Μόνο με στενή και διαρκή επαφή, όπως έχουν επανειλημμένα δηλώσει οι υγειονομικοί αξιωματούχοι, μπορεί ο χανταϊός να εξαπλωθεί μεταξύ των ανθρώπων.
«Πρέπει να βρίσκεστε σε στενή επαφή με κάποιον που έχει πολλά συμπτώματα», δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News ο Δρ. Τζέι Μπατατσάρια, αναπληρωτής διευθυντής των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων.
Αλλά οι επιστήμονες που μελετούν τους χανταϊούς εδώ και δεκαετίες δεν είναι πολύ σίγουροι για το πώς μπορεί να συμπεριφέρεται ο ιός, γεγονός που δημιουργεί ανησυχία.
Συμφωνούν με τους υγειονομικούς αξιωματούχους ότι ο ιός των Άνδεων δεν είναι ιδιαίτερα μεταδοτικός και είναι απίθανο να πυροδοτήσει μια μεγαλύτερη επιδημία. Ωστόσο, δήλωσαν, όπως αναφέρουν οι New York Times, ότι η έρευνα έχει δείξει ότι υπό ορισμένες συνθήκες, ο ιός μπορεί να μεταδοθεί χωρίς άμεση επαφή.
«Είναι σημαντικό να είμαστε ειλικρινείς επιστημονικά και να το επικοινωνούμε αυτό, γιατί διαφορετικά χάνουμε την αξιοπιστία μας», δήλωσε ο Steven Bradfute, ανοσολόγος ιών και ειδικός στους χανταϊούς στο Πανεπιστήμιο του Νέου Μεξικού.
Σε μια συνέντευξη, ο Δρ. Τέντρος Γκεμπρεγιέσους, γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, αναγνώρισε ότι οι αξιωματούχοι έχουν δώσει έμφαση στη στενή επαφή ως τρόπο εξάπλωσης του ιού, ώστε να αποφευχθεί ο πανικός των ανθρώπων για σπανιότερες πιθανότητες.
Δεν είναι βέβαιο ότι ο χανταϊός δεν εξαπλώνεται εύκολα
Η επιδημία του χανταϊού που ξεκίνησε στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius τον περασμένο μήνα έχει μέχρι στιγμής προσβάλει τουλάχιστον εννέα άτομα και σκοτώσει τρία.
Πολλοί από τους περίπου 150 επιβάτες, συμπεριλαμβανομένων 18 στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρακολουθούνται στενά σε καραντίνα.
Στους υπόλοιπους δόθηκαν οδηγίες για την αποφυγή μετάδοσης του ιού σε άλλους, όπως: να μετράτε τη θερμοκρασία σας καθημερινά, να μην πετάτε με εμπορικά αεροσκάφη και να προσπαθείτε να χρησιμοποιείτε τη δική σας τουαλέτα.
Στην εκπομπή «State of the Union» του CNN την Κυριακή, ο Δρ. Bhattacharya δεν μπορούσε να θυμηθεί πότε ορισμένοι επιβάτες που αποβιβάστηκαν στις 24 Απριλίου στην Αγία Ελένη, ένα νησί στον Ατλαντικό Ωκεανό, έφτασαν σε αμερικανικό έδαφος. Κανένας δεν είχε συμπτώματα κατά τη στιγμή του ταξιδιού του, είπε, επομένως οι αξιωματούχοι δεν θεώρησαν απαραίτητο να ειδοποιήσουν το κοινό ή να εντοπίσουν επαφές.
«Ο ιός δεν εξαπλώνεται εκτός αν κάποιος έχει ενεργά συμπτώματα», είπε.
Ούτε αυτό είναι βέβαιο, αν και ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι άνθρωποι μπορεί να είναι πιο μεταδοτικοί ακριβώς τη στιγμή που αναπτύσσουν συμπτώματα.
Ορισμένα εργαστήρια μελετούν τους χανταϊούς εδώ και δεκαετίες, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά που δεν είναι γνωστά γι’ αυτούς, επειδή αναπτύσσονται αργά και είναι δύσκολο να αναλυθούν γενετικά.
