Τελικά το πολυαναμενόμενο διάγγελμα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δεν μας έκανε πιο σοφούς. Ο πόλεμος ήταν απαραίτητος, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις όπου να ναι θριαμβεύουν, πολύ σύντομα όλα θα έχουν τελειώσει… Έναν και πλέον μήνα μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε διάγγελμα τα ξημερώματα της Πέμπτης (ώρας Ελλάδας) όπου και προσπάθησε να δικαιολογήσει την επίθεση που εξαπέλυσε μαζί με το Ισραήλ την 28η Φεβρουαρίου εναντίον του Ιράν στους Αμερικανούς.
Σε ένα διάγγελμα υψηλού συμβολισμού από τον Λευκό Οίκο, διάρκειας 20 λεπτών και σε ώρα υψηλής τηλεθέασης, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να πείσει ότι η στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν πλησιάζει στο τέλος της. Με έντονο τόνο και έμφαση στις επιτυχίες των αμερικανικών δυνάμεων, ο αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε την εικόνα ενός πολέμου που βαίνει προς τη νίκη – χωρίς όμως να απαντήσει στα πιο κρίσιμα ερωτήματα για την επόμενη ημέρα.
Από την αρχή της ομιλίας του, ο Τραμπ έκανε λόγο για «καθοριστικά πλήγματα» στις στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταστρέψει σημαντικό μέρος του ναυτικού, της αεροπορίας και του πυραυλικού οπλοστασίου του Ιράν. Ωστόσο, απέφυγε να διευκρινίσει αν έχει επιτευχθεί ο βασικός στρατηγικός στόχος: η οριστική εξουδετέρωση των πυρηνικών φιλοδοξιών της χώρας.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι ο πόλεμος βρίσκεται «κοντά στο τέλος», χωρίς να συνοδεύσει τη δήλωση αυτή με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Η ασάφεια αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα εάν η ιρανική ηγεσία δεν ανταποκριθεί στις αμερικανικές απαιτήσεις.
Το ίδιο θολό παρέμεινε και το σχέδιο εξόδου. Αν και ο Τραμπ μίλησε για «νίκη», δεν παρουσίασε ένα σαφές πλαίσιο για το πώς θα τερματιστεί η σύγκρουση ή ποια θα είναι η μορφή της επόμενης ημέρας στο Ιράν. Αντιθέτως, άφησε να εννοηθεί ότι οι στρατιωτικές πιέσεις θα συνεχιστούν ή και θα ενταθούν, εφόσον κριθεί απαραίτητο.
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε και στις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης. Με φόντο την αναστάτωση στις αγορές ενέργειας και τους φόβους για περαιτέρω αποσταθεροποίηση, ο πρόεδρος επιχείρησε να καθησυχάσει τους Αμερικανούς πολίτες, επιμένοντας ότι οι ΗΠΑ παραμένουν ενεργειακά ισχυρές και ότι η ευθύνη για την ένταση βαραίνει αποκλειστικά την Τεχεράνη.
Η ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ δεν προσέφερε τίποτα νέο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να επαναλαμβάνει απλώς τις παλιές του δηλώσεις, σύμφωνα με την Trita Parsi του Quincy Institute.
«Ουσιαστικά, ήταν μια σύνοψη όλων των tweets που έχει δημοσιεύσει τις τελευταίες 30 ημέρες, σχεδόν με χρονολογική σειρά», είπε χαρακτηριστικά στο Al Jazeera.
«Αλλά ακριβώς επειδή δεν φαίνεται να έχει κάτι καινούργιο, αποκαλύπτει ότι στην πραγματικότητα δεν έχει κάποιο σχέδιο».
Πέντε συμπεράσματα από το διάγγελμα Τραμπ σύμφωνα με τους New York Times
Ο Τραμπ δεν καθόρισε σαφή πορεία εξόδου
Ο Τραμπ ταλαντεύτηκε μεταξύ της υποστήριξης των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου και της υπόσχεσης κλιμάκωσης της βίας. «Είμαστε σε καλό δρόμο για να ολοκληρώσουμε όλους τους στρατιωτικούς στόχους της Αμερικής σύντομα, πολύ σύντομα», είπε και συνέχισε: «Θα τους χτυπήσουμε εξαιρετικά σκληρά. Τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες, θα τους επαναφέρουμε στη Λίθινη εποχή όπου ανήκουν. Εν τω μεταξύ, οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη».
Το Ιράν έχει δηλώσει ότι δεν υπάρχουν άμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ και οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν εκτιμήσει ότι οι Ιρανοί είναι πρόθυμοι να διατηρήσουν ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας, αλλά όχι να κάνουν παραχωρήσεις σε αυτό το σημείο.
