Στο στόχαστρο των ουκρανικών αρχών βρίσκεται εταιρεία που αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς εμφιαλωμένου νερού στην Ουκρανία, με το Κίεβο να κινεί διαδικασίες για την ανάληψη του ελέγχου της, στην οποία συμμετέχουν Ρώσοι επενδυτές.
Στην υπόθεση εμπλέκεται θεατρική παραγωγός από τη Μεγάλη Βρετανία και μέλος της πάμπλουτης οικογένειας Παταρκατσισβίλι, η οποία κατέχει ποσοστό 34% στην IDS Ukraine, μαζί με Ρώσους επενδυτές, μεταξύ των οποίων και ο δισεκατομμυριούχος Ρώσος ολιγάρχης Μιχαήλ Φρίντμαν. Η αντιπαράθεση αφορά το συγκεκριμένο μερίδιο της οικογένειας Παταρκατσισβίλι στην εταιρεία, η οποία διαθέτει μερικά από τα μεγαλύτερα εμπορικά σήματα εμφιαλωμένου νερού της Ουκρανίας.
Η Λιάνα Παταρκατσισβίλι έχει δραστηριοποιηθεί παράλληλα στον χώρο του θεάτρου, έχοντας πρόσφατα συνεργαστεί σε μεγάλη θεατρική παραγωγή με τους ηθοποιούς Τόμπι Τζόουνς και Μίρα Σιάλ.
Οι μετοχές στην IDS Ukraine είχαν παγώσει από τις ουκρανικές αρχές το 2022, καθώς το 49% της εταιρείας ανήκει σε Ρώσους επενδυτές. Ο Φρίντμαν, ιδρυτής του ρωσικού ομίλου Alfa Group, βρίσκεται υπό δυτικές κυρώσεις για την υποστήριξή του στο καθεστώς του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Την υπόθεση έχει αναλάβει η ουκρανική Υπηρεσία Ανάκτησης και Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων (Arma), η οποία έχει δώσει εντολή για την ανάθεση της διοίκησης της εταιρείας σε ανεξάρτητη διαχείριση. Στους υπόλοιπους μειοψηφικούς μετόχους της IDS Ukraine περιλαμβάνεται και η κυβέρνηση της Γεωργίας.
Η επικεφαλής της Arma, Γιαροσλάβα Μαξιμένκο, υποστηρίζει ότι η υπηρεσία έχει βρεθεί επανειλημμένα αντιμέτωπη με νομικά και γραφειοκρατικά εμπόδια, τα οποία αποδίδει εν μέρει στην αντίσταση των μετόχων να παραχωρήσουν τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων.
Καταγγελίες για κυβερνοεπίθεση
Παράλληλα, η Arma υποστηρίζει ότι δέχθηκε κυβερνοεπίθεση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αναζήτησης ανεξάρτητου διαχειριστή για την εταιρεία.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία για το ποιος ευθύνεται, ενώ η οικογένεια Παταρκατσισβίλι δεν θεωρείται ύποπτη για την επίθεση.
Η Μαξιμένκο υποστήριξε ακόμη ότι η New World Value Fund Limited, μέσω της οποίας πραγματοποιείται η επένδυση της οικογένειας Παταρκατσισβίλι στην IDS Ukraine, προχώρησε σε αβάσιμη καταγγελία περί παράνομης συμπεριφοράς αξιωματούχων της Arma. Η ίδια χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς «παραπληροφόρηση».
Την ίδια ώρα, βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα του Εθνικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Ουκρανίας σχετικά με τις καταγγελίες για παράνομη συμπεριφορά. Η επικεφαλής της Arma εξέφρασε επίσης ανησυχίες για το ενδεχόμενο νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και απόσπασης αξίας από την IDS Ukraine, εάν η εταιρεία παραμείνει υπό την υφιστάμενη διοίκηση. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επίσημα ευρήματα που να τεκμηριώνουν τέτοιου είδους εγκληματική δραστηριότητα.
