Αποκλείστικο: Ο Reda Kateb δίνει μια αυθεντική ερμηνεία για έναν… παραχαράκτη

Με το σκυλάκι του να μην ξεκολλάει από τα πόδια του, ο Reda Kateb, σαν οπτική παράφραση του «Νονού» όπως τον επέδωσε ο Μάρλον Μπράντο, βρέθηκε στην παρέα μας και μίλησε αποκλειστικά στο ΕΡΤΝews.gr για τη νέα του ταινία «Ο Παραχαράκτης».

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Αυτό που με εντυπωσίασε ιδιαίτερα είναι ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζετε έναν χαρακτήρα που διαθέτει όλα τα στοιχεία για να μην είναι συμπαθής. Κι όμως, από τα πρώτα κιόλας λεπτά τον αγαπάμε, γιατί βλέπουμε την ανθρώπινη πλευρά του.
Θα χρησιμοποιήσω ως αφετηρία μια σκηνή από την αρχή της ταινίας. Όταν έχει ολοκληρώσει το πρώτο του αριστουργηματικό πλαστό χαρτονόμισμα και θέλει να ελέγξει αν λειτουργεί στην αγορά, αγοράζει ένα κοτόπουλο, λουλούδια, παίρνει τα ρέστα του και καταλαβαίνουμε γιατί το κάνει. Όμως στη συνέχεια χαρίζει το κοτόπουλο, τα λουλούδια και τα υπόλοιπα αγαθά σε ανθρώπους της γειτονιάς.

Θα ήθελα να μας μιλήσετε λίγο για αυτή την πλευρά του και για το πώς την προσεγγίσατε.

Reda Kateb:

Ποτέ δεν αντιμετωπίζω έναν χαρακτήρα ως «καλό» ή «κακό». Πάντα προσπαθώ να του δώσω ζωή μέσα από τις αντιφάσεις του. Αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο για μένα ως ηθοποιό. Εκεί βρίσκω υλικό για να δουλέψω.

Η συγκεκριμένη σκηνή δείχνει επίσης μια πλευρά του που θυμίζει κάπως τον Ρομπέν των Δασών. Άλλωστε δεν έκλεβε χρήματα από απλούς ανθρώπους· έπαιρνε χρήματα από την Τράπεζα της Γαλλίας.

Ομολογώ πως πάντα με γοήτευαν τέτοιου είδους παραβατικοί χαρακτήρες. Όχι απαραίτητα γκάνγκστερ με τη συμβατική έννοια, αλλά άνθρωποι που επιτίθενται στο ίδιο το σύστημα χωρίς να βλάπτουν απευθείας τους πολίτες.

Και αυτό είναι απολύτως αληθινό. Για μεγάλο μέρος της ζωής του περνούσε τις ημέρες του μετατρέποντας πλαστά χρήματα σε αληθινά. Όταν αποκτούσε πραγματικά χρήματα, αγόραζε μια τούρτα για κάποια γυναίκα, έδινε φαγητό σε κάποιον άλλον, λουλούδια σε ένα ζευγάρι ερωτευμένων. Όλα αυτά συνέβησαν πραγματικά και γι’ αυτό τα βάλαμε στην ταινία.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Ποια είναι η δική σας σχέση με το χρήμα; Και αν αυτή η προσωπική σας σχέση επηρέασε την προσέγγιση του χαρακτήρα;

Reda Kateb:

Για μένα το χρήμα σημαίνει ασφάλεια. Ασφάλεια για μένα και για τους ανθρώπους που αγαπώ. Σημαίνει επίσης ελευθερία. Και όσο λιγότερο σκέφτομαι το χρήμα μέσα στην καθημερινότητά μου, τόσο καλύτερα αισθάνομαι.
Δεν είμαι άνθρωπος που ξοδεύει αλόγιστα ή κάνει τρελά πράγματα. Αλλά όταν θέλω να φάω κάπου ωραία ή να ταξιδέψω, χαίρομαι που μπορώ να το κάνω. Αυτή είναι η δική μου σχέση με το χρήμα.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Βλέπουμε ότι ένα από τα πλαστά χαρτονομίσματα πωλείται αργότερα για τεράστιο ποσό. Θα ήθελα να σας ρωτήσω, με έναν πιο ποιητικό τρόπο, ποια είναι η έννοια της αυθεντικότητας μέσα σε αυτή την ιστορία. Μήπως καμιά φορά το πρωτότυπο δεν αποκτά την αξία που του δίνει η αγορά, ενώ το αντίγραφο μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη αίγλη; Άλλωστε ο χαρακτήρας σας λέει κάποια στιγμή ότι άλλαξε λίγο το χαμόγελο στο χαρτονόμισμα γιατί ήθελε να το κάνει καλύτερο.

Reda Kateb:

Ακριβώς. Με έναν τρόπο, όταν κατασκεύαζε πλαστά χαρτονομίσματα προσπαθούσε να τα κάνει καλύτερα από τα πραγματικά. Και κατά τη γνώμη μου αυτό είναι ένα από τα στοιχεία που τον καθιστούν καλλιτέχνη. Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτό συνέβη όντως.

