Χ. Χατζηεμμανουήλ στο ΕΡΤnews Radio 105,8: Θα λήξει κάποια στιγμή η εισροή από το RRF αλλά υπάρχουν λόγοι να συνεχιστεί η ανάπτυξη

«Θεωρούμε ότι τα πράγματα βαίνουν αρκετά καλά. Δηλαδή, για φέτος και για του χρόνου η ανάπτυξη στην Ελλάδα θα ξεπεράσει αισθητά την ευρωπαϊκή ανάπτυξη. Δηλαδή, εμείς φέτος τρέχουμε με έναν ρυθμό 0,6% του πραγματικού ΑΕΠ πάνω από την ανάπτυξη στην Ευρώπη, η οποία είναι στο 1,5. Πιστεύουμε ότι θα επαναληφθεί αυτό και του χρόνου» δήλωσε ο Καθηγητής Νομισματικών και Χρηματοπιστωτικών Θεσμών στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Πειραιά και πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου της Τράπεζας Ελλάδος, Χρήστος Χατζηεμμανουήλ μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8 και στην εκπομπή «Ναι μεν Αλλά» με την Ευαγγελία Μπαλτατζή, για τις προβλέψεις της ενδιάμεσης Έκθεσης Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος.

Διευκρίνισε, ότι οι αριθμοί ανάπτυξης προβλέπονται σε πραγματικούς όρους, δηλαδή όχι στο τι θα φανεί σαν νούμερο, αλλά τι θα φανεί σαν νούμερο αν αφαιρεθεί ο πληθωρισμός. «Είμαστε γενικά λίγο πιο αισιόδοξοι από το κυρίως κράτος, από την κυβέρνηση και το υπουργείο Οικονομικών. Έχουν ξεχωριστούς υπολογισμούς στο υπουργείο Οικονομικών. Εμείς είμαστε μια ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα, σχηματίζουμε τη δική μας εικόνα ώστε να μπορούμε να δράσουμε συμβουλευτικά προς το κράτος, ενημερωτικά προς την κοινωνία, αλλά και προκειμένου ο Διοικητής να μπορεί με πλήρη αντίληψη δική του και όχι δανεισμένη, αν θέλετε, από το Υπουργείο Οικονομικών να επιτελεί το ρόλο του ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Συνεπώς, υπάρχουν διπλές προβλέψεις πάντα και οι δικές μας μπορεί να αποκλίνουν λίγο από τις υποθέσεις που περιλαμβάνει ο προϋπολογισμός. Από αυτή την άποψη, προφανώς δεν υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις, αλλά είμαστε ελαφρά πιο αισιόδοξοι» συνέχισε ο κ. Χατζηεμμανουήλ.

«Πιστεύουμε, για πολλούς και διάφορους λόγους που έχουν να κάνουν με την αναδιάρθρωση της οικονομίας μας και μια δυναμική που αναπτύσσεται, όχι μόνο καλύτερες προσδοκίες αλλά και καλύτερες βάσεις για την ελληνική οικονομία, ότι ναι μεν θα λήξει κάποια στιγμή η εισροή από το RRF αλλά υπάρχουν λόγοι να συνεχιστεί η ανάπτυξη, προφανώς χωρίς να έχει αυτή την ένεση ρευστότητας που της έδωσε τα τελευταία χρόνια το RRF. Συνεπώς η διαφωνία δεν είναι τόσο για το 26 όσο για το τι γίνεται μετά. Και όταν λέμε διαφωνία, μιλάμε για πολύ μικρές αποκλίσεις» σημείωσε.

Το βασικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας είναι, σύμφωνα με τον κ. Χατζηεμμανουήλ ότι στηρίζεται συνέχεια και κινδυνεύει να επανέλθει σε ένα μοντέλο το οποίο το «τραβάει» η ζήτηση. Δηλαδή, όσο υπάρχει ζήτηση από τους πολίτες και από το εξωτερικό, η οικονομία πηγαίνει καλά και «φουσκώνει».

