Κλινικές μελέτες: Εκστρατεία για οικοδόμηση εμπιστοσύνης στους ασθενείς

Για κάθε φάρμακο που χρησιμοποιούμε στην καθημερινή αντιμετώπιση και θεραπεία των ασθενειών, έχουν προηγηθεί κλινικές μελέτες. Τα τελευταία 20 χρόνια η επιβίωση από καρδιαγγειακές παθήσεις οφείλεται στις κλινικές μελέτες.  Στο Δυτικό Κόσμο δεν έχουμε πολυομυελίτιδα, μετά από μια κλινική μελέτη 600.000 παιδιών.

Η κλινική έρευνα αποτελεί το κύριο μέσο, με το οποίο η βασική επιστημονική έρευνα μεταφράζεται σε καινοτόμες θεραπείες.

Οι τεχνολογίες αιχμής οι κυτταρικές και γενετικές θεραπείες στηρίζουν την εξατομικευμένη φροντίδα στον ασθενή.

Στα δεδομένα αυτά, στάθηκε ο πρόεδρος της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών Ελευθέριος Θηραίος, με αφορμή την έναρξη ενημερωτικής εκστρατείας για τις κλινικές μελέτες, που ξεκινά η Συμμαχία για την Προώθηση της Αξίας των Κλινικών Μελετών στην οποία μετέχουν η Ένωση Ασθενών Ελλάδας (ΕΝΑΣΕΛ), ο Σύλλογος Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας (HACRO) και η Ιατρική Εταιρεία Αθηνών (ΙΕΑ).

Την τελευταία πενταετία οι κλινικές μελέτες στη χώρα έχουν αυξηθεί κατά 70%

Η Α΄ Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Κατερίνα Κουτσογιάννη, μετέχει η ίδια στην εκστρατεία ενημέρωσης για τις κλινικές μελέτες

Τα οφέλη

Οι εκπρόσωποι των φορέων που υλοποιούν την εκστρατεία ενημέρωσης, στάθηκαν στην ανάγκη να τεθούν οι κλινικές μελέτες σε προτεραιότητα για τα πολλαπλά οφέλη για τους ασθενείς, το σύστημα υγείας και την κοινωνία, επισημαίνοντας τη σημασία της επικείμενης έναρξης λειτουργίας του Εθνικού Μητρώου Βιοϊατρικής Έρευνας, στο οποίο αναφέρθηκαν η γενική γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας Λίλιαν Βιλδιρίδη και ο πρόεδρος του ΕΟΦ Σπύρος Σαπουνάς, αλλά και των λοιπών μέτρων επιτάχυνσης των διαδικασιών για προσέλκυση περισσότερων κλινικών μελετών στη χώρα.

Η Συμμαχία υλοποιεί Εκστρατεία Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης με τίτλο «Συμμετέχω γιατί έχω… Γνώση – Όφελος – Εμπιστοσύνη», με την αρωγή του υπουργείου Υγείας, υπό την αιγίδα του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων και του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Κατά την επίσημη παρουσίαση της εκστρατείας που πραγματοποιήθηκε χθες με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Κλινικών Μελετών (20 Μαΐου), σε συνέντευξη Τύπου στο υπουργείο Υγείας, επισημάνθηκε η σημασία της συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων φορέων για την αναβάθμιση της κλινικής έρευνας στη χώρα μας.

Η Α’ αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδος Κατερίνα Κουτσογιάννη υπογράμμισε το έλλειμμα ενημέρωσης γύρω από τις κλινικές μελέτες και τις συνέπειές του για τους ασθενείς και τόνισε ότι η χώρα μας είναι πρωτοποριακή στο θέμα αυτό, καθώς δεν έχει γίνει ξανά τέτοια εκστρατεία στην Ευρώπη.

Ο στόχος είναι να παρέχει εύληπτη και τεκμηριωμένη πληροφόρηση για τις κλινικές μελέτες και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών σε αυτές, ώστε μακροπρόθεσμα να αυξηθεί η συμμετοχή και ο αριθμός των κλινικών μελετών που διενεργούνται στην Ελλάδα.

Η πρόεδρος του HACRO Ευαγγελία Κοράκη, παρατηρώντας ότι η πορεία των κλινικών μελετών στη χώρα είναι θετική τα τελευταία χρόνια, υπογράμμισε ότι την τελευταία πενταετία οι κλινικές μελέτες στη χώρα έχουν αυξηθεί κατά 70%. Σημείωσε όμως ότι κάθε χρόνο διενεργούνται περίπου 4.000 κλινικές μελέτες στην Ευρώπη, για τις οποίες οι χορηγοί διαθέτουν 55 δις. ευρώ. Από αυτά εμείς στην Ελλάδα, απορροφούμε τα 120 εκατ. Θέτοντας σε προτεραιότητα την προσέλκυση κλινικών μελετών, μπορούν να εισρεύσουν στη χώρα περί τα 500 εκατ. ευρώ.

