Έμπολα: Το εμβόλιο ενδέχεται να είναι έτοιμο σε εννέα μήνες, σύμφωνα με τον ΠΟΥ

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε ότι η ανάπτυξη εμβολίου για το στέλεχος Bundibugyo του ιού Έμπολα μπορεί να χρειαστεί έως και εννέα μήνες, την ώρα που δύο υποψήφια εμβόλια παραμένουν ακόμη σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης χωρίς να έχουν περάσει από κλινικές δοκιμές.

Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ. Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, ανέφερε ότι έχουν καταγραφεί 600 ύποπτα κρούσματα και 139 θάνατοι, προειδοποιώντας ότι ο αριθμός αναμένεται να αυξηθεί λόγω της καθυστέρησης στον εντοπισμό του ιού. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Γενεύη, δήλωσε ότι έχουν επιβεβαιωθεί 51 κρούσματα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό- όπου καταγράφηκε το πρώτο περιστατικό- και δύο ακόμη στη γειτονική Ουγκάντα.

Την Κυριακή (17/5) ο ΠΟΥ κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η επιδημία δεν πληροί τα κριτήρια μιας πανδημικής κατάστασης έκτακτης ανάγκης όπως ο COVID-19.

«Ο ΠΟΥ αξιολογεί τον κίνδυνο της επιδημίας ως υψηλό σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και χαμηλό σε παγκόσμιο επίπεδο», εξήγησε.

Πού καταγράφονται τα περισσότερα κρούσματα

Τα 51 επιβεβαιωμένα κρούσματα στη ΛΔ Κονγκό εντοπίζονται στην ανατολική επαρχία Ιτούρι– το επίκεντρο της επιδημίας- καθώς και στην επαρχία Κίβου. Από τα δύο επιβεβαιωμένα κρούσματα στην πρωτεύουσα της Ουγκάντας, Καμπάλα, και οι δύο ασθενείς είχαν ταξιδέψει από τη ΛΔ Κονγκό, ενώ ο ένας έχει καταλήξει.

«Γνωρίζουμε ότι η πραγματική έκταση της επιδημίας στο Κονγκό είναι πολύ μεγαλύτερη», δήλωσε ο επικεφαλής του ΠΟΥ, προσθέτοντας ότι μεταξύ των θυμάτων βρίσκονται και υγειονομικοί, γεγονός που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία.

Τοπικοί εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας αναφέρουν ότι ορισμένες μονάδες έχουν ξεπεράσει τα όριά τους. Αν και έχει αρχίσει να φτάνει προστατευτικός εξοπλισμός, υποστηρίζουν ότι εξακολουθούν να εργάζονται χωρίς επαρκή προστασία.

Η Τρις Νιούπορτ, υπεύθυνη έκτακτων προγραμμάτων των Γιατρών Χωρίς Σύνορα (MSF), ανέφερε ότι οι υγειονομικές μονάδες προειδοποιούν πως έχουν γεμίσει με ύποπτα κρούσματα και δεν διαθέτουν πλέον επαρκή χώρο για τη νοσηλεία νέων ασθενών. «Αυτό αποτυπώνει πόσο εκτός ελέγχου είναι η κατάσταση αυτή τη στιγμή», δήλωσε στο πρακτορείο AFP.

Η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει έως και 20 εκατομμύρια λίρες για να συμβάλει στον περιορισμό της επιδημίας. Τα κονδύλια θα διατεθούν για τη στήριξη των υγειονομικών πρώτης γραμμής, την ενίσχυση των μέτρων πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων, καθώς και τη βελτίωση της επιτήρησης της νόσου.

Γιατί ο Έμπολα εμφανίζεται συχνά στη ΛΔ Κονγκό;

Αξιωματούχος του ΠΟΥ δήλωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες για να διαπιστωθεί πόσο καιρό κυκλοφορούσε ο ιός πριν εντοπιστεί, ωστόσο προτεραιότητα παραμένει ο περιορισμός της μετάδοσής του. Το πρώτο γνωστό κρούσμα ήταν μια νοσηλεύτρια που εμφάνισε συμπτώματα και πέθανε στις 24 Απριλίου στην πόλη Μπούνια, πρωτεύουσα της επαρχίας Ιτούρι. Η σορός της μεταφέρθηκε στη Μονγκουάλου, μία από τις δύο πόλεις εξόρυξης χρυσού όπου έχει καταγραφεί η πλειονότητα των κρουσμάτων.

Ο Αραάλι Μπαγκάμπα, πανεπιστημιακός που ζει στην Μπούνια, δήλωσε στο BBC ότι οι κάτοικοι αντιλαμβάνονται τη σοβαρότητα της κατάστασης.

«Τις τελευταίες τρεις ημέρες δεν έχω δώσει το χέρι σε κανέναν και βλέπω ότι το ίδιο κάνουν σχεδόν όλοι», δήλωσε. «Συνηθίζαμε να δίνουμε τα χέρια, αλλά αυτό έχει αλλάξει».