«Θα ήταν καλύτερο η οικονομία να πηγαίνει μπροστά επειδή βελτιώνεται η πλευρά της προσφοράς, επειδή φτιάχνουμε καλύτερα πράγματα, παρέχουμε καλύτερες υπηρεσίες φθηνότερα. Εδώ, βλέπουμε μία στασιμότητα στην παραγωγικότητα, δηλαδή ότι, ναι μεν είναι έντονη η οικονομική δραστηριότητα, χωρίς όμως να φαίνεται ότι κερδίζει σε παραγωγικότητα και συνεπώς παρότι η ανταγωνιστικότητά μας έχει βελτιωθεί πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια, αλλά, είναι προσωπική μου άποψη, αυτό που μας λείπει στην πραγματικότητα είναι το επίπεδο των αποταμιεύσεων και των επενδύσεων.

Δηλαδή, γενικά η χώρα μας δεν έχει υψηλό ρυθμό αποταμίευσης και σχηματισμού κεφαλαίου. Υπολείπεται σε σχέση με πάρα πολλές άλλες χώρες και σε αυτό μοιάζει, θα το έλεγα λίγο αστεία αυτό, με τις Ηνωμένες Πολιτείες που δεν αποταμιεύουν και ξοδεύουν και κινείται η οικονομία, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ένα μεγάλο πλεονέκτημα που εμείς δεν έχουμε, ότι συγκεντρώνουν όλα τα κεφάλαια όλου του κόσμου.

Όμως να προσθέσω και ένα δεύτερο, ότι πάρα πολύ μεγάλο κομμάτι των επενδύσεων που γίνονται πηγαίνει σε κλασικές μορφές επενδύσεων και μάλιστα σε μη ιδιαιτέρως παραγωγικές, καθόλου παραγωγικές, όπως τα ακίνητα. Αυτό είναι πρόβλημα» συμπλήρωσε.

Όσο αφορά ειδικά την αγορά ακινήτων, εξήγησε ότι «στο βαθμό που εργάζεται κόσμος για να κατασκευάσει σπίτια ή που μετά παρέχονται υπηρεσίες, ναι, βεβαίως συντελεί στην ανάπτυξη, αλλά δεν της δίνει δυναμική. Δηλαδή είναι μεροφάι, μεροδούλι, που δεν μεταβάλλει τη δομή της οικονομίας μας».

«Συνεπώς, θεωρούμε ότι η έμφαση πρέπει να πέσει ακριβώς εκεί, σε ένα μετασχηματισμό της οικονομίας προς δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, που προφανέστατα θα αυξήσουν την παραγωγικότητα, αλλά θα εντάξουν και τη χώρα καλύτερα σε διεθνή συστήματα παραγωγής και αυτό θα επιτρέψει και να εξισορροπηθεί το ισοζύγιο πληρωμών, δηλαδή το πόσα εισάγουμε σε σχέση με πόσα εξάγουμε, που χρονίως είναι αρνητικό, αλλά γενικότερα να αποκτήσει μια άλλη δυναμική και άλλη ποιότητα η ελληνική οικονομία» επισήμανε ο κ. Χατζηεμμανουήλ.

Όσο αφορά το ζήτημα του στεγαστικού, σημειώνοντας ότι ο κλάδος της αγοράς ακινήτων υπάρχει πάντοτε στις τρεις εκθέσεις που βγάζει η Τράπεζα της Ελλάδος ετησίως, δηλαδή στην Ενδιάμεση και στην Οριστική Νομισματικής Πολιτικής και στην έκθεση του Διοικητή, υπάρχει πάντα κομμάτι για το πώς κινούνται και τα ακίνητα και πως οι αναφορές αυτές καθώς επίσης και όλο το ερευνητικό έργο που γίνεται στην Τράπεζα της Ελλάδος, εστιάζει περισσότερο σε ζητήματα κατασκευής κατοικιών, γιατί το ενδιαφέρον επικεντρώνεται περισσότερο στην οικοδομή ως δραστηριότητα και επίσης οι ειδικές μελέτες που κάνει η Τράπεζα αφορούν περισσότερο την αγορά εμπορικών ακινήτων.

