Η ακτινογραφία του τουρισμού – Διψήφια άνοδος στο τετράμηνο, αλλά με «καμπανάκια» για το καλοκαίρι

Ισχυρά αντισώματα και τάσεις επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου, αλλά και σαφείς εστίες προβληματισμού αποτυπώνουν τα πρόσφατα στοιχεία του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) για το πρώτο τετράμηνο του 2026.

Ρεπορτάζ Ρεγγίνα Σαβούρδου

Η ακτινογραφία των διεθνών αεροπορικών αφίξεων δείχνει μια αγορά δύο ταχυτήτων. Από τη μία πλευρά, οι μεγάλοι προορισμοί της ηπειρωτικής χώρας και της Κρήτης καταγράφουν εντυπωσιακές επιδόσεις, ενώ από την άλλη, Οι νησιωτικοί προορισμοί της πρώτης γραμμής, όπως τα Δωδεκάνησα, έρχονται αντιμέτωποι με τις πρώτες άμεσες παρενέργειες των γεωπολιτικών αναταράξεων στη Μέση Ανατολή, οι οποίες συνεπάγονται και πληθωριστικές πιέσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ για τις «Διεθνείς αεροπορικές αφίξεις ανά γεωγραφική ενότητα», το διάστημα Ιανουαρίου – Απριλίου 2026 έκλεισε με συνολικά θετικό πρόσημο (+5,9%), φτάνοντας τους 1.432.176 επισκέπτες, έναντι 1.352.346 το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Η άνοδος αυτή τροφοδοτήθηκε κυρίως από έναν εξαιρετικά δυναμικό Μάρτιο, ο οποίος κατέγραψε άλμα 26,8% (243.192 αφίξεις). Ωστόσο, τον Απρίλιο η κίνηση σταθεροποιήθηκε οριακά στις 907.973 αφίξεις (+0,1%), προμηνύοντας τη μετέπειτα επιβράδυνση.

Η Κρήτη διατηρεί με διαφορά τη σαφή πρωτοκαθεδρία της τουριστικής κίνησης. Στο πρώτο τετράμηνο του 2026 συγκέντρωσε 405.474 διεθνείς αφίξεις, σημειώνοντας εντυπωσιακή αύξηση 16,8% σε σχέση με το 2025. Οι πρώτοι μήνες του έτους κινήθηκαν με τριψήφια ποσοστά ανόδου (Ιανουάριος +163,7%, Φεβρουάριος +211,7%, Μάρτιος +143,1%), ενώ ο Απρίλιος, που σήκωσε και τον μεγαλύτερο όγκο, έκλεισε στο +7,1% με 347.296 επισκέπτες. Αντίστοιχα, τα Ιόνια Νησιά κατέγραψαν διψήφιο ρυθμό ανάπτυξης (+10,0%) με 121.439 αφίξεις, ενώ η Πελοπόννησος, αν και με μικρότερα απόλυτα μεγέθη (11.817 αφίξεις), σημείωσε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στο τετράμηνο, φτάνοντας το +19,2%.

Στον αντίποδα, η εικόνα στα Δωδεκάνησα είναι ανησυχητική, καθώς το πρώτο τετράμηνο έκλεισε με πτώση 6,6% (203.407 επισκέπτες έναντι 217.844 το 2025). Παρά την εκρηκτική άνοδο του Μαρτίου (+105,5%), ο καθοριστικός Απρίλιος υποχώρησε κατά 11,2%, υποδεικνύοντας τις πρώτες σοβαρές απώλειες λόγω της εγγύτητας με την εμπόλεμη ζώνη της Μέσης Ανατολής. Παράλληλα, οι Κυκλάδες παρέμειναν ουσιαστικά στάσιμες με οριακή άνοδο 0,7% (33.897 αφίξεις), με τον Απρίλιο να καταγράφει μείωση 2,7%.

Για το κλίμα που επικρατεί μίλησε η Ταμίας της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου, Γιολάντα Κάππα, υπογραμμίζοντας τις προκλήσεις της τρέχουσας περιόδου και χτύπησε ένα «καμπανάκι» για τις τοπικές οικονομίες:

«Τον Απρίλιο καταγράψαμε μια μείωση της κίνησης, η οποία, για τη Ρόδο και την Κάρπαθο κυμάνθηκε γύρω στο 4%. Ωστόσο, σε μια εμπόλεμη περίοδο στη Μέση Ανατολή, ένα τέτοιο ποσοστό δεν πρέπει να μας απογοητεύει, καθώς τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι πολύ χειρότερα», σημειώνει η κα. Κάππα.

