Αν χυθεί νερό σε MacBook, το σβήνεις αμέσως, βγάζεις τον φορτιστή και ταμπονάρεις την υγρασία πριν ελέγξεις πόσο μακριά έφτασε. Το υγρό περνά από το πληκτρολόγιο, τις θύρες και τα κενά του σασί και φτάνει στα εσωτερικά εξαρτήματα, ακόμα κι όταν απ’ έξω όλα δείχνουν στεγνά.
Μερικές σταγόνες στο αλουμίνιο δεν έχουν σχέση με μια κούπα καφέ πάνω στο πληκτρολόγιο. Μετράει πόσο υγρό χύθηκε, από πού μπήκε και τι περιείχε. Και ένα Mac που συνεχίζει να δουλεύει μετά το ατύχημα δεν είναι απαραίτητα εκτός κινδύνου, γιατί η υγρασία που παγιδεύεται μέσα προκαλεί σιγά σιγά διάβρωση: προβλήματα στο πληκτρολόγιο, αποτυχίες φόρτισης, απρόσμενα σβησίματα ή ζημιά στη μητρική (logic board).
Τα πρώτα βήματα όταν χυθεί νερό στο Mac
Η πρώτη προτεραιότητα είναι να σβήσει το Mac και να αποσυνδεθεί από το ρεύμα. Η μπαταρία του MacBook μένει συνδεδεμένη εσωτερικά και με τον υπολογιστή σβηστό, οπότε ο ηλεκτρικός κίνδυνος δεν μηδενίζεται.
- Κάνε τερματισμό από το μενού Apple. Αν το Mac δεν ανταποκρίνεται, κράτα πατημένο το κουμπί λειτουργίας μέχρι να σβήσει.
- Βγάλε το καλώδιο φόρτισης, τους εξωτερικούς δίσκους, τα hub και κάθε άλλο αξεσουάρ.
- Ταμπόναρε απαλά τις επιφάνειες με καθαρό, μαλακό πανί χωρίς χνούδι, χωρίς να σπρώχνεις το νερό προς το πληκτρολόγιο, τις θύρες ή τους αεραγωγούς.
- Μην ξανασυνδέσεις τον φορτιστή και μην το ανοίξεις όσο μπορεί να υπάρχει υγρασία μέσα.
- Έλεγξε για νερό γύρω από το πληκτρολόγιο, τις άκρες του trackpad, τις θύρες και τους αεραγωγούς για να καταλάβεις από πού μπορεί να μπήκε.
Πιστολάκι μαλλιών, θερμάστρα και πεπιεσμένος αέρας απαγορεύονται, όπως και οι μπατονέτες ή το χαρτί κουζίνας μέσα στις θύρες. Ξέχνα και το παλιό κόλπο με το ρύζι: αφήνει σωματίδια που παγιδεύονται στα ανοίγματα του υπολογιστή.
Τα ίδια ισχύουν για iMac, Mac mini, Mac Studio και Mac Pro, που αποσυνδέονται από το ρεύμα μόλις αυτό είναι ασφαλές. Αν το νερό έφτασε σε πρίζα ή πολύπριζο, μην αγγίξεις τίποτα. Η δική σου ασφάλεια προηγείται, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι το Mac μένει στην πρίζα.
Λίγες σταγόνες ή μεγάλη ποσότητα;
Λίγες σταγόνες νερού στο καπάκι ή στο σημείο που ακουμπούν οι παλάμες ενός MacBook δεν προκαλούν σοβαρή ζημιά, εφόσον μένουν στην επιφάνεια. Τις σκουπίζεις και ελέγχεις τις ενώσεις γύρω τους. Το πληκτρολόγιο είναι πιο ευαίσθητο σημείο, γιατί ακόμα και λίγο νερό περνά κάτω από τα πλήκτρα. Αν υποψιάζεσαι ότι μπήκε νερό, κράτα το Mac σβηστό και σκέψου να το δει τεχνικός, ακόμα κι αν το πληκτρολόγιο δουλεύει.
Νερό μέσα σε θύρα USB-C μπορεί να επηρεάσει τη φόρτιση. Μη συνδέσεις καλώδιο πριν στεγνώσει εντελώς, γιατί η υγρασία προκαλεί διάβρωση και μπορεί να καταστρέψει μόνιμα τη θύρα.
