Μέτρα κατά της αισχροκέρδειας: Πώς θα εφαρμοστεί το πλαφόν σε τρόφιμα και καύσιμα

Με επιβολή πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους, έως τις 30 Ιουνίου του 2026, σε καύσιμα, τρόφιμα και βασικά είδη διαβίωσης, η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει φαινόμενα αισχροκέρδειας, μετά το ράλι του πετρελαίου, λόγω του πολέμου.

Οι ρυθμίσεις θα εφαρμοστούν στις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και στα βενζινάδικα, στα σούπερ μάρκετ και στη βιομηχανία, ενώ τα πρόστιμα στους παραβάτες μπορεί να φτάσουν και τα πέντε εκατομμύρια ευρώ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν τα μέτρα για την αμόλυβδη και το πετρέλαιο κίνησης, κάτι που απασχολεί το σύνολο των νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Στην αμόλυβδη, σήμερα το διυλιστήριο πουλάει ένα λίτρο με 70 λεπτά. Σε αυτήν την τιμή θα προστίθενται τα πέντε λεπτά της εταιρείες εμπορίας και τα 12 λεπτά του πρατηριούχου. Το μεγάλο κομμάτι παραμένουν οι φόροι που θα είναι 1,06 ευρώ και έτσι θα φτάνουμε στα 1,93 ευρώ το λίτρο.

Όπως εξηγεί ο Θάνος Τσίρος, το τι θα γίνει από εδώ και πέρα, θα εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από το πόσο θα χρεώνει το διυλιστήριο. Στο πετρέλαιο κίνησης, στα 93 λεπτά θα είναι η χρέωση του διυλιστηρίου, 17 λεπτά το εμπορικό κέρδος και 77 λεπτά οι φόροι και τα τέλη. Άρα, ένα λίτρο θα κοστίζει 1,87. Προφανώς στα νησιά θα εξακολουθούν να υπάρχουν ακριβότερες τιμές.

Στα τρόφιμα επιστρέφει το πλάφον στο περιθώριο κέρδους, καθώς ο πόλεμος επηρεάζει όχι μόνο το μεταφορικό κόστος, αλλά και βασικές πρώτες ύλες.

Σχετικά με τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή λιπασμάτων και ζωοτροφών, ήταν στα 338 δολάρια ανά τόνο και φτάνουν στα 585 δολάρια. Είναι κρίσιμη περίοδος για την αγροτική παραγωγή και οι ανατιμήσεις στα λιπάσματα και τις ζωοτροφές μπορούν να επηρεάσουν δεκάδες προϊόντα. Το ίδιο ισχύει και για το σιτάρι, η χρηματιστηριακή τιμή του οποίου ανέβηκε από τα 504 στα 585 δολάρια.

Στόχος της επιβολής του πλαφόν είναι ότι οι όποιες ανατιμήσεις προκύψουν από τις δυσμενείς εξελίξεις διεθνώς και όχι από τις διαθέσεις κάποιων να αυξήσουν τα δικά τους κέρδη.

Τα 61 προϊόντα στα οποία μπαίνει πλαφόν

Τα πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, το οποίο είχε προαναγγείλει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη συνάντησή του, νωρίτερα, με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, τόσο στα τρόφιμα, όπως και στα καύσιμα, θα ισχύσει έως 30 Ιουνίου (οπότε και θα αξιολογηθεί, εκ νέου, σε ποια προϊόντα θα συνεχιστεί), στο πλαίσιο των μέτρων που λαμβάνονται για να αποφευχθούν τα φαινόμενα αισχροκέρδειας στη αγορά, εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Τα πρόστιμα για παραβάσεις φτάνουν έως τα 5 εκατομμύρια ευρώ και το μέτρο αφορά το χονδρεμπόριο, τα σούπερ μάρκετ, τη βιομηχανία και τις εταιρείες διακίνησης προϊόντων. «Είναι ένα αυστηρό μέτρο, αλλά οι συνθήκες το καθιστούν δίκαιο», ανέφερε ο κ. Θεοδωρικάκος, καλώντας την επιχειρηματικότητα να επιδείξει κοινωνική ευθύνη. «Το κέρδος είναι θεμιτό, η αισχροκέρδεια όχι», σημείωσε.

Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση προς την αντιπολίτευση να στηρίξει τα μέτρα και προς την ανεξάρτητη αρχή να εντείνει τους ελέγχους στην αγορά, ώστε να διασφαλιστεί η εφαρμογή του νόμου προς όφελος των πολιτών.

Το υπουργείο Ανάπτυξης έδωσε αργότερα στη δημοσιότητα την αναλυτική λίστα με τα προϊόντα στα οποία θα μπει πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Ανάμεσα σε αυτά είναι τρόφιμα όπως ρύζι, ψωμί, τυριά, όσπρια, μακαρόνια, αβγά, γάλα, γιαούρτια και κατεψυγμένα λαχανικά καθώς επίσης και λάδι, λευκή ζάχαρη, καφές, απορρυπαντικά, πάνες και ζωοτροφές.

