Αν και δύσκολο να υπάρξει εκτίμηση για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας καθώς οι επιπτώσεις έχουν άμεση συνάρτηση με την εξέλιξη των γεωπολιτικών και στρατιωτικών εξελίξεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή, υπάρχουν ωστόσο σενάρια για το πώς μπορεί να εξελιχθεί η κατάσταση, εξήγησε ο Προϊστάμενος του Οικονομικού γραφείου του Πρωθυπουργού, Μιχάλης Αργυρού μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8 και στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τον Βασίλη Αδαμόπουλο και την Μαρία Γεωργίου.
Θετικό το γεγονός, σημείωσε, ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή μια εκεχειρία, που όμως ακόμα δεν έχει οριστικοποιηθεί.
«Έχουν κάνει προβλέψεις και οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί, όπως για παράδειγμα ο ΟΟΣΑ ή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και νομίζω ότι αυτή την εβδομάδα θα κάνει και κάποια τέτοια σενάρια και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην εαρινή του σύνοδο.
Νομίζω ότι, αυτό που ξέρουμε είναι ότι το 2026, ακόμα κι αν ομαλοποιηθεί πλήρως σύντομα η κατάσταση στο μέτωπο της ενέργειας, αν ανοίξει το Στενό του Ορμούζ, σταματήσει τελείως η στρατιωτική σύγκρουση, έχουμε μία συμφωνία ειρήνευσης, αυτό το οποίο όλοι συμφωνούν είναι ότι θα υπάρξει κάποιος χρόνος ώστε να ομαλοποιηθεί πλήρως η αγορά ενέργειας. Αυτό λοιπόν θα μειώσει τον ρυθμό ανάπτυξης στην παγκόσμια οικονομία και στην ευρωπαϊκή και επίσης θα αυξήσει τον πληθωρισμό σε σχέση με τις προβλέψεις που υπήρχαν πριν από την έναρξη της σύγκρουσης. Αυτό είναι σίγουρο. Τώρα το πόσο θα μειωθεί η ανάπτυξη και το πόσο θα αυξηθεί ο πληθωρισμός έχει να κάνει με τον χρόνο τον οποίο θα χρειαστούμε για την ομαλοποίηση αυτή» ανέφερε αρχικά.
Υπάρχουν βασικά τρία σενάρια, επισήμανε ο κ. Αργυρού.
«Το ένα σενάριο είναι αυτό που προεξοφλούν οι αγορές. Το φαβορί σενάριο αυτή τη στιγμή είναι ότι η μέση τιμή του πετρελαίου το 2026 για το σύνολο του έτους θα κυμανθεί στην περιοχή των 85 δολαρίων και το φυσικό αέριο περίπου στα 50 ευρώ στην Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει πει ότι αυτό θα μειώσει την ανάπτυξη στην Ευρώπη περίπου στο 1% από 1.5 και θα αυξήσει τον ευρωπαϊκό πληθωρισμό γύρω στο 3%.
Μετά, υπάρχουν μεσαία σενάρια όπου η τιμή του πετρελαίου είναι γύρω στα 120. Και επίσης υπάρχει και ένα πολύ αρνητικό σενάριο όπου η τιμή του πετρελαίου πηγαίνει στα 150€ μέση τιμή για το σύνολο του έτους. Όσο ανεβαίνουν αυτές οι τιμές τόσο πέφτει η ανάπτυξη και αυξάνει ο πληθωρισμός» περιέγραψε ο κ. Αργυρού.
«Για την περίπτωση της Ελλάδας θα έλεγα ότι το καλό είναι ότι ακόμα και στα πιο αρνητικά σενάρια ο ρυθμός ανάπτυξης παραμένει θετικός. Αυτές είναι οι προβλέψεις και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου πρόσφατα στην επίσκεψή του στην Αθήνα. Και βεβαίως θα έχουμε και εμείς μία επιβάρυνση στο μέτωπο του πληθωρισμού» προσέθεσε.
