Μενδώνη από Ρόδο: Επενδύουμε στον πολιτισμό γιατί επενδύουμε στους ανθρώπους, την ιστορία και στο μέλλον

Ολοκληρώθηκαν το βράδυ του Σαββάτου (13/06), από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τα εγκαίνια της Περβόλας στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου.

Η τελετή, πραγματοποιήθηκε παρουσία του περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργου Χατζημάρκου και δεκάδων κατοίκων και εκπροσώπων φορέων, και ανέδειξε τη σημασία ενός έργου που μεταμορφώνει έναν επί δεκαετίες αθέατο χώρο σε ένα ανοιχτό πεδίο ιστορίας, πολιτισμού και μνήμης.

Στον χώρο είχε ξεναγηθεί μερικές ώρες νωρίτερα και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης που βρέθηκε στη Ρόδο, από τη γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου, Ολυμπία Βικάτου και την έφορο Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, Ελένη Φαρμακίδου, στον αρχαιολογικό χώρο των ελληνιστικών Νεωρίων και του ρωμαϊκού Τετραπύλου.

Σχετική είδηση: Μητσοτάκης: Η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι και αναπτυξιακό εργαλείο

Στην ομιλία της, η υπουργός χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα ως μια στιγμή ιδιαίτερης σημασίας, καθώς «αποδίδουμε στους πολίτες και στους επισκέπτες αποκατεστημένο και ριζικά αναβαθμισμένο έναν ακόμη χώρο πολιτισμού». Έναν χώρο, όπως τόνισε, «που συμπυκνώνει την ιστορία της Ρόδου στη μακρά ιστορική διάρκεια, αναδεικνύει τη διαχρονική της ταυτότητα και επανασυνδέει την πόλη με ένα εξαιρετικά σημαντικό τμήμα του παρελθόντος της».

Η νέα Περβόλα δεν αποτελεί απλώς έναν αρχαιολογικό χώρο. Πρόκειται για ένα μοναδικό μνημειακό σύνολο, όπου συνυπάρχουν τα κατάλοιπα διαφορετικών ιστορικών περιόδων. Όπως επεσήμανε η κ. Μενδώνη, πρόκειται για έναν χώρο «στον οποίο συνυπάρχουν και συνομιλούν οι ελληνιστικές και οι ρωμαϊκές αρχαιότητες, τα κατάλοιπα της Ιπποτοκρατίας, τα μνημεία της Οθωμανικής περιόδου και στοιχεία της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας της πόλης».

Η σημασία του έργου γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν αναλογιστεί κανείς την προηγούμενη κατάσταση της περιοχής. Σύμφωνα με την υπουργό, ο χώρος παρέμενε για τουλάχιστον 75 χρόνια «αθέατος, μη αναδεδειγμένος και μη επισκέψιμος». Είχε μετατραπεί σε αποθετήριο αρχαιολογικών ευρημάτων, σε εργαστηριακό και τεχνικό χώρο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, αλλά και σε χώρο φύλαξης μηχανημάτων και οχημάτων. Η εικόνα αυτή ανήκει πλέον στο παρελθόν.

Εξίσου εντυπωσιακό είναι το μέγεθος του επιστημονικού έργου που προηγήθηκε. Κατά την αποκατάσταση και αναδιοργάνωση του χώρου, ταυτοποιήθηκαν περισσότερα από 4.000 αρχαιολογικά ευρήματα, καταγράφηκαν πάνω από 8.500 αρχιτεκτονικά μέλη και μετακινήθηκαν σχεδόν 18.000 αντικείμενα. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις καταγραφής και οργάνωσης αρχαιολογικού υλικού που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ στη Ρόδο.

Σήμερα, μέσα από περίπου 700 εκθέματα, πολλά από τα οποία παρέμεναν για δεκαετίες αποθηκευμένα και αθέατα, ξεδιπλώνεται η ιστορία του νησιού από την αρχαιότητα έως τους νεότερους χρόνους. Η Περβόλα μετατρέπεται έτσι σε ένα υπαίθριο μουσείο, όπου ο επισκέπτης δεν βλέπει απλώς μνημεία, αλλά βιώνει τη συνέχεια της ιστορίας μέσα από τα αυθεντικά τεκμήρια του παρελθόντος.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην αναβίωση των ιστορικών κήπων της περιοχής. Όπως σημείωσε η κ. Μενδώνη, «αναβιώσαμε τους κήπους του Κυβερνήτη, μετατρέποντας την Περβόλα σε έναν μοναδικό συνδυασμό αρχαιολογικού χώρου, υπαίθριου μουσείου και δημόσιου χώρου πολιτισμού και αναψυχής». Έναν χώρο, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «όπου ο επισκέπτης μπορεί να βιώσει την ιστορική διαχρονία μέσα από τα ίδια τα μνημεία και τις αυθεντικές ιστορίες του νησιού».

Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύει τη σύγχρονη αντίληψη με την οποία σχεδιάστηκε το έργο είναι η προσβασιμότητα. Στον χώρο εγκαταστάθηκαν αναβατόρια, δημιουργήθηκαν απτικές μακέτες για άτομα με προβλήματα όρασης και αναπτύχθηκε νέο ερμηνευτικό υλικό. Η υπουργός τόνισε ότι οι παρεμβάσεις αυτές επιβεβαιώνουν «τη σταθερή προσήλωση του υπουργείου Πολιτισμού στην αρχή της καθολικής προσβασιμότητας».

Η Περβόλα, ωστόσο, δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο έργο. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα πολιτιστικών επενδύσεων που υλοποιεί το υπουργείο Πολιτισμού στη Ρόδο και τη Δωδεκάνησο. Όπως ανέφερε η υπουργός, μόνο στη Μεσαιωνική Πόλη υλοποιούνται δεκατρία έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 35 εκατομμυρίων ευρώ. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται η αποκατάσταση του Νεοκλασικού Σχολείου, η ανάδειξη του Μόλου των Μύλων, των μεσαιωνικών ανεμόμυλων, των επιθαλάσσιων οχυρώσεων και του φρουρίου του Αγίου Νικολάου, καθώς και οι πρόσφατες αποκαταστάσεις του αρχοντικού Χασάν Μπέη, του τεμένους Ρετζέπ Πασά και του νεκροταφείου Μουράτ Ρεΐς.

«Μαζί με το έργο της Περβόλας», υπογράμμισε η υπουργός, «συγκροτούν το μεγαλύτερο πρόγραμμα πολιτιστικών επενδύσεων που έχει υλοποιηθεί τις τελευταίες δεκαετίες στη Μεσαιωνική Πόλη και το οποίο μετασχηματίζει συνολικά την πολιτιστική φυσιογνωμία του νησιού».

Ο περιφερειάρχης Γιώργος Χατζημάρκος στην τοποθέτησή του, επισήμανε μεταξύ άλλων ότι η Περβόλα δεν ήταν ένας ακόμη χώρος που παραδίδεται στο κοινό. Ήταν ένας τόπος που περίμενε επί δεκαετίες να ακουστεί η δική του φωνή. «Όχι γιατί δεν είχε κάτι να πει, αλλά γιατί εμείς δεν είχαμε ακόμη σταθεί μπροστά του με την ευθύνη, την αγάπη και τη γενναιοδωρία που του άξιζε. Και απόψε η σιωπή αυτή σπάει. Γίνεται φωνή, γίνεται παρουσία. Το παραμελημένο γίνεται φως», τόνισε.

Περιγράφοντας την εμπειρία του επισκέπτη μέσα στον αναδειγμένο πλέον χώρο, ο περιφερειάρχης σημείωσε ότι στην καρδιά της Μεσαιωνικής Πόλης «περπατάμε σε χρόνο». Περπατάμε, όπως είπε, «πάνω σε αιώνες, πάνω σε διαδοχικές ζωές της Ρόδου, πάνω σε στρώματα μνήμης, σε ρίζες βαθιές, σε ένα φως που ανεβαίνει από την πέτρα».

Με ιδιαίτερη έμφαση στάθηκε στην ελληνιστική περίοδο της Ρόδου, την οποία χαρακτήρισε μία από τις σημαντικότερες στιγμές της ιστορίας του νησιού. Υπενθύμισε ότι η ελληνιστική Ρόδος δεν υπήρξε ποτέ μια απομακρυσμένη γωνιά του κόσμου, αλλά ένα διεθνές κέντρο εμπορίου, πολιτισμού, ναυσιπλοΐας και ιδεών.

«Κατάλαβε ότι η θάλασσα δεν είναι σύνορο. Ότι το λιμάνι δεν είναι σημείο αναχώρησης. Είναι σημείο συνάντησης. Ότι ο πλούτος ενός τόπου δεν μετριέται μόνο σε όσα αποκτά, αλλά και σε όσα προσφέρει», είπε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον περίφημο «Lex Rhodia», τον Ροδιακό Ναυτικό Νόμο, έναν από τους αρχαιότερους ναυτικούς κώδικες στον κόσμο, ο οποίος επηρέασε τη διεθνή ναυτική νομοθεσία μέχρι τις μέρες μας.

«Η Ρόδος δίδαξε στην ανθρωπότητα ότι όταν μέσα στην τρικυμία θυσιάζεται μέρος του φορτίου για να σωθεί το πλοίο, η απώλεια δεν πρέπει να βαραίνει εκείνον που θυσιάζεται, αλλά να μοιράζεται δίκαια σε όλους όσοι σώθηκαν», ανέφερε, για να προσθέσει ότι πρόκειται για ένα μάθημα που παραμένει επίκαιρο και στον σύγχρονο κόσμο.

«Η Ρόδος δίδαξε ότι μπροστά στον κοινό κίνδυνο κανείς δεν σώζεται μόνος του», σημείωσε ο περιφερειάρχης, συνδέοντας την ιστορική εμπειρία του νησιού με τις διαχρονικές αξίες της αλληλεγγύης και της συλλογικής ευθύνης.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