Η ενδεικτική λίστα με τα 61 προϊόντα στα οποία μπαίνει πλαφόν στο περιθώριο κέρδους:

• Ρύζι
• Ψωμί για τοστ
• Ψωμί φρατζόλα
• Φρυγανιές
• Μακαρόνια τύπου σπαγγέτι
• Αλεύρι για όλες τις χρήσεις
• Όσπρια (φακές)
• Όσπρια (φασόλια)
• Όσπρια (ρεβύθια)
• Πάριζα
• Γαλοπούλα (αλλαντικά)
• Κατεψυγμένα ψάρια
• Φρέσκα ψάρια
• Νωπό χοιρινό
• Νωπό κοτόπουλο και μέρη κοτόπουλου
• Νωπό μοσχάρι
• Νωπό κρέας από αρνί, κατσίκι ή πρόβατο
• Έτοιμα γεύματα (υπεραγορές)
• Γάλα φρέσκο πλήρες
• Γάλα φρέσκο με χαμηλά λιπαρά
• Γάλα υψηλής παστερίωσης (μακράς διάρκειας) πλήρες
• Γάλα υψηλής παστερίωσης (μακράς διάρκειας) με χαμηλά λιπαρά
• Γάλα εβαπορέ
• Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις
• Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις με χαμηλά λιπαρά
• Τυρί φέτα
• Λευκό τυρί
• Τυρί γκούντα
• Τυρί με χαμηλά λιπαρά
• Χυμός τομάτας διατηρημένος
• Αυγά
• Μαργαρίνες
• Βούτυρο αγελάδος
• Ελαιόλαδο
• Ηλιέλαιο
• Κατεψυγμένα λαχανικά
• Λευκή ζάχαρη
• Γλυκαντικές ουσίες κατάλληλες για διαβητικούς (π.χ. στέβια)
• Δημητριακά
• Κρέμα βρεφικής ηλικίας
• Γάλα βρεφικής ηλικίας
• Κάθε τύπου καφές (π.χ. ελληνικός, τύπου espresso σε κάψουλα, στιγμιαίος, γαλλικός)
• Σοκολάτες και σοκολατοειδή
• Μπισκότα
• Χυμός πορτοκάλι
• Απορρυπαντικά πλυντηρίου ρούχων (υγρά και σε σκόνη – όχι ταμπλέτες)
• Απορρυπαντικά για σφουγγάρισμα και καθαρισμού επιφανειών – χλωρίνες
• Απορρυπαντικά πιάτων για πλύσιμο στο χέρι
• Χαρτί κουζίνας
• Χαρτί υγείας
• Οδοντόκρεμες
• Ξυριστικές μηχανές και ανταλλακτικά ξυριστικών μηχανών
• Σαμπουάν
• Σαπούνια σε στερεή και σε υγρή μορφή
• Αφρόλουτρα
• Πάνες ακράτειας
• Πάνες για μωρά
• Μωρομάντηλα
• Σαμπουάν για μωρά
• Τροφές για σκύλους
• Τροφές για γάτες

Έως και 5 εκατ. ευρώ τα πρόστιμα για την αισχροκέρδεια

Την επιβολή πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους, έως τις 30 Ιουνίου του 2026, σε καύσιμα, τρόφιμα και βασικά είδη διαβίωσης, όπως είχε προαναγγείλει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ανακοίνωσαν επισήμως ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος. Οι ρυθμίσεις θα εφαρμοστούν στη βιομηχανία, στα σούπερ μάρκετ, στις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και στα πρατήρια καυσίμων.

Όπως ανακοινώθηκε έως και τις 30 Ιουνίου θα ισχύσει ανώτατο όριο στο περιθώριο κέρδους των καυσίμων. Συγκεκριμένα, οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών δεν επιτρέπεται να προσθέτουν στην τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων και του πετρελαίου κίνησης περισσότερο από 5 λεπτά ανά λίτρο πάνω από την τιμή αγοράς από τα διυλιστήρια. Παράλληλα, τα πρατήρια καυσίμων δεν μπορούν να αυξάνουν την τιμή προμήθειας κατά περισσότερο από 12 λεπτά ανά λίτρο όταν πωλούν τα καύσιμα στους καταναλωτές.

Επιπρόσθετα, τίθεται ανώτατο όριο κέρδους και σε τρόφιμα καθώς και σε βασικά αγαθά. Όπως διευκρινίστηκε, κανένα προϊόν δεν θα μπορεί να πωλείται με μεγαλύτερο μικτό ποσοστό κέρδους ανά κωδικό από το μέσο ποσοστό που είχε το ίδιο προϊόν μέσα στο 2025. Το μέτρο αυτό θα ισχύει αρχικά μέχρι τις 30 Ιουνίου.

Σε περίπτωση παραβίασης του μέτρου προβλέπονται πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν έως και τα 5 εκατομμύρια ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την ποσότητα των προϊόντων όπου διαπιστώθηκε υπερβολικό κέρδος. Η ρύθμιση αφορά τη βιομηχανία τροφίμων, τις επιχειρήσεις χονδρικού εμπορίου, τα σούπερ μάρκετ και τις εταιρείες που εμπορεύονται τα συγκεκριμένα προϊόντα.