Ως προς το επίμονο ζήτημα της ακρίβειας που θα επιτείνει η όποια επιπλέον πληθωριστική πίεση και ενώ ακούγονται παράπονα από του πολίτες σε σχέση με το μέτρο της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης ότι η μείωση 20 λεπτών στην αντλία δεν φτάνει στον καταναλωτή, ο κ. Αργυρού απάντησε «δεν έχουμε αυτή την εικόνα. Τα μέτρα βεβαίως πρέπει να είναι άμεσα, γιατί είναι μία μείωση η οποία πηγαίνει απευθείας στην αντλία. Κατά συνέπεια, αυτή η μείωση επιβάλλεται επί μιας τιμής, η οποία τιμή φυσικά αλλάζει κάθε μέρα με βάση τις διεθνείς συνθήκες. Υπάρχει μία τιμή διεθνούς πετρελαίου. Αυτή η τιμή διεθνούς πετρελαίου δεν είναι στον έλεγχο καμίας κυβέρνησης. Πάνω λοιπόν σε αυτήν την τιμή υπάρχει μείωση των 20 λεπτών».
«Θέλω να πω κάτι το οποίο νομίζω ότι είναι χρήσιμο και για τον κόσμο. Τα μέτρα τα οποία ανακοίνωσε η ελληνική κυβέρνηση είναι μέτρα τα οποία προσπαθούν να μετριάσουν τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στις τιμές ενέργειας αλλά και μετά από τις τιμές ενέργειας στο σύνολο των τιμών στην οικονομία. Δεν έχει η ελληνική κυβέρνηση τη δυνατότητα να ακυρώσει τις αυξήσεις οι οποίες γίνονται σε διεθνές επίπεδο. Αυτό το οποίο μπορεί να κάνει είναι να τις μετριάσει. Και σε ό, τι αφορά λοιπόν τα μέτρα τα οποία ανακοίνωσε η ελληνική κυβέρνηση, νομίζω ότι είναι μέτρα τα οποία είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά στις παρούσες συνθήκες. Δηλαδή τι προσπαθείς να κάνεις σε μία τέτοια κατάσταση; Προσπαθείς, όπως είπα, αφενός μεν να μετριάσεις τις αυξήσεις και προσπαθείς να το κάνεις με τέτοιο τρόπο ώστε και δημοσιονομικά το κόστος να είναι διαχειρίσιμο, αλλά και η όποια απώλεια δημοσιονομικών εσόδων από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης ή για παράδειγμα από τη βενζίνη, να φτάσει στον τελικό καταναλωτή. Τώρα, οι πάντες σε διεθνές επίπεδο, όλοι οι οργανισμοί που ανέφερα προηγουμένως. αυτό το οποίο λένε είναι ότι η στήριξη πρέπει να είναι στοχευμένη και όχι οριζόντια. Γιατί δεν πρέπει να είναι οριζόντια η στήριξη, διότι ξέρουμε και από προηγούμενες καταστάσεις αντίστοιχες, όπως αυτή την οποία βιώσαμε 2022-2023, ότι οι οριζόντιες μειώσεις φόρων δεν καταλήγουν στο σύνολό τους στον τελικό καταναλωτή» συμπλήρωσε.
Όσο αφορά το παράδειγμα άλλων χωρών όπως η Ισπανία, η Ιταλία που προχώρησαν σε μείωση στον ειδικό φόρο κατανάλωσης, ο κ. Αργυρού σημειώνοντας ότι μια κυβέρνηση δεν μπορεί να σχολιάζει τις αποφάσεις μιας άλλης κυβέρνησης, επισήμανε ότι «σε ό,τι αφορά στη φίλη χώρα, η Ισπανία παραβίασε ευρωπαϊκή οδηγία για τον ΦΠΑ. Η Κομισιόν υπενθύμισε στην ισπανική κυβέρνηση ότι η ισχύουσα οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το ΦΠΑ δεν επιτρέπει μειωμένους συντελεστές στις προμήθειες καυσίμων ακόμα και σε περιόδους οικονομικής κρίσης. Άρα η Ισπανία ελέγχεται αυτή τη στιγμή που μιλάμε για μείωση ΦΠΑ που έχει κάνει. Αυτό είναι το πρώτο».