Σε μεγάλο χύσιμο, το υγρό απλώνεται κάτω από το πληκτρολόγιο και φτάνει στη μητρική και στις συνδέσεις της μπαταρίας. Αφού το σβήσεις και ταμπονάρεις όση υγρασία φαίνεται, άφησέ το σε καθαρή, απορροφητική επιφάνεια και μην το κουνάς άσκοπα, γιατί η κίνηση απλώνει το νερό που ήδη μπήκε. Ο έλεγχος από τεχνικό είναι η ασφαλέστερη επιλογή.
Ένα MacBook που έπεσε σε μπανιέρα, νεροχύτη ή λίμνη θέλει ακόμα περισσότερη προσοχή. Το βγάζεις μόνο όταν είναι ασφαλές, το αποσυνδέεις από το ρεύμα και δεν προσπαθείς ούτε να το φορτίσεις ούτε να το ανοίξεις. Η οθόνη, τα ηχεία, η μπαταρία και η μητρική έχουν εκτεθεί σε νερό που δύσκολα φεύγει χωρίς άνοιγμα του υπολογιστή, και ένας τεχνικός θα κρίνει αν γίνεται επισκευή ή ανάκτηση δεδομένων. Αν το Mac ζεσταθεί ασυνήθιστα, φουσκώσει ή βγάλει καπνό, μην το χρησιμοποιήσεις και μην το φορτίσεις.
Γιατί ο καφές και το θαλασσινό νερό είναι χειρότερα
Ακόμα και το νερό της βρύσης περιέχει διαλυμένα μέταλλα που ευνοούν βραχυκυκλώματα και διάβρωση. Ο σκέτος καφές και το τσάι χωρίς ζάχαρη δεν είναι απαραίτητα πιο επικίνδυνα από το νερό, όμως το γάλα, η κρέμα και η ζάχαρη αφήνουν υπολείμματα. Το ίδιο κάνουν τα αναψυκτικά και οι χυμοί με τα σάκχαρα και τα οξέα τους, οπότε ένα πληκτρολόγιο που δείχνει μια χαρά μπορεί αργότερα να αρχίσει να κολλάει.
Το θαλασσινό νερό είναι το χειρότερο σενάριο. Το αλάτι κάνει το νερό πιο αγώγιμο, επιταχύνει τη διάβρωση και μένει πάνω στα εξαρτήματα και αφού στεγνώσουν. Μετά από θαλασσινό νερό ή μεγάλο χύσιμο με ζάχαρη, το Mac πρέπει να ελεγχθεί από τεχνικό το συντομότερο, γιατί το στέγνωμα δεν απομακρύνει τα υπολείμματα.
Πόσο πρέπει να στεγνώσει το Mac
Ένας στεγνός χώρος με καλό αερισμό βοηθά την υγρασία να εξατμιστεί, αλλά το στέγνωμα από μόνο του δεν αποτρέπει ούτε επισκευάζει τη ζημιά. Η Apple έχει συγκεκριμένη οδηγία μόνο για υγρό στη θύρα USB-C: τα συμβατά MacBook Neo, MacBook Air και MacBook Pro με macOS Sequoia ή νεότερο εμφανίζουν προειδοποίηση όταν εντοπίσουν υγρό στη θύρα, στο καλώδιο ή σε αξεσουάρ. Τότε η Apple προτείνει τερματισμό, αποσύνδεση από το ρεύμα και αναμονή τουλάχιστον μίας ημέρας. Αν η προειδοποίηση εμφανιστεί ξανά, σβήνεις πάλι το Mac και περιμένεις άλλη μία ημέρα.
Η αναμονή αυτή αφορά μόνο την ανίχνευση υγρασίας στο USB-C. Για υπολογιστή με υγρό στο εσωτερικό δεν υπάρχει εγγυημένο διάστημα 24 ή 48 ωρών μετά το οποίο είναι ασφαλές να ξαναπαίξει.
