TikTok: Από τις «πράσινες» δεσμεύσεις στις χορηγίες αμφιλεγόμενων συνεδρίων

Ειδικοί προειδοποιούν ότι το TikTok έχει «εγκαταλείψει» τις δεσμεύσεις του για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης σχετικά με το κλίμα. Παρά τις καμπάνιες της για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης σχετικά με το θέμα και τις δεσμεύσεις της για την προώθηση της βιώσιμης διαφήμισης, η πλατφόρμα βρέθηκε πρόσφατα στο στόχαστρο, καθώς συμμετείχε ως χορηγός σε καναδικό συνέδριο στο οποίο συμμετείχαν γνωστοί αρνητές της κλιματικής αλλαγής.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο ερευνητικός ιστότοπος για το κλίμα DeSmog, η δημοφιλής πλατφόρμα υποστήριξε την ετήσια συνάντηση του συντηρητικού καναδικού πολιτικού δικτύου Canada Strong and Free Network (CSFN), μέλους του Atlas Network, που πραγματοποιήθηκε από τις 6 έως τις 9 Μαΐου στην Οτάβα του Καναδά. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν γνωστοί αρνητές της κλιματικής αλλαγής, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο, καθώς και Καναδοί συντηρητικοί πολιτικοί, όπως ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Πιερ Πουαλιέβρ. Όπως αναφέρει η έρευνα του DeSmog, οι ομιλητές καταδίκασαν αυτό που η πρωθυπουργός της Αλμπέρτα, Ντανιέλ Σμιθ, χαρακτήρισε ως «οικο-εξτρεμισμό».

«Ο αντικαπιταλιστικός οικολογικός εξτρεμισμός που θέλει οι φυσικοί πόροι να παραμένουν στο έδαφος, έχει καταστήσει τον Καναδά λιγότερο ικανό να διασφαλίσει ενεργειακή επάρκεια», δήλωσε η Σμιθ. Η ίδια είχε προηγουμένως υποστηρίξει ότι η κατασκευή νέου αγωγού πετρελαίου προς τις δυτικές ακτές του Καναδά είναι συμβατή με τις διδασκαλίες του Ιησού.

«Τα ορυκτά καύσιμα αποτελούν τη μοναδική βιώσιμη επιλογή για την Αλμπέρτα, διαφορετικά κινδυνεύουν ανθρώπινες ζωές», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Αντιφάσεις ανάμεσα στις «πράσινες» δεσμεύσεις και τις πολιτικές χορηγίες

Το TikTok αριθμεί περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο χρήστες παγκοσμίως και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πλατφόρμες περιεχομένου για θέματα κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας, μέχρι τον Νοέμβριο του 2023 τα hashtags #ClimateChange, #ClimateAction και #SustainableLiving είχαν συγκεντρώσει δισεκατομμύρια προβολές.

Για αυτό και η χορηγία του TikTok μιας εκδήλωσης που αμφισβητεί την κλιματική αλλαγή, οδήγησε ειδικούς, όπως η δημιουργική διευθύντρια διαφήμισης Πολίνα Ζαμπρόντσκαγια, να κάνουν λόγο για «greenwashing» από την πλευρά της πλατφόρμας.

«Ο πραγματικός στόχος του TikTok είναι η προστασία του και η αύξηση των εσόδων του. Το να είναι ανοιχτά κατά του περιβάλλοντος είναι κακό για τις επιχειρήσεις, αλλά το να είναι ανοιχτά υπέρ των ορυκτών καυσίμων είναι εξίσου ριψοκίνδυνο. Πρέπει να πουλήσει και στις δύο πλευρές», δήλωσε η Ζαμπρόντσκαγια στον ιστότοπο DeSmog.

«Το να χρηματοδοτεί ένα συνέδριο που προωθεί την άρνηση της κλιματικής αλλαγής, ενώ ταυτόχρονα συμμετέχει σε επιτροπές βιωσιμότητας και προωθεί τη βιώσιμη διαφήμιση, δείχνει πώς επιχειρεί να ισορροπήσει μεταξύ αντικρουόμενων συμφερόντων», πρόσθεσε.

