Την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη μια από τις μεγαλύτερες διπλωματικές κρίσεις, έπειτα από τις κυρώσεις που επέβαλε η Βρετανία στο Ισραήλ για τον εποικισμό της Δυτικής Όχθης, και την απάντηση του Τελ Αβίβ με το κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ιερουσαλήμ, ειδικοί εξετάζουν το ενδεχόμενο αυτά τα μέτρα να λειτουργήσουν ως «μπούμερανγκ» και να ευνοήσουν την δεξιά ενόψει των βουλευτικών εκλογών στο Ισραήλ.
Η απόφαση της Βρετανίας να επιβάλει κυρώσεις στο εμπόριο με τους εβραϊκούς οικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη θα μπορούσε παραδόξως να ευνοήσει την δεξιά κυβέρνηση του Ισραήλ, εν μέσω της προεκλογικής εκστρατείας, σύμφωνα με διπλωματική πηγή και ειδικούς που ερωτήθηκαν από το Γαλλικό Πρακτορείο.
«Δεν είμαι βέβαιος σχετικά με τη χρονική στιγμή» της ανακοίνωσης των νέων κυρώσεων, λέει στο AFP, υπό τον όρο της ανωνυμίας, Ευρωπαίος διπλωμάτης που φοβάται πως τα μέτρα αυτά θα εργαλειοποιηθούν από τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, επικεφαλής μίας από τις πιο δεξιές κυβερνήσεις στην ιστορία της χώρας.
Καθώς πλησιάζουν οι βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου που προαναγγέλλονται αμφίρροπες, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός παρουσιάζεται ως υπερασπιστής της χώρας απέναντι σε διεθνείς πιέσεις, επιδιώκοντας να εδραιώσει την εκλογική βάση του.
Η Βρετανία, με την οποία συμπαρατάχθηκαν η Γαλλία και ο Καναδάς, ανακοίνωσε προχθές Τρίτη (08.08.2026) την απαγόρευση «εισαγωγής προϊόντων που προέρχονται από τους οικισμούς» οι οποίοι έχουν δημιουργηθεί στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και είναι παράνομοι με βάση το διεθνές δίκαιο.
Παράλληλα, ακόμη εννέα ευρωπαϊκές χώρες εξέφρασαν «την πρόθεσή τους να επιβάλουν περιορισμούς».
Η ανάπτυξη οικισμών έχει επιταχυνθεί υπό την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου και η βία έχει αυξηθεί ανησυχητικά, με σχεδόν καθημερινές επιθέσεις εποίκων και συχνές επιδρομές σε παλαιστινιακά χωριά.
Αντίθετα από ό,τι θα περίμενε κανείς, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κύριος υποστηρικτής του Ισραηλινού ηγέτη, δεν επέκρινε τα μέτρα, ενώ ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δεν επιδοκίμασε τις προειδοποιήσεις που απηύθυνε στο Λονδίνο ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ Μάικ Χάκαμπι.
«Μπούμερανγκ»
Το Ισραήλ απάντησε με σειρά αντιμέτρων, μεταξύ των οποίων το κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ιερουσαλήμ. Όμως, σε μία χώρα τραυματισμένη από την άνευ προηγουμένου επίθεση της τρομοκρατικής οργάνωσης, Χαμάς, στις 7 Οκτωβρίου 2023, που αναβίωσε την πατριωτική θέρμη, οι επικρίσεις για τις κυρώσεις διαπέρασαν τις κομματικές γραμμές του Ισραήλ.
Για τη Σάρα Γιαέλ Χίρσχορν, ιστορικό στο Πανεπιστήμιο της Χάιφα και ειδική σε θέματα εποίκων, τα μέτρα αυτά αναμένεται να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους της δεξιάς και μπορεί να επιτρέψουν σε ορισμένα μικρά κόμματα να φθάσουν το όριο που απαιτείται για την είσοδό τους στο κοινοβούλιο.
