Πάνω από 4,7 εκατ. Έλληνες ή το 45% του πληθυσμού, παίρνει τουλάχιστον ένα κουτί αντιβιοτικών το χρόνο, όμως μόνο το 9% των αντιβιοτικών που συνταγογραφούνται εντάσσονται στο θεραπευτικό πρωτόκολλο που αντιστοιχεί στο είδος της λοίμωξης με την οποία έχουν διαγνωστεί.
Τα δύο αυτά στοιχεία εξηγούν γιατί η Ελλάδα διατηρεί τη δυσάρεστη πρωτιά τόσο σε ότι αφορά την υπερκατανάλωση αντιβιοτικών, όσο και σε ότι αφορά τις ανθεκτικές λοιμώξεις που οδηγούν στη χρήση ολοένα και νεότερων αντιβιοτικών, παρότι δεν προβλέπεται η ανακάλυψη νέων αντιβιοτικών στο άμεσο μέλλον.
Η απαγόρευση χορήγησης αντιβιοτικών χωρίς ιατρική συνταγή και η υποχρεωτική εκτέλεση της ιατρικής συνταγής μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης από τον Σεπτέμβριο του 2020 έδειξε αύξηση της κατανάλωσης αντιβιοτικών σε ποσοστό 40%, όχι γιατί αυξήθηκε κατά το ποσοστό αυτό η χρήση των αντιβιοτικών, αλλά γιατί τα αντιβιοτικά που αγοράζονταν από τα φαρμακεία μέχρι τότε, εντάχθηκαν και αυτά στην κατανάλωση που πλέον αποτυπώνεται μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.
Με την υποχρεωτική συνταγογράφηση μόνο το 9% των αντιβιοτικών συνταγογραφούνται εντός θεραπευτικών πρωτοκόλλων, ενώ το 91% είναι εκτός
H κατανάλωση αντιβιοτικών ανά γεωγραφική περιφέρεια
Τα σχετικά στοιχεία ανακοινώθηκαν στο υπουργείο Υγείας σε συνέντευξη Τύπου, παρουσία του υπουργού Άδωνι Γεωργιάδη και του γενικού γραμματέα Στρατηγικού Σχεδιασμού Άρη Αγγελή, από τον πρόεδρο του Ινστιτούτου Επιστημονικών Ερευνών του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου Χαρ. Βαβουρανάκη, τον επίκουρο καθηγητή επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Σπ. Σιάφη, τον καθηγητή Φαρμακολογίας ΑΠΘ Γιώργο Παπαζήση και τον πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Ρόδου Ηλία Τσέρκη. Στη συνέντευξη μετείχαν ο πρόεδρος της ΗΔΥΚΑ Ι. Καραγιάννης, ο πρόεδρος του ΕΟΦ Σπ. Σαπουνάς και ο τ. καθηγητής Φαρμακολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και ερευνητής του ΙΤΕ Αχιλλέας Γραβάνης.
Για την έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Επιστημονικό Ινστιτούτο του ΠΙΣ, αντλήθηκαν δεδομένα από την ηλεκτρονική συνταγογράφηση της ΗΔΥΚΑ, τα οποία αναλύθηκαν ως προς τις τάσεις συνταγογράφησης κατά κατηγορία αντιβιοτικών, ανά ιατρική ειδικότητα και γεωγραφική περιφέρεια, αλλά και σε ότι αφορά τις ηλικίες των ασθενών.
Σύμφωνα με τα δεδομένα που αναδείχθηκαν, η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από το όριο των επιθυμητών από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Λοιμώξεων (ECDC) προς συνταγογράφηση αντιβιοτικών (ειδικότερα αντιβιοτικά πρώτων γενεών). Αντίθετα, προτιμώνται αντιβιοτικά ευρύτερου φάσματος.
Πρωτιά στην κατανάλωση έχουν τα αντιβιοτικά των αναπνευστικών λοιμώξεων, γεγονός που δείχνει συνταγογράφηση αντιβιοτικών ακόμη και για αναπνευστικές ιώσεις, όπου τα αντιβιοτικά δεν έχουν θέση, καθώς δεν υπάρχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.
Μια από τις δυσάρεστες πρωτιές επίσης, είναι η συνταγογράφηση κινολονών, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν συστάσεις και περιορισμοί στη συνταγογράφησή τους διεθνώς, ειδικά για την αποφυγή δημιουργίας ανθεκτικών στελεχών μικροβίων.
Στους άνδρες η συνταγογράφηση αντιβιοτικών αυξάνεται μετά την ηλικία των 55 ετών και κορυφώνεται στην ηλικία των 80-85 ετών, ενώ στις γυναίκες υπάρχει μια αύξηση στην κατανάλωση στις ηλικίες μεταξύ 20-45, η οποία πιθανολογείται ότι αφορά λοιμώξεις του γεννητικού – ουροποιητικού συστήματος.
Ανά πάθηση, οι πιο συχνές λοιμώξεις για τις οποίες συνταγογραφούνται αντιβιοτικά, είναι αυτές του ανώτερου αναπνευστικού σε ποσοστό 20-21%, του ουροποιητικού για κυστίτιδα 15%, οξεία μέση ωτίτιδα κάτω του 5%.
Ανά ειδικότητα, οι παθολόγοι γράφουν το 35% των συνταγών, οι παιδίατροι το 12,5%, οι οδοντίατροι και οι ειδικευόμενοι από 7% περίπου.
Τις περισσότερες συσκευασίες γράφουν οι ουρολόγοι με 800 κουτιά ετησίως, οι γενικοί γιατροί 600-700 κουτιά ετησίως, οι παιδίατροι και οι πνευμονολόγοι με 500 κουτιά ετησίως και οι νεφρολόγοι, δερματολόγοι 300-400 κουτιά ετησίως.
Η χαμηλότερη κατανάλωση εντοπίζεται στη Φωκίδα με 75 κουτιά ανά 1000 κατοίκους ανά μήνα, ενώ στη Λευκάδα, Ζάκυνθο, Κόρινθο, το Ηράκλειο και τα Χανιά οι συνταγές κυμαίνονται γύρω στις 130 συσκευασίες, φτάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις και τα 170 κουτιά, πιθανότατα λόγω αύξησης του πληθυσμού στις περιοχές αυτές τους καλοκαιρινούς μήνες λόγω τουρισμού.
Καθώς τα στοιχεία αυτά είναι πρωταρχικά από την ανάλυση των δεδομένων, οι συμμετέχοντες ανακοίνωσαν ότι θα ακολουθήσει ημερίδα με περαιτέρω ανάλυση των τάσεων και των συμπεριφορών προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της μικροβιακής αντοχής, να υπάρξουν προληπτικά, αλλά και κατασταλτικά μέτρα.