Για την υγρασία κυκλοφορεί και η θήκη UAG DryOut Ultimate Laptop Sleeve, με επαναχρησιμοποιήσιμο απορροφητικό υλικό που τραβά την υγρασία χωρίς ρεύμα ή θερμότητα. Η UAG την προωθεί για υγρασία, βροχή, συμπύκνωση και ατυχήματα με υγρά, και η DryOut έχει δημοσιεύσει εργαστηριακά στοιχεία για την απορροφητικότητα του υλικού. Οι ίδιες οι οδηγίες του κατασκευαστή όμως ξεκαθαρίζουν ότι δεν επισκευάζει ηλεκτρονικά, δεν αναστρέφει διάβρωση και δεν αντικαθιστά τον καθαρισμό μετά από θαλασσινό νερό. Βοηθά κυρίως με υγρασία που έχει μείνει, όχι στη θέση ελέγχου από τεχνικό.
Καλύπτει το AppleCare τη ζημιά από υγρά;
Η βασική εγγύηση ενός έτους της Apple δεν καλύπτει ζημιά από υγρά, ενώ το AppleCare+ και το AppleCare One καλύπτουν τα τυχαία χυσίματα που πληρούν τους όρους, με χρέωση υπηρεσίας και ορισμένες εξαιρέσεις. Στις ΗΠΑ η χρέωση για τυχαία ζημιά είναι 149 δολάρια (περίπου 133 ευρώ) για το MacBook Neo και 299 δολάρια (περίπου 267 ευρώ) για τα άλλα Mac, πριν από φόρους.
Οι όροι της Apple εξαιρούν την υπερβολική ή καταστροφική ζημιά από υγρά, μαζί και τη μερική ή ολική βύθιση. Ένα MacBook που έπεσε στη μπανιέρα μπορεί να μην καλυφθεί ακόμα και με ενεργό AppleCare, καθώς η Apple κρίνει με βάση τις συνθήκες και τους όρους του κάθε προγράμματος. Την κάλυψη τη βλέπεις από τη σελίδα κάλυψης της Apple σε άλλη συσκευή, χωρίς να ανοίξεις τον βρεγμένο υπολογιστή.
Αν το νερό έμεινε έξω και σκουπίστηκε γρήγορα, μάλλον δεν χρειάζεται επισκευή. Προβλήματα φόρτισης, πλήκτρα που δεν ανταποκρίνονται, θέματα στην οθόνη, απρόσμενα σβησίματα και υπερβολική ζέστη είναι όμως λόγοι για έλεγχο σε Apple Store ή εξουσιοδοτημένο συνεργάτη (Apple Authorized Service Provider). Ανεξάρτητα συνεργεία μπορεί να κάνουν και καθαρισμό ή επισκευή σε επίπεδο εξαρτημάτων, ανάλογα με το μοντέλο. Αν έχεις αρχεία χωρίς backup, πες το πριν εγκρίνεις την επισκευή, γιατί η αλλαγή μητρικής ή ολόκληρης συσκευής σβήνει τα τοπικά δεδομένα.
Το backup πριν από το ατύχημα
Τα σύγχρονα Mac έχουν ενσωματωμένο αποθηκευτικό χώρο και λειτουργίες ασφαλείας σε επίπεδο hardware, κάτι που δυσκολεύει την ανάκτηση δεδομένων· αν χαλάσουν ορισμένα εξαρτήματα, ούτε ειδικός μπορεί να σώσει τα αρχεία. Τακτικό backup με Time Machine σε εξωτερικό δίσκο σε προστατεύει από αυτό, και ένα δεύτερο backup σε άλλο σημείο καλύπτει την περίπτωση να βραχούν μαζί Mac και δίσκος. Ο συγχρονισμός στο cloud δεν είναι backup, γιατί οι αλλαγές και οι διαγραφές περνούν σε όλες τις συσκευές.
Αν το Mac γλίτωσε με ένα επιφανειακό χύσιμο και είσαι σίγουρος ότι δεν μπήκε νερό, έλεγξε ότι τα backup είναι ενημερωμένα μόλις μπορείς να το χρησιμοποιήσεις. Αν όμως υποψιάζεσαι υγρό μέσα, μην το ανοίξεις μόνο και μόνο για να πάρεις backup.
