Ένα απολίθωμα που για δεκαετίες έμοιαζε ασήμαντο και είχε μείνει ξεχασμένο σε ένα συρτάρι αποδείχθηκε τελικά ότι είναι το πρώτο οστό δεινοσαύρου που βρέθηκε ποτέ στην Ανταρκτική.
Η ανακάλυψη προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τη ζωή αυτών των γιγάντιων φυτοφάγων σε μια περιοχή του πλανήτη, όπως η Ανταρκτική, όπου τα απολιθώματα δεινοσαύρων είναι εξαιρετικά σπάνια.
Σύμφωνα με το BBC, το δείγμα ανακαλύφθηκε το 1985 όμως η επιστημονική ομάδα που το εντόπισε δεν ήταν βέβαιη για τη φύση του. Έτσι αποθηκεύτηκε στη γεωλογική συλλογή της Βρετανικής Ανταρκτικής Υπηρεσίας (BAS) στο Κέιμπριτζ όπου παρέμεινε ξεχασμένο για περίπου 40 χρόνια. Πρόσφατα παλαιοντολόγοι μελέτησαν εκ νέου το απολίθωμα και επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για έναν σπόνδυλο της ουράς ενός Τιτανόσαυρου μιας ομάδας δεινοσαύρων που περιλάμβανε τα μεγαλύτερα χερσαία ζώα που έζησαν ποτέ στη Γη.
Σύμφωνα με τους παλαιοντολόγους, το χαρακτηριστικό σχήμα του απολιθώματος και η ιδιαίτερη διάταξη των αρθρώσεων των σπονδύλων δεν άφηναν περιθώρια αμφιβολίας για την ταυτότητά του. Παρόλο που το συγκεκριμένο οστό είναι σχετικά μικρό, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο δεινόσαυρος είχε μήκος περίπου 7 μέτρα. Δεν αποκλείεται να επρόκειτο είτε για ένα μικρής ηλικίας ζώο, είτε για ένα μικρόσωμο ενήλικο ζώο, γεγονός που το διαφοροποιεί από τους γνωστούς Τιτανόσαυρους, οι οποίοι μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 35 μέτρα σε μήκος και να ζυγίζουν έως και 60 τόνους.
Ο Δρ. Μαρκ Έβανς, υπεύθυνος των συλλογών της BAS, εντόπισε το απολίθωμα ανάμεσα σε χιλιάδες δείγματα που είχαν επιστρέψει από επιστημονικές αποστολές στην Ανταρκτική τις τελευταίες δεκαετίες. «Μερικές φορές, όταν αρχίζεις να εξετάζεις τι υπάρχει μέσα σε ένα συρτάρι, βρίσκεις κάτι και σκέφτεσαι: “Αυτό φαίνεται ενδιαφέρον”» δήλωσε ο Έβανς.
Το απολίθωμα είχε συλλεχθεί αρχικά στο νησί Τζέιμς Ρος. Η ανακάλυψή του είχε καταγραφεί στο ημερολόγιο πεδίου του γεωλόγου Μάικ Τόμσον. Δίπλα σε ένα μικρό, προσεγμένο σκίτσο του απολιθώματος, με ημερομηνία 9 Δεκεμβρίου 1985,ο Τόμσον είχε σημειώσει: «Σπόνδυλος μεγάλου ερπετού», αναφέροντας ότι είχε πλάτος περίπου 10 εκατοστά.
Ο Έβανς εκτιμά ότι η ομάδα που το ανακάλυψε πίστεψε πως ανήκε σε κάποιο θαλάσσιο ερπετό. Ωστόσο μόλις το είδε κατάλαβε ότι ο σπόνδυλος είχε χαρακτηριστικά που παρέπεμπαν ξεκάθαρα σε δεινόσαυρο. Επιπλέον η ημερομηνία ανακάλυψης σήμαινε ότι επρόκειτο για το πρώτο απολίθωμα δεινοσαύρου που είχε βρεθεί ποτέ στην Ανταρκτική.
Ο Έβανς ζήτησε από τον καθηγητή Πολ Μπάρετ, παλαιοντολόγο του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, να επιβεβαιώσει την εκτίμησή του. «Παρότι δεν είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό στην όψη, έχει ένα πραγματικά χαρακτηριστικό σχήμα», είπε ο Μπάρετ κρατώντας το απολίθωμα.
Έδειξε μια κοιλότητα στη μία άκρη του σπονδύλου και στη συνέχεια τον γύρισε, αποκαλύπτοντας ένα στρογγυλεμένο εξόγκωμα στην άλλη πλευρά. Οι σπόνδυλοι ενώνονταν μεταξύ τους σχηματίζοντας αρθρώσεις τύπου “σφαίρας και υποδοχής” που εκτείνονταν από τον λαιμό έως την ουρά. «Μόλις το είδα, κατάλαβα αμέσως με τι είχαμε να κάνουμε. Ήταν σχεδόν βέβαιο ότι ανήκε σε Τιτανόσαυρο. Αυτός ο συνδυασμός χαρακτηριστικών είναι μοναδικός για αυτή την ομάδα δεινοσαύρων» λέει ο Μπάρετ.
Μέχρι σήμερα έχουν αναγνωριστεί περισσότερα από 100 είδη Τιτανόσαυρων σε ολόκληρο τον κόσμο. Όλοι ήταν τετράποδοι φυτοφάγοι, με εξαιρετικά μακρύ λαιμό που τους επέτρεπε να φτάνουν τα φύλλα των δέντρων και μακριά ουρά που λειτουργούσε ως αντίβαρο. Τα μεγαλύτερα είδη ξεπερνούσαν τα 35 μέτρα σε μήκος και ζύγιζαν περίπου 60 τόνους.
Με βάση το μέγεθος του συγκεκριμένου σπονδύλου, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο Τιτανόσαυρος της Ανταρκτικής είχε μήκος περίπου 7 μέτρα. «Ίσως επρόκειτο για ένα νεαρό άτομο ή ίσως για ένα πραγματικά μικρό είδος που αποτελούσε εξαίρεση σε σχέση με τους υπόλοιπους Τιτανόσαυρους» εξήγησε ο Μπάρετ.
Ο συγκεκριμένος δεινόσαυρος έζησε πριν από περίπου 82 εκατομμύρια χρόνια, κατά την Ύστερη Κρητιδική περίοδο, όταν η Ανταρκτική ήταν εντελώς διαφορετική από τη σημερινή παγωμένη ήπειρο. Τότε καλυπτόταν από πλούσια δάση, τα οποία παρείχαν άφθονη τροφή σε μεγάλα φυτοφάγα ζώα.
Το επί δεκαετίες ξεχασμένο απολίθωμα κατέχει πλέον μια σημαντική θέση στην ιστορία της εξερεύνησης της Ανταρκτικής. Αν και μετά το 1985 έχουν βρεθεί και άλλα απολιθώματα δεινοσαύρων στην απομακρυσμένη αυτή ήπειρο, οι ανακαλύψεις παραμένουν εξαιρετικά λίγες. Η Ανταρκτική αποτελεί έναν από τους πιο δύσκολους τόπους στον κόσμο για παλαιοντολογικές έρευνες καθώς οι τεράστιοι όγκοι πάγου καλύπτουν τα προϊστορικά πετρώματα που κρύβουν τα απολιθώματα.