« Το δεύτερο, επαναλαμβάνω αυτό που είπε ο υπουργός ο κ. Πιερρακάκης και ο Υφυπουργός κ. Πετραλιάς, ότι αν συγκρίνει κανείς τι σημαίνει η οριζόντια μείωση την οποία έκανε η Ισπανία στα καύσιμα σε σχέση με την επιδότηση την οποία δώσαμε εμείς στην Ελλάδα 50 ευρώ για 2 μήνες στην αντλία, 60 ευρώ στα νησιά αντιστοιχεί στη μέση κατανάλωση η ελληνική μείωση, μεγαλύτερο όφελος για τον καταναλωτή και επίσης είναι στοχευμένη ελληνική παρέμβαση στο περίπου 75% της εισοδηματικής κατανομής, αφήνοντας έξω από την επιδότηση τα πιο πλούσια εισοδηματικά στρώματα, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι αυτό είναι και πιο δίκαιο. Συν φυσικά το ότι σε μία τουριστική χώρα όπως είναι η Ελλάδα, η μείωση η οποία θα γινόταν στον ΦΠΑ, θα έπιανε και τους επισκέπτες και τους τουρίστες, ενώ η επιδότηση των ελληνικών νοικοκυριών πηγαίνει μόνο στα ελληνικά νοικοκυριά.
Άρα το θέμα δεν είναι εδώ να κάνει κανείς μία κίνηση εντυπωσιακού χαρακτήρα, συμβολικού χαρακτήρα. Είναι να κάνει κάτι το οποίο θα έχει αποτέλεσμα. Ειδικά στην περίπτωση της Ελλάδας, υπάρχουν μελέτες πάρα πολύ αξιόπιστες, γιατί στην Ελλάδα έχουμε κάνει και αυξήσεις και μειώσεις ειδικού φόρου κατανάλωσης τα χρόνια των μνημονίων. Υπάρχουν λοιπόν δύο πολύ αξιόλογες μελέτες, οι οποίες είναι δημοσιευμένες σε επιστημονικά περιοδικά πολύ υψηλού κύρους, που σε ό,τι αφορά τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, όπου είχαμε και αυξήσεις και μειώσεις μέσα στην κρίση της περασμένης δεκαετίας, στις αυξήσεις του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, η αύξηση σύμφωνα με αυτούς τους υπολογισμούς περνούσε στον τελικό καταναλωτή κατά 70%, ενώ η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης πέρασε μόνο κατά 14%» συνέχισε ο κ. Αργυρού.
Ως προς την κριτική της αντιπολίτευσης στην κυβέρνηση που λέει η το κράτος λειτουργεί σαν εισπράκτορας, εισπράττει φόρους, συγκεντρώνει τεράστια υπερπλεονάσματα ενώ αποδίδει στους πολίτες πολύ λιγότερα, ο κ. Αργυρού τόνισε «το κράτος δεν είναι ιδιωτική εταιρία για να κερδοσκοπεί. Το κράτος είμαστε εμείς. Όταν τα δημόσια οικονομικά του κράτους είναι καλά, αυτό σημαίνει ότι έχουμε τη δυνατότητα να περάσουμε το όφελος στον πολίτη. Το τι γινόταν όταν τα δημόσια οικονομικά δεν ήταν καλά το είδαμε την περασμένη δεκαετία και προηγούμενες δεκαετίες, όπως τη δεκαετία του 80. Άρα ο πολίτης που μας ακούει πρέπει να γνωρίζει ότι ισχυρή οικονομία με ανάπτυξη, χαμηλότερους φόρους, χαμηλότερες ασφαλιστικές εισφορές δεν γίνεται χωρίς δημόσια οικονομικά, τα οποία να είναι υγιή. Δεν έχουμε λοιπόν εδώ κρατική κερδοσκοπία. Αυτό το οποίο έχουμε είναι μία πολιτική η οποία κρατά τα δημόσια οικονομικά καλά και αυτή είναι ακριβώς η βάση η οποία μας δίνει τη δυνατότητα να δίνουμε στήριξη, να μειώνουμε φόρους, ασφαλιστικές εισφορές 80 μειώσεις φόρων τα τελευταία έξι χρόνια. Αυτό είναι η πρώτη μου παρατήρηση».
