Ο αστροναύτης Don Pettit της NASA καλλιέργησε στον ISS μια μωβ πατάτα ονόματι Spudnik, μιμούμενος τον Mark Watney από το «The Martian».
Ο 70χρονος αστροναύτης της NASA Don Pettit παρουσίασε δημόσια τον καρπό ενός ασυνήθιστου πειράματος: μια μωβ πατάτα με το όνομα «Spudnik», την οποία καλλιέργησε σε συνθήκες μικροβαρύτητας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η ιδέα γεννήθηκε από το βιβλίο και την ταινία «The Martian» του Andy Weir, όπου ο πρωταγωνιστής Mark Watney επιβιώνει στον Άρη καλλιεργώντας πατάτες.
Ένα DIY πείραμα στις ελεύθερες ώρες
Στις 20 Μαρτίου, ο Pettit δημοσίευσε στο X ότι αποφάσισε να ξεκινήσει έγκαιρα τον πειραματισμό με τις πατάτες, καθώς θεωρεί πως θα έχουν σίγουρα θέση στη μελλοντική εξερεύνηση του διαστήματος. Στον ελεύθερο χρόνο τους στον σταθμό, οι αστροναύτες συνήθως παίζουν μουσικά όργανα, ασχολούνται με την τέχνη ή τραβούν φωτογραφίες — εκείνος προτίμησε να μιμηθεί τον Mark Watney.
Η αποστολή του ήταν η Expedition 72, που επέστρεψε στη Γη τον Απρίλιο του 2025. Στα 70 του χρόνια, ο Pettit κατέχει το ρεκόρ του πιο μεγάλου σε ηλικία ενεργού αστροναύτη, ενώ κατά τη διάρκεια της αποστολής η πληρωμα ασχολήθηκε και με σημαντικά επιστημονικά projects, όπως η μελέτη των αλλοιώσεων στην ανθρώπινη όραση από την παραμονή στο διάστημα.
Spudnik Potato
Ένα κουτί με velcro, σακούλες και φως
Για να καλλιεργήσει την πατάτα του χωρίς εξειδικευμένο εξοπλισμό, ο Pettit κατασκεύασε ο ίδιος ένα πρόχειρο θερμοκήπιο. Μια απλή λάμπα ανάπτυξης φυτών, μια άδεια συσκευασία ποτού στη θέση της γλάστρας και ταινίες velcro για σταθεροποίηση συνθέτουν τον αυτοσχέδιο εξοπλισμό. Στις 15 Απριλίου, ανέβασε φωτογραφίες της Spudnik, η οποία εμφανίζεται ωοειδής, χνουδωτή και έντονα μωβ, σαν παράξενο εξωγήινο πλάσμα. Παρά την ασυνήθιστη όψη, οι βλαστοί ήταν ορατοί και η ανάπτυξη επιτυχημένη.
Όταν οι ρίζες χάνουν τον προσανατολισμό
Στη μικροβαρύτητα, η ανάπτυξη του φυτού εξελίχθηκε διαφορετικά απ’ ό,τι στη Γη. Σε ανάρτηση στις 20 Απριλίου, ο Pettit παρατήρησε ότι οι βλαστοί φύτρωναν ευθεία προς τα πάνω, ενώ οι ρίζες πήγαιναν στην αντίθετη κατεύθυνση από την αναμενόμενη. Όπως εξήγησε, χωρίς τη βαρύτητα ως οδηγό, οι ρίζες περιφέρονται αναζητώντας τυχαία χώμα και νερό. Στον σταθμό δεν υπήρχαν κανονικές γλάστρες, οπότε οι πλαστικές σακούλες χρησιμοποιήθηκαν ως πιο κοντινό υποκατάστατο.
Spudnik Potato
Ένα πείραμα για τους πλανήτες του μέλλοντος
Πέρα από το χιουμοριστικό στοιχείο, ο πειραματισμός έχει πρακτική αξία για τη μακροχρόνια παραμονή στο διάστημα. Ο Pettit τόνισε ότι η πατάτα αποτελεί άριστη πηγή θρεπτικών συστατικών και πιθανότατα θα αναδειχθεί σε βασική καλλιέργεια στις μελλοντικές αποστολές βαθιάς εξερεύνησης. «Ίσως μια μέρα να καλλιεργούνται πατάτες και στον Άρη», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η εμπειρία πρέπει να συσσωρεύεται από τώρα, σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη.
Η άποψή μας στο Techblog
Όταν η επιστημονική φαντασία γίνεται οδηγός για πραγματικά πειράματα, φαίνεται πόσο γρήγορα μπορεί η εφευρετικότητα να μετατρέψει μια ιδέα από μυθιστόρημα σε επιστημονικό αποτέλεσμα. Το Spudnik δείχνει ότι η μελλοντική διαστημική γεωργία δεν χρειάζεται απαραίτητα τεράστια εργαστήρια, αλλά ευρηματικότητα και υπομονή. Για όποιον παρακολουθεί την πορεία προς τη Σελήνη και τον Άρη, αυτή η μικρή μωβ πατάτα είναι ένα συμβολικό αλλά ουσιαστικό βήμα.
Spudnik Potato