«Γεγονότα υπερ-εξάπλωσης»
Οι χανταϊοί βρίσκονται φυσικά σε τρωκτικά. Ο ιός των Άνδεων, που βρίσκεται κυρίως στην Αργεντινή, από όπου ξεκίνησε το ταξίδι του το κρουαζιερόπλοιο, είναι το μόνο είδος χανταϊού που είναι γνωστό ότι εξαπλώνεται μεταξύ των ανθρώπων. Ωστόσο, οι επιστήμονες άργησαν να αναγνωρίσουν αυτή την πιθανότητα.
«Ήταν πολύ δύσκολο να πείσουμε τους ανθρώπους γι’ αυτό, ακόμη και εδώ στην Αργεντινή», δήλωσε η Βαλέρια Μαρτίνεθ, ιολόγος στο Εθνικό Ινστιτούτο Λοιμωδών Νοσημάτων στο Μπουένος Άιρες.
Στη μεγαλύτερη επιδημία που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής, στο Epuyén της Αργεντινής, η Δρ. Martinez και οι συνάδελφοί της παρακολούθησαν προσεκτικά τα πρότυπα μετάδοσης μεταξύ 34 κρουσμάτων και 11 θανάτων μεταξύ Νοεμβρίου 2018 και Φεβρουαρίου 2019.
Ο ιός είναι σαφώς πολύ λιγότερο μεταδοτικός από τον κορωνοϊό, συμφωνούν οι επιστήμονες, αλλά έχουν βρει περιπτώσεις όπου εξαπλώθηκε μεταξύ ανθρώπων χωρίς άμεση επαφή
Η μελέτη επιβεβαίωσε ότι ο ιός δεν εξαπλώνεται εύκολα: Κανένας από τους 82 εργαζόμενους στον τομέα της υγείας που φρόντιζαν ασθενείς δεν μολύνθηκε, παρόλο που πολλοί από αυτούς δεν φορούσαν προστατευτικό εξοπλισμό.
Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν επίσης αυτό που ονόμασαν «γεγονότα υπερ-εξάπλωσης», στα οποία ένα μόνο άτομο μετέδιδε τον ιό σε πολλά άλλα. Η επιδημία ξεκίνησε αφού ένας άνδρας που μολύνθηκε από τρωκτικά εμφάνισε πυρετό και παρευρέθηκε σε ένα πάρτι γενεθλίων με 100 καλεσμένους.
«Ήταν εκεί μόνο 90 λεπτά επειδή αισθανόταν άρρωστος», είπε ο Δρ. Μαρτίνεθ.
Μέσα σε τρεις εβδομάδες από την εκδήλωση, πέντε άτομα στο πάρτι αρρώστησαν. Ένας από αυτούς τους πέντε πέθανε σύντομα και η σύζυγός του πιθανότατα μετέδωσε τον ιό σε άλλα 10 άτομα μετά την αποχώρησή του. Συνολικά, έξι από τα 34 κρούσματα στην έξαρση δεν είχαν άμεση επαφή με όσους ήταν άρρωστοι και ένα φαίνεται να μολύνθηκε αφού απλώς τους είπε γεια καθώς διασταυρώθηκαν.
«Αυτή δεν είναι στενή επαφή, ούτε και παρατεταμένη επαφή», δήλωσε ο Joseph G. Allen, διευθυντής του προγράμματος Healthy Buildings στη Σχολή Δημόσιας Υγείας TH Chan του Χάρβαρντ.
Δεν είναι covid
Μελέτες μέχρι στιγμής υποδεικνύουν ότι η ασθένεια είναι πιο μεταδοτική όταν οι άνθρωποι φέρουν πολύ… ιό, ίσως ακριβώς τη στιγμή που αρχίζουν να αισθάνονται άρρωστοι. Ωστόσο, έχουν υπάρξει επίσης πολύ λίγα κρούσματα αρκετά μεγάλα για να είμαστε σίγουροι για αυτό.
«Έχουμε τόσο λίγα δεδομένα που είναι πραγματικά δύσκολο να πούμε κάτι συγκεκριμένο ή οριστικό», δήλωσε ο Κάρτικ Τσάντραν, ιολόγος στην Ιατρική Σχολή Άλμπερτ Αϊνστάιν.