Κάλεσε τους Αμερικανούς να δουν τον πόλεμο από μια προοπτική
Ο Τραμπ ανέφερε τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, του Βιετνάμ και των πολέμων της Κορέας και του Ιράκ για να υποστηρίξει ότι η στρατιωτική του εκστρατεία ήταν πολύ μικρότερη από τους προηγούμενους πολέμους. «Είναι πολύ σημαντικό να δούμε αυτή τη σύγκρουση από μια προοπτική», δήλωσε ο Τραμπ.
Δεν εξέφρασε ρητά την ενσυναίσθηση για τον οικονομικό πόνο που αισθάνονται οι Αμερικανοί, αλλά ο Τραμπ υποστήριξε ότι ο πόλεμος άξιζε τον κόπο για να εξαλειφθεί αυτό που υποστήριζε ότι ήταν η απειλή από το Ιράν. «Αυτή είναι μια πραγματική επένδυση στο μέλλον των παιδιών σας και των εγγονιών σας», είπε.
Φάνηκε να αποκλείει επιδρομή για την κατάσχεση του ουρανίου
Ο Τραμπ σύμφφωνα με πληροφορίες εξετάζει το ενδεχόμενο να εγκρίνει μια αποστολή για την εξαγωγή του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που βρίσκεται ασφαλισμένο στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν στο Ισφαχάν.
Αλλά ο Τραμπ δήλωσε στο διάγγελμά του ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν έχουν πληγεί τόσο σκληρά που «θα χρειαστούν μήνες για να πλησιάσει κανείς την πυρηνική σκόνη». Είπε ότι οι ΗΠΑ έχουν δορυφόρους που παρακολουθούν τις εγκαταστάσεις και θα επιτεθούν εάν το Ιράν κάνει μια κίνηση για να ανακτήσει το υλικό.
Είναι πιθανό ο Τραμπ να μπλοφάρει μετά από εβδομάδες κατά τις οποίες εξέφρασε το ενδιαφέρον του για την εξασφάλιση του υλικού. Εάν όχι, θα έχει αφήσει το πυρηνικό υλικό ακριβώς εκεί που βρισκόταν πριν ξεκινήσει ο πόλεμος – βαθιά στο υπέδαφος, αλλά θεωρητικά εντός της εμβέλειας του Ιράν.
Είπε ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι πρόβλημα των ΗΠΑ
Ο πρόεδρος επανέλαβε τα αιτήματά του προς τις χώρες που εισάγουν πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στην προσπάθεια να πείσουν το Ιράν να τσ ανοίξει ξανά.
Υποστήριξε ότι «δεν χρειαζόμαστε» το πετρέλαιο που διέρχεται από την αρτηρία στα ανοικτά των νότιων ακτών του Ιράν. Είναι αλήθεια ότι οι ΗΠΑ εισάγουν πολύ λίγο πετρέλαιο από τον Κόλπο, αλλά η στάση του Τραμπ αγνοεί την οικονομική πραγματικότητα ότι οι τιμές του πετρελαίου καθορίζονται παγκοσμίως και ότι οι διαταραχές του εφοδιασμού στη Μέση Ανατολή θα περάσουν και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Λιγότερο πετρέλαιο στις παγκόσμιες αγορές σημαίνει υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου για τους Αμερικανούς. Άλλα βασικά προϊόντα, όπως τα λιπάσματα, εξάγονται επίσης μέσω του Ορμούζ, πράγμα που σημαίνει ότι εάν το Ιράν περιορίσει το μεγαλύτερο μέρος της ναυτιλίας, τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο κίνδυνος πληθωρισμού στις τιμές των τροφίμων και άλλων αγαθών.
Χαιρέτησε για άλλη μια φορά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα ως πρότυπο
Στα πρώτα λεπτά της ομιλίας του, ο Τραμπ καυχήθηκε για την επιτυχία της αμερικανικής αποστολής να συλλάβει τον ηγέτη της χώρας, Νικολάς Μαδούρο. Συνεργάτες του λένε ότι ο Τραμπ βλέπει αυτή την επιχείρηση ως πρότυπο για αυτό που θέλει να πετύχει στο Ιράν. Αλλά οι δύο καταστάσεις είναι πολύ διαφορετικές.
«Αυτό το χτύπημα ήταν γρήγορο, θανατηφόρο, βίαιο και σεβαστό από όλους σε όλο τον κόσμο», δήλωσε ο Τραμπ το βράδυ της Τετάρτης (ξημερώματα Πέμπτης ώρα Ελλάδας).
Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ και η Βενεζουέλα ήταν «εταίροι σε κοινοπραξία» και «τα πήγαιναν απίστευτα καλά».
