Τρόπους για να επανεκκινήσουν τη διέλευση πετρελαιοφόρων από τα Στενά του Ορμούζ, εξετάζουν αξιωματούχοι της κυβέρνησης του Ντόνλαντ Τραμπ, μεταξύ των οποίων κι ένα σχέδιο που προβλέπει την παροχή ναυτικής συνοδείας τύπου «VIP Pass» επί πληρωμή για τα πλοία που θα διασχίζουν τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, σύμφωνα με τρία πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις και μίλησαν στο Politico.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Σούζι Γουάιλς, έχουν ζητήσει από τις αρμόδιες υπηρεσίες να καταθέσουν προτάσεις που θα μπορούσαν να πείσουν τις ναυτιλιακές εταιρείες να αναλάβουν ξανά το ρίσκο της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς συνεχίζονται οι ειρηνευτικές συνομιλίες ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ιράν.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται και ένα σχέδιο που προβλέπει τη χορήγηση ενός είδους «VIP pass», το οποίο θα εξασφαλίζει ταχεία διέλευση και πιθανώς συνοδεία από μονάδες του αμερικανικού ναυτικού, έναντι καταβολής τέλους.
Όπως ανέφεραν δύο στελέχη του ενεργειακού τομέα που έχουν γνώση των συνομιλιών, μεγάλο μέρος των συζητήσεων επικεντρώνεται στον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να επιστρέψουν οι ασφαλιστικές εταιρείες στην αγορά, προσφέροντας και πάλι κάλυψη για τα πλοία που διαπλέουν την περιοχή.
«Ο Πρόεδρος και η Σούζι δίνουν σαφείς εντολές να βρεθεί μια λύση», ανέφερε πηγή που συμμετέχει στις συνομιλίες. «Με ελάχιστες εξαιρέσεις, κάθε διέλευση μέσω του Ορμούζ παραβιάζει τα ισχύοντα ασφαλιστήρια συμβόλαια. Το ερώτημα είναι πώς μπορούν να πειστούν οι ασφαλιστικές να επιστρέψουν».
Πηγές υπογραμμίζουν ότι καμία από τις προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
Εκατοντάδες πλοία παραμένουν ακινητοποιημένα
Οι συζητήσεις για την επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ διεξάγονται σε μια περίοδο κατά την οποία η εμπορική κίνηση στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης εμπορευμάτων Kpler, περίπου 500 πλοία βρίσκονται αγκυροβολημένα στον Περσικό Κόλπο, εκτός των Στενών του Ορμούζ, εκ των οποίων περίπου 220 είναι πετρελαιοφόρα.
Παρά το γεγονός ότι ΗΠΑ και Ιράν έχουν υπογράψει ηλεκτρονικά ένα μνημόνιο κατανόησης που θέτει το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το επόμενο διάστημα, η ναυτιλιακή δραστηριότητα παραμένει ουσιαστικά «παγωμένη». Οι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να θεωρούν ότι η κατάσταση ασφαλείας είναι εύθραυστη και δεν προχωρούν σε μαζική επανεκκίνηση των δρομολογίων.
Από την πλευρά της αμερικανικής κυβέρνησης, ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τέιλορ Ρότζερς υποστήριξε ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε υπό τον Ντόναλντ Τραμπ θα οδηγήσει στην πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
«Χάρη στο σημαντικό μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψε ο πρόεδρος Τραμπ, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι πλήρως ανοιχτά. Η κυβέρνηση αναμένει ότι η ελεύθερη ροή ενέργειας θα επιστρέψει σύντομα στα επίπεδα πριν από την επιχείρηση Epic Fury», ανέφερε, απορρίπτοντας ως «αβάσιμες εικασίες» τις πληροφορίες που προέρχονται από ανώνυμες πηγές.
Οι επιθέσεις και οι συνέπειες στην αγορά
Οι επιθέσεις που εξαπέλυσε το Ιράν σε πλοία που διέσχιζαν το Ορμούζ, ως απάντηση σε αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα, είχαν ως αποτέλεσμα σχεδόν πλήρη διακοπή της κυκλοφορίας σε ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου. Πριν από την κρίση, από τα Στενά διέρρεε περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.
Η αναστάτωση αυτή προκάλεσε σημαντική άνοδο στις τιμές των καυσίμων και πολιτική πίεση προς τον Λευκό Οίκο και τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου, που ενδέχεται να καθορίσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Παρότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει στα περίπου 75 δολάρια το βαρέλι μετά την έναρξη των συνομιλιών για ειρηνευτική συμφωνία, παραμένουν αισθητά υψηλότερες σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα.
Σχέδιο για «VIP pass» και ναυτική συνοδεία
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται μια πρόταση που προβλέπει τη δημιουργία ταχείας διέλευσης για τα πλοία που θα καταβάλλουν ειδικό τέλος. Το λεγόμενο σύστημα «VIP pass» θα λειτουργεί ως μηχανισμός παροχής προτεραιότητας και ασφάλειας στη διέλευση από τo Ορμούζ.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις διαβουλεύσεις, το σχέδιο ενδέχεται να περιλαμβάνει ακόμη και ναυτική συνοδεία από πλοία του αμερικανικού ναυτικού για τα πλοία που θα εντάσσονται στο πρόγραμμα.
«Υπάρχουν σκέψεις για μια ταχεία, επί πληρωμή διέλευση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, σαν να τοποθετείς ένα είδος VIP κάρτας στο πλοίο σου», ανέφερε χαρακτηριστικά δεύτερη πηγή.
Μοχλός πίεσης προς την Ευρώπη
Πρώην αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης εκτιμά ότι οι συζητήσεις αυτές συνδέονται και με τη Σύνοδο της G7 στη Γαλλία, λειτουργώντας παράλληλα ως εργαλείο πίεσης προς τους ευρωπαίους συμμάχους να ενισχύσουν τη ναυτική τους παρουσία στον Περσικό Κόλπο.
Στόχος, όπως σημειώνει, είναι χώρες όπως η Γαλλία και η Βρετανία να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στην ασφάλεια της περιοχής, προσφέροντας επιπλέον αποτρεπτική ισχύ έναντι του Ιράν, ενώ σε περίπτωση νέας κρίσης θα μπορούσαν να συμβάλουν σε ένα πιο συλλογικό πλαίσιο προστασίας της ναυσιπλοΐας.
Υποχρεωτική ασφάλιση και αμερικανικά σχέδια
Ο Τραμπ είχε δηλώσει ήδη από τον Απρίλιο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να επιβάλλουν τέλη διέλευσης στα πλοία που περνούν από το Ορμούζ, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Εμείς είμαστε οι νικητές. Γιατί να μην το κάνουμε εμείς;».
Παράλληλα, εξετάζεται η ενεργοποίηση του Νόμου για την Αμυντική Παραγωγή, ώστε να υποχρεωθούν αμερικανικές ασφαλιστικές εταιρείες να παρέχουν κάλυψη στα πλοία που διασχίζουν το πέρασμα.
Ήδη από τον Μάρτιο, η κυβέρνηση είχε παρουσιάσει πρόγραμμα «πολιτικής ασφάλισης» ύψους 20 δισ. δολαρίων για τους πλοιοκτήτες, χωρίς όμως ιδιαίτερη ανταπόκριση, καθώς οι ναυτιλιακές εταιρείες παραμένουν επιφυλακτικές απέναντι στους υψηλούς κινδύνους στην περιοχή.