Σημείωσε ότι οι κλινικές μελέτες αποτελούν μια τεκμηριωμένη επιλογή, με πλήρη ενημέρωση και σεβασμό στα δικαιώματα των ασθενών και πρόσθεσε ότι αυτή η πρωτοβουλία της Συμμαχίας στοχεύει να ανοιχτεί ο δημόσιος διάλογος για να καταπολεμήσουμε τους μύθους και να οικοδομήσουμε την εμπιστοσύνη, καθώς η ανάπτυξη κλινικής έρευνας, προϋποθέτει τη συμμετοχή των ασθενών.

Η ιατρική πράξη

Ο πρόεδρος της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών Ελ. Θηραίος, τόνισε ότι στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη, οι κλινικές μελέτες απαντούν τεκμηριωμένα σε ερωτήματα ποια είναι η πιο αποτελεσματική, ασφαλής και αποδοτική θεραπεία, ποια η πρόγνωση και αν έχουν πρόσβαση οι ασθενείς.

Σε συνθήκες αβεβαιότητας, τα δεδομένα αυτά, σε συνδυασμό με την κλινική εμπειρία και τις προτιμήσεις των ασθενών, οδηγούν στην απόφαση θεραπείας και σε πιο ασφαλή άσκηση της ιατρικής.

Από την άλλη, αποτελούν εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει την εκπαίδευση γιατρών.

Όλα αυτά συμβαίνουν με πλήρη ασφαλιστική κάλυψη του ασθενή.

Η συμμετοχή του μπορεί να μην έχει άμεσο κλινικό όφελος, αλλά συμβάλλει στην ανάπτυξη νέων θεραπειών. Παράλληλα όμως, σήμερα, τα χρόνια νοσήματα απαιτούν και εκπαιδευμένους ασθενείς για αυτοφροντίδα και διαχείριση των νοσημάτων τους.

Κατά τις κλινικές μελέτες προάγεται η σχέση εμπιστοσύνης γιατρού – ασθενή και μπορεί να υποστηρίξει την ανάγκη προσήλωσης των ασθενών στη θεραπεία.

Η εκστρατεία

Επισημαίνοντας τα οφέλη των κλινικών μελετών η κ. Κουτσογιάννη σημείωσε ότι στη χώρα μας, τόσο οι ασθενείς όσο και ο γενικός πληθυσμός δεν ξέρει τι είναι οι κλινικές μελέτες, πώς διεξάγονται και ποια είναι τα οφέλη για τους ασθενείς και την κοινωνία.

Μύθοι και παρανοήσεις οδηγούν τους ασθενείς να μην εμπιστεύονται τη διαδικασία, χάνοντας την ευκαιρία για πρόσβαση στη φαρμακευτική καινοτομία.

«Παρανοήσεις και μύθοι – όλοι έχουμε ακούσει το «πειραματόζωο»  – προκαλούν ανασφάλεια, έλλειψη εμπιστοσύνης και αποφυγή συμμετοχής», είπε η κ. Κουτσογιάννη, σημειώνοντας ότι με τον τρόπο αυτό, οι ασθενείς στερούνται την πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες που μπορούν να αλλάξουν την πορεία του νοσήματος, αλλά και τη συστηματική ιατρική παρακολούθηση σε κέντρα υψηλής αξιοπιστίας.

Η Συμμαχία, για αύξηση της συμμετοχής των ασθενών στοχεύει στην παροχή σημαντικής ενημέρωσης, ώστε ο ασθενής προκειμένου να εξετάσει το ενδεχόμενο συμμετοχής του, να αποκτήσει σαφή εικόνα για τη διαδικασία και τα δικαιώματα του.

Η εκστρατεία απευθύνεται σε ασθενείς με χρόνια νοσήματα, στους φροντιστές και οικογενειακό τους περιβάλλον, αλλά και τους επαγγελματίες υγείας για να ενημερώσουν ασθενείς, με στόχο την άρση εσφαλμένων εντυπώσεων, με έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση, ανάδειξη της ασφάλειας και της επιστημονικής εγκυρότητας.

Στην εκστρατεία «Συμμετέχω γιατί έχω γνώση – όφελος  – εμπιστοσύνη», μετείχαν οι ίδιοι οι ασθενείς, έχοντας την εμπειρία από τη συμμετοχή τους σε κλινικές μελέτες.

Στο πλαίσιο της εκστρατείας δημιουργήθηκε η ενημερωτική πλατφόρμα www.klinikesmeletes.gr όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να βρουν αναλυτική πληροφόρηση για κάθε θέμα που αφορά τις κλινικές μελέτες. Επιπλέον, το πρόγραμμα των επικοινωνιακών δράσεων της καμπάνιας περιλαμβάνει σειρά διαδικτυακών video και ραδιοφωνικών σποτ, προβολή σε συρμό του ΜΕΤΡΟ, ενημερωτικές αναρτήσεις στα Social Media και δημοσιεύσεις στον Τύπο, η διεξαγωγή ανοικτής στο κοινό ενημερωτικής εκδήλωσης, καθώς και η συμμετοχή της Ένωσης Ασθενών Ελλάδος στη ΔΕΘ.