Ωστόσο, το γεγονός ότι έχουν καταγραφεί πολύ λίγα κρούσματα θα πρέπει από μόνο του να καθησυχάζει τους ανθρώπους ότι ο ιός δεν είναι πολύ μεταδοτικός, δήλωσαν αυτός και άλλοι ειδικοί.
Μετά από εβδομάδες που έμειναν κλεισμένοι στο πλοίο, μόνο 11 από τους περίπου 150 επιβάτες μολύνθηκαν, σημείωσε ο Δρ. Τέντρος. «Μπορείτε να δείτε πώς ο ιός στην πραγματικότητα δεν είναι τόσο αποτελεσματικός όσο ο Covid», είπε.
Ένα άτομο στην επιδημία της Αργεντινής αρρώστησε αφού μοιράστηκε ένα δωμάτιο νοσοκομείου με έναν ασθενή με χανταϊό αλλά και πάλι, δεν είχε σωματική επαφή.
Μετάδοση μέσω του αέρα
Ο χανταϊός συνήθως μολύνει τους ανθρώπους όταν εισπνέουν σωματίδια ιού που σχηματίζονται από περιττώματα τρωκτικών. Αυτό το γεγονός, πιστεύουν ορισμένοι ειδικοί, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η μετάδοση από άτομο σε άτομο να μπορεί να συμβεί και μέσω του αέρα.
«Δεν καταλαβαίνω γιατί είμαστε τόσο απρόθυμοι να αναγνωρίσουμε την οδό εισπνοής όταν μιλάμε για μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο», δήλωσε η Linsey Marr, ειδική στην αερομεταφερόμενη μεταφορά ιών στο Virginia Tech.
«Η αερομεταδιδόμενη μετάδοση είναι σίγουρα η απλούστερη εξήγηση σε αυτές τις περιπτώσεις», είπε για τους Αργεντινούς που δεν είχαν άμεση επαφή με ασθενείς.
Ο Δρ. Τέντρος του ΠΟΥ δήλωσε ότι ο οργανισμός του δεν είχε αναφερθεί στα ευρήματα σχετικά με την εξάπλωση του ιού στα πάρτι γενεθλίων επειδή δεν έχουν αναπαραχθεί από άλλες μελέτες και επειδή η στενή επαφή είναι ο πιο συνηθισμένος τρόπος εξάπλωσης του ιού.
Αλλά ο Γκουστάβο Παλάσιος, ιολόγος στην Ιατρική Σχολή Icahn στο Όρος Σινάι και συγγραφέας της εργασίας, διαφώνησε με αυτή τη θέση.
«Η έρευνά μας είναι σημαντική επειδή βοηθά στον καθορισμό των εξωτερικών ορίων του τι μπορεί να κάνει ο ιός των Άνδεων υπό ευνοϊκές συνθήκες μετάδοσης», είπε.
«Τα περισσότερα γεγονότα δεν θα μοιάζουν έτσι, αλλά οι οδηγίες δημόσιας υγείας πρέπει να λαμβάνουν υπόψη αυτή την πιθανότητα» ανέφερε.
Πολλά «άγνωστα»
Όπως σημειώνει η Μισέλ Χάρκινς, πνευμονολόγος στο Κέντρο Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου του Νέου Μεξικού, παρά τα χρόνια έρευνας, πολλά ερωτήματα, όπως το γιατί η νόσος εκδηλώνεται ήπια σε ορισμένους ανθρώπους και πολύ σοβαρή σε άλλους, καθώς και το πώς αναπτύσσονται τα αντισώματα, παραμένουν αναπάντητα.
Η ίδια και άλλοι ερευνητές παρακολουθούν ασθενείς για μεγάλα χρονικά διαστήματα, με την ελπίδα να βρουν μια θεραπεία.
«Υπάρχουν πολλά μυστήρια», είπε, επισημαίνοντας ότι το μόνο που γνωρίζουν οι ερευνητές είναι ότι η έκθεση σε τρωκτικά αποτελεί καθοριστικό παράγοντα.
