα γνωρίσει ποτέ τον εγγονό του. Και ο γιος μου δεν θα γνωρίσει ποτέ τον παππού του».
Και για εκείνη, 25 χρόνια μετά, το σημαντικότερο είναι η μνήμη να περάσει στις επόμενες γενιές.
«Το χρωστάμε στον πατέρα μου και σε όλους τους άλλους που χάσαμε εκείνη την ημέρα, να διασφαλίσουμε ότι θα συνεχίσουμε να διδάσκουμε στις μελλοντικές γενιές τι συνέβη, ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι, ποιοι ήταν αυτοί οι ήρωες, πώς η χώρα μας ενώθηκε και έγινε ισχυρότερη εξαιτίας αυτού», πρόσθεσε.