Τον Απρίλιο του 2026 στο αεροδρόμιο της Ρόδου «Διαγόρας» καταγράφηκαν συνολικά 362.155 επιβάτες. Το σύνολο των αεροσκαφών ανήλθε σε 2.858 κινήσεις, με 203.556 αφιχθέντες, 158.042 αναχωρήσαντες και 557 transit επιβάτες. Οι κύριες αγορές προέλευσης ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο με 119.726 επιβάτες, η Ελλάδα με 83.430 και η Γερμανία με 51.012. Ακολουθούν η Γαλλία (19.715), η Σουηδία (12.526), οι Κάτω Χώρες (12.246), η Φινλανδία (11.387), η Πολωνία (10.410), το Βέλγιο (9.097) και η Αυστρία (6.980).

Αυτό που προβληματίζει περισσότερο την αγορά είναι ο Μάιος και η Ταμίας της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου σημείωσε: «Εκτιμώ ότι στο τέλος της ημέρας τα πραγματικά στοιχεία των αφίξεων από τη Fraport θα δείξουν τελικά μείωση. Ο Μάιος σίγουρα δεν ήταν ένας καλός μήνας για τη Ρόδο και την Κω. Η αγορά εμφανίστηκε παγωμένη, καθώς χάθηκαν σημαντικές αγορές, όπως αυτή του Ισραήλ, που ξεκίνησε πολύ αργότερα, ενώ υπήρξε και μια γενικότερη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Τα ξενοδοχεία δεν ήταν γεμάτα, όμως και πάλι, με δεδομένη την κατάσταση, η πτώση της τάξης του 5% είναι ένα ποσοστό που δεν επηρέασε δραματικά την ουσία της σεζόν. Για το καλοκαίρι, η επιχειρηματική εικόνα παραμένει καλή, αν και ο Ιούλιος και ο Αύγουστος εμφανίζουν αυτή τη στιγμή μια υστέρηση στις προκρατήσεις τους σε σχέση με το πού θα έπρεπε να βρίσκονται. Αυτό που παρατηρούμε έντονα είναι η κατακόρυφη αύξηση των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής (last minute), ενώ ο προγραμματισμός των αεροπλάνων παραμένει σταθερός. Οι βασικές μας αγορές παραμένουν η Αγγλία και η Γερμανία. Ειδικά η γερμανική αγορά ακούγεται κάπως πεσμένη, καθώς οι Γερμανοί είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις τιμές (price sensitive). Οι γενικευμένες αυξήσεις ενδέχεται να τους στρέψουν φέτος προς τον εσωτερικό τουρισμό»,

και συνέχισε: «Υπάρχει κίνηση στους προορισμούς, αλλά μέσα σε ένα πλαίσιο που επηρεάζεται από την ακρίβεια και τη διεθνή αστάθεια. Ταξιδεύοντας στο εξωτερικό, διαπιστώνει κανείς ότι οι τιμές σε εστιατόρια και σούπερ μάρκετ, που άλλοτε ήταν ακριβότερες από τις δικές μας, πλέον φαντάζουν φθηνές. Αυτό δείχνει ότι οι ανατιμήσεις στα νησιά μας, για λόγους όπως η νησιωτικότητα, επηρεάζουν τον καταναλωτή. Το ζήτημα δεν είναι μόνο αν θα έρθει ο τουρίστας, αλλά το πόσα χρήματα θα αφήσει στην τοπική αγορά γιατί από αυτή την αλυσίδα εξαρτάται η επιβίωση των τοπικών οικονομιών», και συμπλήρωσε πως: «Σε αντίθεση με άλλες χρονιές, όπου αυτή την περίοδο δεν έβρισκες διαθεσιμότητα, φέτος υπάρχουν ακόμη κενά δωμάτια. Αυτό αποτελεί σίγουρα ένα καμπανάκι, χωρίς όμως να σημαίνει απαραίτητα ότι το ταμείο στο τέλος της σεζόν θα είναι αρνητικό».