«Σε ό, τι αφορά το δεύτερο, θα περιμένουμε να δούμε βεβαίως ποια είναι τα αποτελέσματα τα οποία θα ανακοινωθούν για τις δημοσιονομικές επιδόσεις του 2025. Γνωρίζοντας τι έχει γίνει το 2024, ναι, πράγματι τα ελληνικά δημόσια οικονομικά το 2024 ήταν σε πολύ καλή κατάσταση. Αυτό οφείλεται αφενός μεν στην ανάπτυξη της οικονομίας που θα υπάρχει και το 2025 φυσικά, αλλά και το 2026 όπως είπαμε, σε σχέση με τις προβλέψεις για τις οποίες συζητούσαμε προηγουμένως. Οφείλεται επίσης στη μεγάλη μείωση της φοροδιαφυγής και φαντάζομαι ότι δεν υπάρχει κανένας ο οποίος μας ακούει, ο οποίος να μην πιστεύει ότι η μείωση της φοροδιαφυγής είναι κάτι το καλό. Και το τρίτο έχει να κάνει με τον αποτελεσματικό έλεγχο των δαπανών. Η ελληνική κοινωνία παίρνει μέρισμα από αυτές τις καλές δημοσιονομικές επιδόσεις και για αυτό μπορούμε, για παράδειγμα, να αναφερθούμε στους ανθρώπους κάτω από τα 25 που τώρα εισπράττουν το μισθό τους χωρίς να φορολογούνται αλλά και όλοι όσοι μας ακούν, οι οποίοι έχουν δει μειώσεις φόρων μετά από την 1η Ιανουαρίου.
Άρα, τα δημόσια οικονομικά είναι θεμέλιο διατηρήσιμης ανάπτυξης, θεμέλιο υψηλής απασχόλησης και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να νιώθουμε την ανάγκη να «απολογούμαστε» γιατί τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας είναι καλά τα τελευταία χρόνια και αυτά είναι ακριβώς όπως είπα, που μας δίνουν τη δυνατότητα να δίνουμε τη στήριξη σε περιόδους κρίσης. Και δυστυχώς τα τελευταία έξι χρόνια αυτές οι κρίσεις είναι διαδοχικές. Να θυμίσω την πανδημία, στη συνέχεια τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το ενεργειακό κόστος σοκ που ακολούθησε τότε, την παγκόσμια πληθωριστική έκρηξη, στη συνέχεια τις εμπορικές εντάσεις και τώρα αυτό το οποίο ζούμε στον Κόλπο.
Η ελληνική κυβέρνηση τα τελευταία έξι χρόνια έχει διαχειριστεί αυτές τις κρίσεις με πολύ μεγάλη αποτελεσματικότητα, γι’ αυτό και θεωρείται μια χώρα υπόδειγμα οικονομικής ανάκαμψης. Ακούσατε τις πρόσφατες δηλώσεις, για παράδειγμα, της διευθύντριας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Και κατά συνέπεια νομίζω ότι ναι, χωρίς να παραγνωρίζουμε όλες τις δυσκολίες τις οποίες περνάει ο κόσμος, ο ίδιος ο πρωθυπουργός αναγνωρίζει ασφαλώς ότι η ακρίβεια πράγματι επηρεάζει τα εισοδήματα, δεν πρέπει να ξεχνάμε και τα επιτεύγματα της χώρας αυτής, καθώς επίσης και το πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει σταθερότητα σε αυτές τις δύσκολες στιγμές» συμπλήρωσε.