Στα δικαστήρια η διαμάχη
Παράλληλα, ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου της Ουκρανίας κατά της διαφθοράς βρίσκονται ξεχωριστές δικαστικές διαδικασίες, στις οποίες οι μέτοχοι προσπαθούν να μπλοκάρουν τις προσπάθειες εθνικοποίησης μέρους ή του συνόλου της IDS Ukraine. Για ορισμένους στην ουκρανική κυβέρνηση, η εταιρεία αποτελεί στρατηγικής σημασίας περιουσιακό στοιχείο εν μέσω του πολέμου.
Από την πλευρά της, η οικογένεια Παταρκατσισβίλι απορρίπτει τους ισχυρισμούς και υποστηρίζει ότι έχει στηρίξει ενεργά την Ουκρανία από την έναρξη της ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022. Εκπρόσωπός της δήλωσε ότι η οικογένεια στοχοποιείται άδικα και προειδοποίησε ότι, εφόσον χρειαστεί, θα προσφύγει στα διεθνή δικαστήρια.
«Η οικογένεια Παταρκατσισβίλι πιστεύει ακράδαντα ότι ένα περιουσιακό στοιχείο δεν θα πρέπει να αφαιρεθεί από μετόχους που δεν υπόκεινται σε κυρώσεις και εναντίον των οποίων δεν υπάρχουν κατηγορίες ή ανησυχίες».
Η οικογένεια ξεκαθαρίζει ότι, σε περίπτωση που δεν δικαιωθεί από τα ουκρανικά δικαστήρια και το περιουσιακό στοιχείο αφαιρεθεί τελικά μέσω της διαδικασίας της Arma, θα προσφύγει στα διεθνή δικαστήρια.
Η αυτοκρατορία των Παταρκατσισβίλι
Το μερίδιο της οικογένειας στην IDS Ukraine πέρασε το 2008 στη Λιάνα, την αδελφή της Ιγια και τη μητέρα τους Ινα, μετά τον θάνατο του Μπάντρι Παταρκατσισβίλι. Ο επιχειρηματίας είχε δημιουργήσει την περιουσία του κατά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Ο Παταρκατσισβίλι είχε καταφύγει στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2007, αλλά πέθανε έναν χρόνο αργότερα από καρδιακή προσβολή, σε ηλικία 52 ετών. Η περιουσία του τότε, ήταν περίπου 6 δισ. λίρες.
Η οικογένεια βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο της δημοσιότητας πέρυσι, όταν η Ιγια Παταρκατσισβίλι και ο σύζυγός της έλαβαν επιστροφή χρημάτων μετά την αγορά έπαυλης στο Λονδίνο έναντι 32 εκατ. λιρών, η οποία φέρεται να αντιμετώπιζε πρόβλημα με σκόρους.
Η απάντηση της εταιρείας
Η IDS Ukraine απορρίπτει επίσης τις αιτιάσεις περί οικονομικών παραβάσεων. Εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε ότι ο όμιλος λειτουργούσε και συνεχίζει να λειτουργεί σύμφωνα με την ουκρανική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων των φορολογικών και χρηματοοικονομικών κανόνων.
Όπως υποστήριξε, καμία αρμόδια ουκρανική κρατική αρχή, συμπεριλαμβανομένης της φορολογικής υπηρεσίας, δεν έχει διαπιστώσει νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, παράνομη μεταφορά κεφαλαίων ή άλλη αντίστοιχη οικονομική δραστηριότητα από την IDS Ukraine.
Η εταιρεία δήλωσε επίσης ότι δεν γνωρίζει να βρίσκεται αντιμέτωπη με έρευνα ή άλλη ενεργή διαδικασία των ουκρανικών αρχών σχετικά με τέτοιες καταγγελίες.
Παρά τις συνθήκες του πολέμου, η IDS Ukraine υποστηρίζει ότι δεν διέκοψε τη λειτουργία της ούτε μία ημέρα από την έναρξη της ρωσικής εισβολής – συνέχισε την παραγωγή και την προμήθεια πόσιμου νερού στους Ουκρανούς καταναλωτές, ακόμη και κατά τη διάρκεια των συνεχιζόμενων πυραυλικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων.
Τέλος, εκπρόσωπος της IDS Ukraine απέρριψε ως ψευδείς τους υπαινιγμούς της Arma ότι η κυβερνοεπίθεση μπορεί να συνδέεται με τον όμιλο. Οπως δήλωσε, οι σχετικές πληροφορίες είναι «απλώς ψευδείς».
