Μια νέα εναλλακτική λύση για τη δυνατότητα μεταμόσχευσης νεφρού σε νεφροπαθείς που το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν επιτρέπει την πραγματοποίηση της πολυπόθητης επέμβασης, έστω κι αν βρεθεί συμβατός δότης, επιχειρούν τώρα οι επιστήμονες, κάνοντας χρήση της τεχνολογίας της τελευταίας πενταετίας.
Επιστήμονες από το πανεπιστήμιο της Πενσυλβανίας στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, επιχείρησαν τη χορήγηση CAR-T για την … αποευαισθητοποίηση του οργανισμού των ασθενών, ώστε μετά τη μεταμόσχευση να μην απορριφθεί το μόσχευμα, και το πέτυχαν.
Η νέα μέθοδος εφαρμόστηκε μέχρι στιγμής σε τρεις ασθενείς και τα αποτελέσματα των μεταμοσχεύσεων δημοσιεύθηκαν σε δύο μελέτες στο επιστημονικό περιοδικό New England Journal of Medicine (NEJM).
Η χρήση των CAR-T στις μεταμοσχεύσεις αποτελούν αντικείμενο κλινικής μελέτης φάσης Ι
Κύτταρα CAR-T – Οι επιστήμονες επιχειρούν επέκταση της χρήσης τους
Σύμφωνα με τους συγγραφείς των μελετών, από τους νεφροπαθείς που βρίσκονται σε λίστα αναμονής για μόσχευμα, περίπου το 5-10% αυτών δεν μπορούν να μεταμοσχευθούν οπότε χάνουν τη ζωή τους τελικά, εξαιτίας του εξαιρετικά ισχυρού ανοσοποιητικού τους συστήματος, που θα οδηγούσε σε άμεση απόρριψη του μοσχεύματος.
Μέχρι σήμερα, η διαχείριση αυτών των ασθενών περιελάμβανε τη μεταμόσχευση από πτωματικό δότη, όμως γι΄ αυτούς με υπερευαίσθητο ανοσοποιητικό, ο κίνδυνος απόρριψης του μοσχεύματος ή ακόμη και ο κίνδυνος θανάτου, οδηγούσε στην εξαίρεση από τη λίστα αναμονής.
Άλλες μέθοδοι περιλαμβάνουν διάφορες ανοσοκατασταλτικές θεραπείες ανάλογα με τα αντισώματα που είναι πιο ενεργά στον οργανισμό του κάθε νεφροπαθούς, πλασμαφαίρεση και άλλες τεχνικές, οι οποίες όμως δεν έχουν μόνιμο αποτέλεσμα, βάζοντας τον ασθενή σε κίνδυνο απόρριψης εφόσον έχει ήδη γίνει η μεταμόσχευση.
Τώρα, ο Βιτζέι Μποτζ, επίκουρος καθηγητής στο τμήμα Παθολογοανατομίας του Πανεπιστημίου Πέρελμαν της Πενσυλβανίας, σε συνεργασία με σειρά άλλων ερευνητών του πανεπιστημίου, υπό την εποπτεία του Αλί Νατζί, καθηγητή Χειρουργικής, επιχείρησαν τη χρήση CAR-T (τροποποημένων ανοσοκυττάρων του ίδιου του ασθενή) προκειμένου να αποευαισθητοποιήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα των ασθενών αυτών, για να καταφέρουν να πραγματοποιήσουν τελικά τις μεταμοσχεύσεις.
Μέχρι σήμερα, αυτά τα τροποποιημένα ανοσοκύτταρα χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση διαφόρων μορφών αιματολογικού καρκίνου – λεμφωμάτων.
Παράλληλα όμως, διερευνάται και η δυνατότητα πιθανής εφαρμογής τους στη θεραπεία διαφόρων αυτοάνοσων νοσημάτων, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί ακόμη κάποια τέτοια θεραπεία.
Τώρα, ξεκινά και η διερεύνηση της χρήσης των CAR-T και στις μεταμοσχεύσεις, στην προσπάθεια αντιμετώπισης της φυσικής λειτουργίας του οργανισμού να απορρίπτει τα ξένα σώματα, άρα και τα όργανα που χρειάζεται να μεταμοσχευθούν.
Οι τρεις περιπτώσεις
Στην περίπτωση του ενός ασθενούς, άνδρα, ηλικίας 54 ετών, χρειάστηκε σχεδόν 8 μήνες αναμονής μετά την έγχυση των CAR-T προκειμένου να βρεθεί συμβατό μόσχευμα, και δύο μήνες μετά τη μεταμόσχευση δεν διαπιστώθηκε προσπάθεια απόρριψης από τον οργανισμό του λήπτη. Ένα χρόνο μετά την μεταμόσχευση, η νεφρική λειτουργία παρέμενε σταθερή, χωρίς προβλήματα.
Η δεύτερη περίπτωση αφορούσε πάλι άνδρα, ηλικίας 47 ετών, με ήδη δύο προηγούμενες μεταμοσχεύσεις νεφρού, οι οποίες είχαν αποτύχει. Μετά την ανοσοκατασταλτική θεραπεία και την θεραπεία με τα CAR-T και πριν την πλασμαφαίρεση, τα επίπεδα των αντισωμάτων HLA που θα έθεταν σε κίνδυνο το νέο μόσχευμα είχαν μειωθεί σημαντικά. Συμβατό μόσχευμα βρέθηκε 93 ημέρες μετά την έγχυση των CAR-T και 23 ημέρες μετά τη μεταμόσχευση, δεν υπήρχαν δείγματα απόρριψης του μοσχεύματος.
Η τρίτη ασθενής ήταν γυναίκα 30 ετών, στο Βερολίνο και η οποία αποτέλεσε αιτία για τη δεύτερη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο NEJM . Σύμφωνα με την εποπτεύουσα της μελέτης αυτής, νεφρολόγο από το νοσοκομείο Charité της Πανεπιστημιακής Ιατρικής Σχολής του Βερολίνου Εύα Σρεζενμάιερ η γυναίκα αυτή είχε προηγουμένως υποβληθεί σε μεταμόσχευση νεφρού που απέτυχε μετά από μια δεκαετία. Χωρίς να λειτουργούν οι νεφροί της, σύντομα εμφάνισε υψηλή αρτηριακή πίεση, η οποία στη συνέχεια οδήγησε σε καρδιακή ανεπάρκεια. Η αιμοκάθαρση την είχε εξαντλήσει και δεν μπορούσε πλέον να εργαστεί.
Διερεύνηση
Οι ερευνητές, επεσήμαναν ότι με τις παραπάνω περιπτώσεις, η χρήση των CAR-T στις μεταμοσχεύσεις αποτελούν αντικείμενο κλινικής μελέτης φάσης Ι, και δεν αποτελούν καθιερωμένη θεραπεία, ακόμη. Κατά τη διάρκεια της κλινικής μελέτης φάσης Ι, διερευνάται η ασφάλεια της χρήσης των νέων αυτών φαρμάκων και στον συγκεκριμένο τομέα της ιατρικής, πέραν της ογκολογίας.
Έτσι, η διερεύνηση αφορούσε τις ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες δεν ήταν σημαντικές.
Τώρα η έρευνα αποτιμά την επίδραση του φαρμάκου στα διάφορα είδη αντισωμάτων στους οργανισμούς των μεταμοσχευθέντων και στην περαιτέρω διαχείριση των ασθενών και του ανοσοποιητικού τους συστήματος. Παράλληλα αναμένεται η επέκταση της μελέτης σε περισσότερους ασθενείς, με νεότερες ανοσοθεραπείες, όπως τα διειδικά αντισώματα.