«Μού φαίνεται πως μπορεί να έχει ένα θεαματικό αποτέλεσμα μπούμερανγκ», προβλέπει. «Αν η βρετανική κυβέρνηση περίμενε μέχρι να τελειώσουν οι εκλογές (…) πιστεύω ότι θα μπορούσε να ακουστεί περισσότερο και να γίνει ένας πιο εποικοδομητικός διάλογος σχετικά με αυτή την πολύ σοβαρή κλιμάκωση στη Δυτική Όχθη».
«Όμως δεν το έκαναν», παρατηρεί. «Φαίνεται να αντέδρασαν περισσότερο για λόγους εσωτερικής πολιτικής».
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ θέλει να επαναπατρίσει αριστερούς ψηφοφόρους που θεωρούσαν ότι ο προκάτοχός του στην Ντάουνινγκ Στριτ, Κιρ Στάρμερ, ήταν πολύ επιφυλακτικός απέναντι στον καταστροφικό πόλεμο που έχει εξαπολύσει το Ισραήλ στη Γάζα.
Οι κυρώσεις έχουν κυρίως συμβολική σημασία, σύμφωνα με τον Εστέμπαν Κλορ, οικονομολόγο στο Institute for National Security Studies (INSS). «Δεν περιμένω ότι θα έχουν σημαντικές οικονομικές συνέπειες για τη χώρα», είπε, καθώς οι οικισμοί στη Δυτική Όχθη δεν αντιπροσωπεύουν παρά ένα πολύ μικρό τμήμα της ισραηλινής οικονομίας, που είναι πολύ δυναμική παρά τον πόλεμο.
Ο ειδικός υπογραμμίζει ότι εκτός από τη δυσκολία εφαρμογής των κυρώσεων, το Ισραήλ δεν διακρίνει με συστηματικό τρόπο τα προϊόντα που προέρχονται από τους οικισμούς –κυρίως αγροτικά προϊόντα– από εκείνα που προέρχονται από το ισραηλινό έδαφος.
Μήνυμα στην επόμενη κυβέρνηση
Από την πλευρά του, το Λονδίνο εκτιμά ότι μια ταχεία δράση επιβαλλόταν, κρίνοντας πως το Ισραήλ καταστρέφει κάθε πιθανότητα δημιουργίας βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους, κυρίως με το πράσινο φως που έδωσε στο σχέδιο E1 επέκτασης της αποικιοποίησης.
Το σχέδιο αυτό θα απέκοπτε την Ανατολική Ιερουσαλήμ, την οποία κατέλαβε και προσάρτησε το Ισραήλ και κατοικείται κυρίως από Παλαιστίνιους, απο την υπόλοιπη Δυτική Όχθη και θα εμπόδιζε την εδαφική συνέχεια στη Δυτική Όχθη.
Η βία των Ισραηλινών εποίκων χαρακτηρίστηκε «εθνοκάθαρση» από τον Εντ Μίλιμπαντ, τον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών.
Αν ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου δεν εγκαταλείψει τον σκοπό του, οι κυρώσεις, όπως και η άρνηση του Ντόναλντ Τραμπ να τις επικρίνει προς το παρόν, στέλνουν ένα μήνυμα στον πιθανό διάδοχό του, σύμφωνα με τη Μαϊράβ Ζονζάιν, αναλύτρια στο International Crisis Group.
Μια νέα κυβέρνηση θα επιδιώξει πιθανόν να χαλιναγωγήσει τη βία των εποίκων και «θα προσπαθήσει να αποκαταστήσει, τουλάχιστον λίγο, την εικόνα του Ισραήλ στη Δύση», υπογραμμίζει χωρίς απαραίτητα να επιφέρει μια σημαντική πολιτική αλλαγή στη Δυτική Όχθη.
Έτσι οι κυρώσεις θέλουν να είναι «ένα σήμα για την κυβέρνηση που θα πάρει τη σκυτάλη μετά τον Οκτώβριο: Μπορεί να πρέπει να πληρώσει ένα τίμημα και αυτό σημαίνει να κάνει ορισμένες επιλογές».