Το TikTok συμμετείχε ως χορηγός μαζί με εταιρείες και οργανισμούς όπως η Koch Industries, η Meta, η Uber, καθώς και οργανώσεις που έχουν κατά καιρούς αμφισβητήσει την ύπαρξη της κλιματικής αλλαγής. Από την άλλη, η εταιρεία υποστηρίζει ότι δεσμεύεται στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης για το κλίμα και απαγορεύει περιεχόμενο που αρνείται ή παραποιεί επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την κλιματική αλλαγή.

Ο Φίλιπ Νιούελ, συμπρόεδρος επικοινωνίας της συμμαχίας Climate Action Against Disinformation, δήλωσε ότι το TikTok «έχει εγκαταλείψει τη δέσμευσή του για ακεραιότητα στην ενημέρωση γύρω από το κλίμα».

«Μπορούμε πλέον να σταματήσουμε να προσποιούμαστε ότι ο αλγόριθμος δεν είναι χειραγωγημένος», σχολίασε ο Νιούελ.

Αλγόριθμοι και πολιτικές πιέσεις

Η χορηγία του συνεδρίου πραγματοποιήθηκε λίγους μήνες μετά την ανακοίνωση του TikTok ότι ολοκλήρωσε συμφωνία για τη δημιουργία νέας αμερικανικής εταιρικής δομής μαζί με την κινεζική ByteDance, σε μια προσπάθεια να αποφύγει πιθανή απαγόρευση στις ΗΠΑ λόγω ανησυχιών για συλλογή δεδομένων Αμερικανών χρηστών. Πλέον, η νέα εταιρική δομή ανήκει κατά πλειοψηφία σε Αμερικανούς επενδυτές, μεταξύ των οποίων και η Oracle του Λάρι Έλισον, συμμάχου του Ντόναλντ Τραμπ. Μετά τη συμφωνία, χρήστες στις ΗΠΑ κατηγόρησαν την πλατφόρμα ότι αφαιρούσε περιεχόμενο που ήταν επικριτικό προς τον Τραμπ, ενώ άλλοι υποστήριξαν ότι λογοκρινόταν και το όνομα του Τζέφρι Έπστιν.

Παράλληλα, η πλατφόρμα έχει δεχθεί επικρίσεις και για το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα. Σύμφωνα με εκτίμηση της συμβουλευτικής εταιρείας Greenly, το αποτύπωμα άνθρακα της πλατφόρμας το 2024 ήταν πιθανόν μεγαλύτερο από εκείνο της Ελλάδας.

Το BBC έχει επίσης επισημάνει ότι η αυστηρή πολιτική της εταιρείας κατά της παραπληροφόρησης για το κλίμα, που εφαρμόστηκε το 2023, δεν κατάφερε να διασφαλίσει συνεπή συμμόρφωση. Έρευνα του BBC διαπίστωσε ότι μόνο το 5% από τα βίντεο παραπληροφόρησης για το κλίμα που εντοπίστηκαν στην πλατφόρμα αφαιρέθηκε.

Οι δεσμεύσεις του TikTok για ουδετερότητα άνθρακα

Παρά τις επικρίσεις, η πλατφόρμα συνεχίζει να προβάλλει τις πρωτοβουλίες της για την κλιματική εκπαίδευση και τη βιωσιμότητα. Πριν από τη σύνοδο COP28 το 2023, η εταιρεία δεσμεύθηκε να διαθέσει 1 εκατ. δολάρια για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης σχετικά με το κλίμα μέσω της καμπάνιας #ClimateAction.

Τον Μάρτιο του 2024 εντάχθηκε επίσης στην πρωτοβουλία Ad Net Zero για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στη διαφημιστική βιομηχανία, ενώ το 2025 ανακοίνωσε συνεργασία με την Scope3 για τη μέτρηση του ανθρακικού αποτυπώματος των διαφημίσεων στην πλατφόρμα.

Σύμφωνα με τον Νιούελ, η αντίφαση ανάμεσα στις δημόσιες δεσμεύσεις του TikTok και τη χορηγία του συνεδρίου CSFN αποδεικνύει ότι η εταιρεία «θα πει οτιδήποτε θεωρεί πως τη βοηθά να αποφύγει τη λογοδοσία για τη διάδοση επιβλαβούς παραπληροφόρησης σε πρωτοφανή κλίμακα».

Πηγή: DeSmog