Ερωτηθείς αν τα μέτρα που έχουν ληφθεί και έχουν διάρκεια δύο μηνών θα παραταθούν εάν η κρίση συνεχιστεί ή θα ληφθούν άλλα, ο κ. Αργυρού ανέφερε τα εξής:
«Όπως έχει πει ο υπουργός κ. Πιερρακάκης, η ελληνική κυβέρνηση θα συνεχίσει να στηρίζει τις ελληνικές επιχειρήσεις και τους Έλληνες πολίτες για το διάστημα το οποίο διαρκεί αυτή η κρίση. Βεβαίως δεν μπορεί κανείς να βάλει όλα του τα όπλα στην αρχή μιας κρίσης, ειδικά όταν υπάρχει όλη αυτή η αβεβαιότητα. Κατά συνέπεια, το πώς θα συνεχιστεί αυτή η στήριξη, μέχρι πότε και με ποιο τρόπο θα εξαρτηθεί πρώτον, από τις εξελίξεις στο πεδίο, τις οικονομικές εξελίξεις στις διεθνείς αγορές και τις δημοσιονομικές δυνατότητες τις οποίες έχει η χώρα. Προς το παρόν εξακολουθούν και ισχύουν οι δημοσιονομικοί στόχοι, οι οποίοι υπάρχουν στο Μεσοπρόθεσμο. Δεν έχει υπάρξει μία δημοσιονομική χαλάρωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, άρα ότι κάνουμε πρέπει να παραμένει μέσα στα όρια τα οποία έχουμε για την αύξηση των δαπανών και αυτό είναι και πάρα πολύ σημαντικό σε μία περίοδο στην οποία οι αγορές είναι πολύ νευρικές, να υπάρχει το μήνυμα της δημοσιονομικής σταθερότητας. Γνωρίζω ότι αυτό ακούγεται τεχνοκρατικό, αλλά ας θυμηθούμε τι έγινε σε περιόδους προηγούμενων κρίσεων, πόσο σημαντικό είναι η ελληνική οικονομική πολιτική να διατηρεί αυτή τη μεγάλη κατάκτηση την οποία έχει τα τελευταία έξι χρόνια, τη διεθνή αξιοπιστία».
Σε ό,τι αφορά την ευρωπαϊκή στάση, ο κ. Αργυρού επισήμανε ότι «είναι πράγματι πολύ σημαντικό να υπάρχει ένας συντονισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο και μία συντονισμένη δράση και κατεύθυνση».
«Εχθές η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έκανε κάποιες δηλώσεις. Νομίζω ότι η Ευρώπη τα τελευταία πέντε χρόνια, μετά από την εμπειρία του κορονοϊού και της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, έχει πάρει τη σωστή κατεύθυνση σε ό,τι αφορά την ενεργειακή απεξάρτηση από καύσιμα όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Βεβαίως, δεν μπορεί να απεξαρτηθεί από τον ένα χρόνο στον άλλο. Αυτή τη στιγμή βλέπω ότι υπάρχει μία μεγάλη έμφαση στο θέμα του πληθωρισμού. Νομίζω ότι μετά από την προηγούμενη κρίση, αυτό το οποίο η Ευρώπη αυτή τη στιγμή βάζει σε προτεραιότητα είναι το να μην αυξηθεί ο πληθωρισμός. Βάζει ίσως σε δεύτερη μοίρα το θέμα της ανάπτυξης. Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να εξετασθεί με βάση την εξέλιξη της κρίσης.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει κάνει προτάσεις. Η ελληνική κυβέρνηση πιστεύει ότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι να εφαρμόσουμε ένα σχέδιο το οποίο σχέδιο να δίνει και μία δημοσιονομική ευελιξία και νομίζω ότι αυτό μπορεί να χρειαστεί να ενεργοποιηθεί. Θα δούμε όμως οι επόμενες εβδομάδες έχουν και Συμβούλιο Κορυφής στην Κύπρο. Νομίζω ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό το να υπάρχει ευρωπαϊκός συντονισμός και να μην κάνει η κάθε χώρα κάτι υπό πίεση, το οποίο συνολικά να μην είναι τόσο παραγωγικό» συμπλήρωσε καταλήγοντας ο κ. Αργυρού.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