Τέλος, ανακοινώθηκε ότι η κυβέρνηση προχωρά στην έκδοση πράξης νομοθετικού περιεχομένου, ώστε τα μέτρα να τεθούν άμεσα σε εφαρμογή.

Χατζηδάκης: Δεν υφίσταται θέμα επάρκειας εφοδιασμού

Δεν υπάρχει κανένα ζήτημα επάρκειας στον εφοδιασμό, σε κανέναν τομέα και ιδιαίτερα στον ενεργειακό, τόνισε, μεταξύ άλλων, ο κ. Χατζηδάκης, κατά τις ανακοινώσεις.

Όπως ανέφερε ακόμη, «παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις σε συνεργασία με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και θα προχωρήσουμε σε ενέργειες όταν θα διαμορφωθεί πιο σαφής εικόνα για την πορεία της κρίσης, λαμβάνοντας υπόψη και τις αντοχές της οικονομίας».

Στο ίδιο πλαίσιο υπογράμμισε ότι βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης αποτελεί η αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας. «Θα αξιοποιήσουμε κάθε διαθέσιμο μέσο που έχουμε στη διάθεσή μας», σημείωσε.

«Μπορούμε και είμαστε αποφασισμένοι να ελέγξουμε την αισχροκέρδεια. Κάθε κατεργάρης στον πάγκο του», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης, ενώ ανέφερε πως «Σήμερα, προωθείται από την κυβέρνηση μία ΠΝΠ έτσι ώστε μέχρι το βράδυ να υπάρξει σχετική δημοσίευση της πράξης αυτής στο ΦΕΚ για να τύχουν τα μέτρα άμεσης εφαρμογής».

Παπασταύρου: Έως τις 30 Ιουνίου 2026 το μέτρο του πλαφόν

«Η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί έντονες αναταράξεις και βεβαιότητα με αντίκτυπο στη ζωή των πολιτών. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει αποδείξει ότι διαθέτει αντανακλαστικά σε παγκόσμιες κρίσεις» σημείωσε αρχικά ο Σταύρος Παπασταύρου. ενώ επισημάνθηκε, ότι η κυβέρνηση του Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δείξει ότι μπορεί να αντιδρά άμεσα σε διεθνείς κρίσεις, προχωρώντας σε προληπτικά μέτρα στην αγορά των υγρών καυσίμων, ώστε να αποτραπούν φαινόμενα αθέμιτης κερδοσκοπίας.

Στο πλαίσιο αυτό, από την έναρξη εφαρμογής της ΠΝΠ και έως τις 30 Ιουνίου 2026 τίθεται ανώτατο όριο στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα. Συγκεκριμένα, στο χονδρεμπόριο το περιθώριο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5 λεπτά ανά λίτρο, ενώ για τα πρατήρια το όριο ορίζεται στα 12 λεπτά.

Όπως ανέφερε ο κ. Παπασταύρου, ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τις νησιωτικές περιοχές, όπου οι εταιρείες εμπορίας μπορούν να επιβάλουν επιπλέον ειδικό κόστος διανομής πάνω από το όριο των 5 λεπτών, που θα καθοριστεί με υπουργική απόφαση, ώστε να εξασφαλιστεί η επάρκεια στα νησιά.

Ο κ. Παπασταύρου έκανε λόγο για ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας, χάρη στις άμυνες που υπάρχουν. Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρθηκε στο ενεργειακό μίγμα και τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. «Καθήκον μας ως κυβέρνηση να απλώσουμε ένα δίχτυ προστασίας» υπογράμμισε ο κ. Παπασταύρου.

Θεοδωρικάκος: Έως και 5 εκατ. ευρώ τα πρόστιμα για την αισχροκέρδεια

Από την πλευρά του, ο Τάκης Θεοδωρικάκος υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν προκαλέσει αναστάτωση σε διεθνές επίπεδο, δημιουργώντας ανησυχίες και για τη λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας. Όπως ανέφερε, ο πληθωρισμός αποτελεί σοβαρή απειλή για το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, επισημαίνοντας ότι σε τέτοιες συνθήκες είναι αναγκαίο να ληφθούν όλα τα δυνατά μέτρα για τη στήριξη της κοινωνίας, με ιδιαίτερη έμφαση στη μεσαία τάξη και στις πιο ευάλωτες ομάδες.

Ο κ. Θεοδωρικάκος ανακοίνωσε ότι το πλαφόν θα εφαρμοστεί και στα τρόφιμα και αρχικά θα ισχύει μέχρι τις 30 Ιουνίου. Τότε θα εξεταστεί σε ποιες περιπτώσεις θα συνεχίσει να ισχύει. Τα πρόστιμα για παραβίαση μπορεί να φτάσουν έως και τα 5 εκατομμύρια ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την ποσότητα που σχετίζεται με την αθέμιτη κερδοφορία. Το μέτρο αφορά τρόφιμα, το εμπόριο, τα σούπερ μάρκετ και τις εταιρείες διακίνησης προϊόντων και θεωρείται ιδιαίτερα αυστηρό.

Ρεπορτάζ: Θάνος Τσίρος, Ραλλού Αλεξοπούλου