Η κρίση στη Μέση Ανατολή φέρνει ανατροπή στην ανάπτυξη – Πώς αλλάζει το οικονομικό τοπίο της Ελλάδας

Σε αναθεώρηση των μακροοικονομικών προβλέψεων για το 2026 αναμένεται να προχωρήσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σύμφωνα με ασφαλείς πηγές.

Με τα τελευταία δεδομένα που έχουν προκύψει μετά την έναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, ο ρυθμός ανάπτυξης που θα ανακοινωθεί για φέτος στη χώρα μας εκτιμάται πλέον ότι θα διαμορφωθεί περί το 2% (από 2,2% το 2025) έναντι πρόβλεψης για 2,4% ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ που είχε τεθεί στον Προϋπολογισμό, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί ενδεχομένως στο 3% (από 2,6% το 2025), αντί να υποχωρήσει στο 2,2% όπως προέβλεπε το βασικό σενάριο.

Η αναθεώρηση αυτή θα αποτυπωθεί επίσημα στις 30 Απριλίου, με την κατάθεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή της ετήσιας έκθεσης προόδου αναφορικά με τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου 2026-2029. Το θέμα εξετάζεται από τα τέλη Μαρτίου ήδη σε αλλεπάλληλες συσκέψεις του οικονομικό επιτελείο με στελέχη της Κομισιόν, οι οποίες αναμένεται να συνεχιστούν και μετά το Πάσχα.

Αλυσίδα αναθεωρήσεων διεθνώς

Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που αναγκάζεται να αναθεωρήσει τις προβλέψεις της. Λόγω κρίσης στη Μέση Ανατολή, η μία χώρα μετά την άλλη αναθεωρούν ήδη τις δικές τους, ενώ το ίδιο επίσης αναμένεται να πράξει περί τα τέλη Μαΐου στις Εαρινές Προβλέψεις της και η Κομισιόν για όλη την Ευρώπη.

Στο ίδιο μήκος κύματος αναμένονται να κινηθούν και οι διεθνείς προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το οποίο τις τελευταίες εβδομάδες αναθεώρησε την πρόβλεψη για ελληνική ανάπτυξη στο 1,8% (από 2% τον Οκτώβριο 2025) ενώ και το Γραφείο Προϋπολογισμού Βουλής ανακοίνωσε προ ημερών ότι εκτιμά ρυθμό Ανάπτυξης 2% στη χώρα μας, έναντι αρχικής πρόβλεψης για 2,1% τον Δεκέμβριο του 2025.

Την ίδια κατεύθυνση ακολούθησε και η Τράπεζα της Ελλάδος καθώς την Μεγάλη Δευτέρα κατέθεσε επίσημα νέα πρόβλεψη για ανάπτυξη 1,9% (από 2,1%) και πληθωρισμό 3,1% το 2026, επικαλούμενη τις διαταραχές στις αγορές ενέργειας και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού λόγω πολέμου και ενεργειακής κρίσης.

Παρά την επιδείνωση των προβλέψεων, όπως τόνιζε στην Έκθεσή του ο Διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας, η ελληνική οικονομία παραμένει σε καλύτερη θέση, όχι μόνο συγκριτικά με άλλες χώρες, αλλά και σε σχέση με το παρελθόν: προέβλεπε πρωτογενές πλεόνασμα στο 4,4% ΑΕΠ για το 2025 – και συνολικά πλεονασματικό προϋπολογισμό για δεύτερο συνεχόμενο έτος- με ταυτόχρονη μείωση του δημοσίου χρέους στο 146% του ΑΕΠ – το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010.

Τα οριστικά στοιχεία του 2025 αναμένεται να ανακοινωθούν στις 22 Απριλίου, μία εβδομάδα πριν τις αναθεωρημένες μακροοικονομικές προβλέψεις θα παρουσιαστούν επίσημα στις 30 Απριλίου.

Τι προέβλεπε ο Προϋπολογισμός

Η Εισηγητική Έκθεση του τρέχοντος Προϋπολογισμού είχε στηριχθεί σε πρόβλεψη για μέση τιμή έτους για το πετρέλαιο Brent στα 62,4 δολάρια ανά βαρέλι, μία από τις πιο συντηρητικές παραδοχές των τελευταίων ετών με βάση τα δεδομένα που υπήρχαν στα τέλη του 2025, καθώς διεθνείς οργανισμοί προέβλεπαν και περαιτέρω υποχώρηση των τιμών πετρελαίου.

Ωστόσο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε ενσωματώσει στον Κρατικό Προϋπολογισμό και πρόβλεψη για το τι θα συνέβαινε το 2026 σε ένα δυσμενές σενάριο, όπου η μέση διεθνής τιμή έτους για πετρελαίου θα ήταν τελικά 50% υψηλότερη από το αναμενόμενο.

Αν και τότε (Οκτώβριο 2025) εξεταζόταν απλώς ως υπόθεση εργασίας, το «ακραίο» σενάριο αυτό προέβλεπε πτώση Ανάπτυξης κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες, αν οι τιμές πετρελαίου παρέμεναν στα 100 δολάρια ολόκληρο το 2026. Το υπολογιστικό μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε, κατέληγε σε Ανάπτυξη 1,9% αντί 2,4% και, ταυτόχρονα, αύξηση του πληθωρισμού στο 3,1%, αντί για αποκλιμάκωση στο 2,2%.

Σήμερα, το σενάριο αυτό δεν είναι πια θεωρητικό: εδώ και σχεδόν ένα μήνα το Brent διαπραγματεύεται ήδη πάνω από 109 δολάρια το βαρέλι, ξεπερνώντας κατά πολύ τόσο το βασικό όσο και το δυσμενές σενάριο του Προϋπολογισμού. Ενώ για το υπόλοιπο του 2026, τα futures δείχνουν “μελλοντικό” μέσο όρο τιμών πώλησης του brent στα 95–100 τo βαρέλι για τους επόμενους μήνες του έτους, στο κατώφλι ακριβώς δηλαδή του «κακού σεναρίου». Τα νέα στοιχεία αυτά θα ληφθούν υπόψη στις επικαιροποιημένες εκτιμήσεις.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