Σήμερα τα πλαστά χαρτονομίσματα που δημιούργησε έχουν μεγαλύτερη αξία από τα αυθεντικά της εποχής τους. Ένα χαρτονόμισμα του Μπογιάρσκι μπορεί να κοστίζει επτά ή οκτώ χιλιάδες ευρώ. Είναι μια υπέροχη ειρωνεία της Ιστορίας.
Και πιστεύω ότι αν το γνώριζε σήμερα, θα χαμογελούσε ή θα γελούσε με την καρδιά του.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Από τον τρόπο που μιλάτε φαίνεται σαν να τον γνωρίζετε πολύ καλά. Τι είδους έρευνα κάνατε για να τον υποδυθείτε;

Reda Kateb:

Θα σας απογοητεύσω λίγο, γιατί δεν έκανα τόσο εκτεταμένη έρευνα όσο ίσως περιμένετε. Και χαίρομαι γι’ αυτό.
Η ταινία δεν είναι μια κλασική βιογραφία. Δεν χρειαζόταν να μιμηθώ τη φωνή του, το πρόσωπό του ή κάθε λεπτομέρεια της ζωής του. Μπορούσα σχεδόν να αντιμετωπίσω τον χαρακτήρα ως μυθοπλαστικό πρόσωπο. Αυτό που με ενδιέφερε ήταν να είμαι πιστός σε αυτό που έκρυβε μέσα του και ταυτόχρονα να διατηρήσω την ελευθερία μου ως ηθοποιός.

Μου αρέσει να ανακαλύπτω έναν χαρακτήρα κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Φτάνω στο πλατό έχοντας μια συγκεκριμένη πρόταση: έναν τρόπο ομιλίας, μια στάση σώματος, μια προσέγγιση. Μετά από κάθε σκηνή ανακαλύπτω και κάτι καινούργιο.

Στο τέλος των γυρισμάτων αισθάνομαι ότι τον καταλαβαίνω πλήρως, ότι τον γνωρίζω βαθιά. Δεν μπορώ όμως να πω ότι τον συνάντησα πραγματικά.

Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:

Η σχέση του με τη σύζυγό του είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα όπως παρουσιάζεται στην ταινία. Η αναφορά στα πλαστά χαρτιά διαζυγίου μού προκάλεσε πραγματικά ανατριχίλα, γιατί αποκάλυπτε μια πολύ ιδιαίτερη διάσταση της αγάπης ανάμεσα σε αυτούς τους δύο ανθρώπους. Θα θέλατε να μιλήσετε λίγο περισσότερο για αυτή τη σχέση και για το κατά πόσο η αγάπη μάς κρατά ανθρώπινους, ανεξάρτητα από το ποιοι είμαστε ή τι κάνουμε;

Reda Kateb:

Για μένα η ταινία είναι πρωτίστως μια ιστορία αγάπης. Μιλά για την αγάπη. Και δεν έχει σημασία ποιος είσαι ή τι κάνεις στη ζωή σου. Η αγάπη παραμένει αγάπη.

Αυτή είναι η ιστορία που αφηγούμαστε. Η ιστορία δύο ανθρώπων που μοιράστηκαν τη ζωή τους για περίπου είκοσι χρόνια. Και ξέρω ότι σας ενδιαφέρει ιδιαίτερα η σύνδεση με την πραγματικότητα, γι’ αυτό θα σας πω ότι ο Μπογιάρσκι και η σύζυγός του έμειναν μαζί μέχρι το τέλος της ζωής τους. Ακόμη και μετά από περισσότερα από δέκα χρόνια φυλάκισης, εκείνη παρέμεινε στο πλευρό του. Και συνέχισαν να ζουν μαζί μέχρι το τέλος.

Ο Ρεντά Κατέμπ προσεγγίζει τον Ζεράρ Μπογιάρσκι όχι ως έναν θρυλικό παραχαράκτη αλλά ως έναν άνθρωπο γεμάτο αντιφάσεις. Έναν άνδρα που αναζητούσε την τελειότητα, που αμφισβητούσε το σύστημα χωρίς να παύει να αγαπά, να φροντίζει και να ονειρεύεται. Μέσα από τις απαντήσεις του γίνεται σαφές ότι η καρδιά της ταινίας δεν βρίσκεται στα πλαστά χαρτονομίσματα ούτε στο αστυνομικό μυστήριο, αλλά στη βαθιά ανθρώπινη ανάγκη να αφήσουμε το προσωπικό μας αποτύπωμα στον κόσμο.

Ίσως γι’ αυτό ο «Παραχαράκτης» λειτουργεί τελικά ως κάτι περισσότερο από μια ιστορία εγκλήματος. Είναι ένα σχόλιο πάνω στην τέχνη, την αυθεντικότητα και την αγάπη, μέσα από το πορτρέτο ενός ανθρώπου που προσπάθησε να βελτιώσει ακόμη και τα ίδια τα αντίγραφα που δημιουργούσε.

Διαβάστε ακόμα: Αποκλειστικό: Ο Jean-Paul Salomé για τον άνθρωπο που μετέτρεψε την παρανομία σε τέχνη