«Τώρα φέτος, σε δύο περιστάσεις, στρέψαμε το ενδιαφέρον σε αυτή την κρίση που αντιμετωπίζει όχι μόνο η Ελλάδα αλλά όλη η Ευρώπη και μάλιστα οι νέοι άνθρωποι, ότι δηλαδή με εντυπωσιακό ρυθμό σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά αυτό ο Έλληνας το αισθάνεται εξαιρετικά έντονα και ο νέος Έλληνας στις μεγάλες πόλεις, η κατοικία γίνεται πάρα πολύ δυσβάστακτη.

Τα πρόσθετα μέτρα που προτείνουμε είναι ήπια. Έχει η κυβέρνηση λάβει την τελευταία διετία μία σειρά από μέτρα για την τόνωση της ικανότητας των νέων, κυρίως των νέων και γιατί οι νέοι έχουν και χαμηλότερα εισοδήματα και πολύ μεγαλύτερες στεγαστικές ανάγκες, αφού ξεκινάνε τη ζωή τους. Συνεπώς, έχουν γίνει τα δύο προγράμματα Σπίτι μου 1 και Σπίτι μου 2, τα οποία βεβαίως επιδοτούν πολύ γενναία την αγορά κατοικίας εντός ενός εύλογου ποσού για νέους ανθρώπους. Όμως έχουμε δει ότι τελικά δεν εξαντλήθηκαν όλα τα προγράμματα. Θα περιμένατε μια πιο ενθουσιώδη υποδοχή αυτών των προγραμμάτων. Τι συμβαίνει εδώ; Εδώ συμβαίνει το εξής, ότι η προσπάθεια γίνεται και δικαίως, για να στηριχθεί η δυνατότητα των νέων ανθρώπων να αποκτήσουν κατοικία αλλά το ζήτημα είναι ότι δεν υπάρχει επαρκής προσφορά κατοικίας και μάλιστα, όσο διευκολύνεις τη ζήτηση δημιουργείς παραδόξως πρόβλημα. Δηλαδή, αν βάλω στα χέρια σας περισσότερα χρήματα και μπορείτε να αγοράσετε και εσείς ένα σπίτι, αυτό αυξάνει τη ζήτηση, η προσφορά είναι ανελαστική, να μην πω ότι παραμορφώνεται και η προσφορά, διότι προφανώς μεγαλώνουν οι προσδοκίες των ιδιοκτητών. Θα γίνει απ’ ό,τι αντιλαμβάνομαι από ότι έχει ανακοινωθεί μία μείζων προσπάθεια να προστεθούν νέες κατοικίες στην αγορά, ακόμα και μετατροπή παλαιών κτιρίων που δεν ήταν στεγαστικά.

Για πρώτη φορά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ασχολήθηκε με το θέμα και σου λέει Κάθε χώρα έχει τα δικά της ζητήματα και είναι κυρίως εθνικό το θέμα, αλλά απαιτούνται περισσότερα σπίτια, απαιτείται προγραμματισμός στην χωροταξική ρύθμιση. Αλλά αυτό που θα σας πω εγώ είναι ότι για την ώρα, επειδή τα σπίτια δεν κατασκευάζονται σε δύο μέρες, το πρώτο και βασικό, ακόμα και αν έχει μία αρνητική επίδραση του τύπου που σας είπα δευτερογενή είναι όντως να στηριχθεί η ικανότητα των νέων ανθρώπων να αποκτήσουν πρόσβαση στην κατοικία ή στο ενοίκιο, ακόμη και προτού πέσουν καινούργια σπίτια στην αγορά, γιατί αυτό σίγουρα θα αργήσει. Το πρόβλημα είναι διαρθρωτικό και δεν λύνεται με μία απόφαση. Εκεί που επικεντρώνεται η τράπεζα δεν είναι σε αυτά που είπα, είναι στα διοικητικά, να γίνει πιο εύκολη η διοικητική διαδικασία, αυτό θα προσθέσει κάτι θετικό, αλλά μικρό βέβαια. Και είχαμε και το πρόβλημα την τελευταία χρονιά με τον Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό που έφερε τα πράγματα πίσω γιατί μπλόκαραν πάρα πολλές κατασκευές» ανέφερε καταλήγοντας ο κ. Χατζηεμμανουήλ.