Ο Μπαγκάμπα ανέφερε ότι οι πολίτες «πιστεύουν πως η κατάσταση θα χειροτερέψει πριν βελτιωθεί», καθώς αρχικά δεν είχε γίνει αντιληπτό ότι επρόκειτο για τον ιό Έμπολα.

Το στέλεχος Bundibugyo δημιουργεί νέες δυσκολίες

Ο Έμπολα ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1976 στη σημερινή ΛΔ Κονγκό και θεωρείται ότι μεταδόθηκε από νυχτερίδες. Υπάρχουν τέσσερα στελέχη του ιού που είναι γνωστό ότι προκαλούν ασθένεια στους ανθρώπους, μεταξύ των οποίων και το στέλεχος Ζαΐρ, με το οποίο η ΛΔ Κονγκό έχει έρθει αντιμέτωπη πολλές φορές.

Η χώρα βρίσκεται τώρα αντιμέτωπη με τη 17η επιδημία Έμπολα, ωστόσο το στέλεχος Bundibugyo- που είχε να εμφανιστεί πάνω από μία δεκαετία- δημιουργεί επιπλέον προκλήσεις. Το συγκεκριμένο στέλεχος έχει συνδεθεί με μόλις δύο προηγούμενες επιδημίες, στην Ουγκάντα το 2007 και στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό το 2012, όπου είχε προκαλέσει τον θάνατο περίπου του ενός τρίτου των μολυσμένων. Αν και είναι λιγότερο θανατηφόρο από άλλα στελέχη, η σπανιότητά του σημαίνει ότι υπάρχουν λιγότερα διαθέσιμα εργαλεία αντιμετώπισης.

Δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για το στέλεχος Bundibugyo, αν και βρίσκονται σε εξέλιξη πειραματικά σκευάσματα. Ωστόσο, εκτιμάται ότι το εμβόλιο που έχει αναπτυχθεί για το στέλεχος Ζαΐρ ενδέχεται να παρέχει κάποια περιορισμένη προστασία. Ο σύμβουλος του ΠΟΥ, δρ Μούρθι, ανέφερε ότι ένα από τα υπό ανάπτυξη εμβόλια θα μπορούσε να είναι αντίστοιχο με το ήδη χρησιμοποιούμενο εμβόλιο κατά του Έμπολα, το οποίο όμως δρα μόνο έναντι του στελέχους Ζαΐρ.

«Αυτό πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα ως το πιο υποσχόμενο υποψήφιο εμβόλιο για το Bundibugyo», ανέφερε.

Το δεύτερο πιθανό εμβόλιο, που βασίζεται στην ίδια τεχνολογία με το εμβόλιο της AstraZeneca κατά του Covid-19, βρίσκεται ακόμη στη φάση παραγωγής και δεν υπάρχουν ακόμη δεδομένα από δοκιμές σε ζώα που να αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητά του.

«Είναι πιθανό να υπάρχουν διαθέσιμες δόσεις για κλινικές δοκιμές μέσα στους επόμενους δύο έως τρεις μήνες, αλλά υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα», πρόσθεσε.

Μετά την κριτική των ΗΠΑ ότι ο ΠΟΥ «καθυστέρησε κάπως» να εντοπίσει την επιδημία, ο Τέντρος απάντησε ότι τα σχόλια ίσως οφείλονται σε έλλειψη κατανόησης.

«Πρέπει να αναγνωρίσουμε πόσο γρήγορα έγιναν όλα σε ένα εξαιρετικά περίπλοκο περιβάλλον», ανέφερε ο ΠΟΥ.

Τα αρχικά συμπτώματα του Έμπολα μοιάζουν με εκείνα ασθενειών όπως η ελονοσία και ο τυφοειδής πυρετός, που είναι συχνοί στη ΛΔ Κονγκό. Η ανατολική περιοχή της χώρας πλήττεται επίσης από πολυετείς συγκρούσεις, γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την αντιμετώπιση της επιδημίας.

Σχετική είδηση: Πόσο ανησυχητική είναι η έξαρση του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό

Όπως αναφέρει ο Guardian, μοντελοποίηση που πραγματοποίησαν ερευνητές από το Imperial College London, υποδηλώνει ότι θα μπορούσαν να υπάρχουν ήδη περισσότερα από 1.000 κρούσματα Έμπολα στην πληγείσα περιοχή. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι τα προβλήματα πρόσβασης, συμπεριλαμβανομένων των συχνά ακυρωμένων πτήσεων, δυσκολεύουν τις προσπάθειες για την αποστολή διαγνωστικών τεστ και άλλων προμηθειών στην επαρχία Ιτούρι.

«Η απόλυτη προτεραιότητά μας τώρα είναι να εντοπίσουμε όλες τις υπάρχουσες αλυσίδες μετάδοσης», δήλωσε ο Τσίκβε Ιχεκουεάζου, επικεφαλής έκτακτης ανάγκης του ΠΟΥ. «Αυτό θα μας επιτρέψει στη συνέχεια να προσδιορίσουμε πραγματικά την κλίμακα της επιδημίας και να είμαστε σε θέση να παρέχουμε φροντίδα», σημείωσε.

Πηγή: BBC, Guardian