Αφού το πλήρωμα του Apollo 8 κατέγραψε την εμβληματική φωτογραφία «Earthrise» το 1968, αστροναύτες του προγράμματος Artemis αναδημιούργησαν την εικόνα, αποκαλύπτοντας τις αλλαγές στον εύθραυστο «μπλε πλανήτη» μας.
Όταν ο διοικητής του Apollo 8, Frank Borman, είδε για πρώτη φορά τη μακρινή πλευρά της Σελήνης από το παράθυρο του διαστημοπλοίου το 1968, εντυπωσιάστηκε από την ερημική της όψη.
«Η σεληνιακή επιφάνεια ήταν τρομερά κακοποιημένη από κρατήρες μετεωριτών και ηφαιστειακά κατάλοιπα», μου είχε πει σε συνέντευξη στο BBC το 2018. «Ήταν είτε γκρι είτε μαύρη είτε λευκή, δεν υπήρχε απολύτως κανένα χρώμα και ήταν απίστευτα διαλυμένη».
Όμως, καθώς το διαστημόπλοιο ολοκλήρωνε την τέταρτη τροχιά του γύρω από τη Σελήνη, εμφανίστηκε ξαφνικά μια εντελώς διαφορετική εικόνα. «Κοιτάξαμε ψηλά και εκεί ήταν η Γη στο βάθος, να ανατέλλει πάνω από τη σεληνιακή επιφάνεια, και ο Bill Anders τράβηξε τη φωτογραφία που έγινε πιθανότατα μία από τις πιο σημαντικές εικόνες που έχουν τραβήξει ποτέ άνθρωποι», είπε ο Borman.
«Η Γη ήταν το μοναδικό πράγμα σε ολόκληρο το Σύμπαν που είχε χρώμα, ήταν ένα εντυπωσιακό θέαμα. Είμαστε πολύ, πολύ τυχεροί που ζούμε σε αυτόν τον πλανήτη».
Από το Apollo στην Artemis: Ο πλανήτης έχει μεταμορφωθεί
Αυτή η φωτογραφία, που σύντομα ονομάστηκε «Earthrise», έγινε μία από τις πιο διάσημες εικόνες όλων των εποχών. Πενήντα οκτώ χρόνια αργότερα, αστροναύτες της NASA τράβηξαν μια ακόμa εντυπωσιακή φωτογραφία της Γης να «δύει» πίσω από ένα άγονο σεληνιακό τοπίο: την «Earthset».
Κατά τη διάρκεια της διέλευσής τους από τη Σελήνη νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το πλήρωμα του Artemis II κατέγραψε τη νέα εικόνα του εύθραυστου μπλε πλανήτη μας μέσα στην απεραντοσύνη του διαστήματος. Δεν γνωρίζουμε ποιος τράβηξε τη φωτογραφία αυτήν τη φορά, καθώς οι τέσσερις αστροναύτες επέλεξαν να μην αποδίδουν τις φωτογραφίες σε άτομα, αλλά σε ολόκληρο το πλήρωμα.
Σε γεωλογικούς όρους, κάτι περισσότερο από μισός αιώνας είναι σχεδόν ανεπαίσθητος. Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή έχει μεταβάλει σημαντικά την επιφάνεια της Γης τις τελευταίες έξι δεκαετίες. Ειδικοί εξηγούν στο BBC τις ορατές διαφορές ανάμεσα στις εικόνες «Earthrise» και «Earthset» και τι αποκαλύπτουν αυτές για τον πλανήτη μας τότε και σήμερα.
«Η φωτισμένη από τον ήλιο πλευρά της Γης δείχνει λευκά σύννεφα και μπλε νερά πάνω από την περιοχή της Ωκεανίας, ενώ οι σκοτεινές περιοχές βρίσκονται στη νυχτερινή φάση. Η εικόνα αποτυπώνει επίσης με εντυπωσιακή λεπτομέρεια την επιφάνεια της Σελήνης και τους κρατήρες της», σημειώνει η NASA στην περιγραφή της εικόνας.
Σε αντίθεση με το 1968, σήμερα εν έτει 2026, πολυάριθμοι δορυφόροι καταγράφουν χιλιάδες εικόνες του πλανήτη μας καθημερινά. Μετρούν και παρακολουθούν τους ωκεανούς, τη στεριά και τους πάγους σε όλο το φάσμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, από τα μικροκύματα έως την υπεριώδη ακτινοβολία, και όχι μόνο σε ό,τι είναι ορατό με γυμνό μάτι.
Ανθρώπινη δραστηριότητα και κλιματική αλλαγή
Από την ημέρα που τραβήχτηκε η «Earthrise», τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα έχουν αυξηθεί περίπου κατά το ένα τρίτο και οι παγκόσμιες θερμοκρασίες έχουν ανέβει γρήγορα, κατά τουλάχιστον 1°C, λέει ο Richard Allan, καθηγητής κλιματικής επιστήμης στο Εθνικό Κέντρο Παρατήρησης της Γης στο Πανεπιστήμιο του Reading στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Ο πλανήτης έχει μεταμορφωθεί, καθώς οι ανθρώπινες δραστηριότητες αλλάζουν την υφή της γης όπως φαίνεται από το διάστημα. Οι πόλεις επεκτείνονται, δάση αποψιλώνονται και αντικαθίστανται από αγροτικές εκτάσεις».
«Αν και πρόκειται για διαφορετικά τμήματα της Γης, το ένα κοινό στοιχείο που φαίνεται και στις δύο εικόνες, παρότι δείχνουν διαφορετικές περιοχές, είναι η Ανταρκτική και ο Νότιος Ωκεανός», λέει ο Benjamin Wallis, παγετωνολόγος στο Πανεπιστήμιο του Leeds στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Η Ανταρκτική Χερσόνησος είναι μία από τις ταχύτερα θερμαινόμενες περιοχές της Γης και περίπου 28.000 χιλιόμετρα παγοκρηπίδων έχουν καταρρεύσει μεταξύ της αρχικής εικόνας και της πιο πρόσφατης».
Μελέτες δείχνουν ότι αυτές οι αλλαγές στους πάγους γύρω από την Ανταρκτική είναι πρωτοφανείς τα τελευταία 10.000 χρόνια. Άλλες περιοχές της Γης όπου το νερό υπάρχει σε στερεή μορφή, η λεγόμενη κρυόσφαιρα, έχουν επηρεαστεί με παρόμοιο τρόπο.
«Έχουμε πραγματικά δει δραματικές αλλαγές», λέει η Petra Heil, διευθύντρια επιστήμης της Βρετανικής Ανταρκτικής Αποστολής. «Έχουμε πλέον δει και στα δύο ημισφαίρια μια σημαντική μείωση της εποχικής θαλάσσιας παγοκάλυψης, ενώ στη Βόρεια Αμερική, την Ευρασία και την Ασία παρατηρούμε πολύ πιο αργή εποχική χιονοκάλυψη, καθώς και ταχύτερη τήξη».
«Πιστεύω είμαστε αρκετά βέβαιοι, τόσο με βάση τις παρατηρήσεις όσο και τα αριθμητικά μοντέλα, ότι περίπου το 90–95% της αλλαγής οφείλεται σε ανθρώπινες δραστηριότητες», αναφέρει χαρακτηριστικά η Heil.
Πηγή: BBC
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
