Το να τρώει κάποιος σχεδόν αποκλειστικά βρώμη επί δύο ημέρες ίσως δεν φαίνεται και τόσο ελκυστικό, όμως το σύντομο αυτό αυστηρό διατροφικό πρόγραμμα φάνηκε αρκετό ώστε να μειώσει κατά 10% την κακή χοληστερόλη στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής ερευνητών του Πανεπιστημίου της Βόννης. Και αυτό – επαναλαμβάνουμε – μέσα σε μόλις 48 ώρες, όπως αναφέρεται στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications.
Τι είναι το μεταβολικό σύνδρομο
Η μελέτη επικεντρώθηκε σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο το οποίο αποτελεί ένα σύνολο μεταβολικών διαταραχών που περιλαμβάνει το υπερβάλλον βάρος, την υψηλή αρτηριακή πίεση, το αυξημένο σάκχαρο του αίματος και τα μη φυσιολογικά επίπεδα λιπιδίων του αίματος. Οι συμμετέχοντες στην κλινική δοκιμή ακολούθησαν ένα ολιγοθερμιδικό διατροφικό πρόγραμμα το οποίο αποτελείτο σχεδόν αποκλειστικά από βρώμη επί 48 ώρες.
Ο γερμανός παθολόγος Καρλ φον Νούρντεν χρησιμοποιούσε τη βρώμη ήδη από το 1900 για τη θεραπεία του διαβήτη
Σε σύγκριση με μια ομάδα ελέγχου η οποία μείωσε επίσης τις θερμίδες αλλά δεν κατανάλωσε βρώμη, η ομάδα της… βρώμης εμφάνισε σαφή βελτίωση στα επίπεδα χοληστερόλης. Μάλιστα η μείωση της χοληστερόλης παρέμεινε αξιοσημείωτη ακόμη και έξι εβδομάδες αργότερα.
Αλλαγή στη βακτηριακή χλωρίδα
Οι ερευνητές ανακάλυψαν επίσης ότι το συγκεκριμένο, έστω και τόσο σύντομο, διατροφικό πλάνο άλλαξε την ισορροπία της βακτηριακής χλωρίδας στο έντερο, γεγονός σημαντικό για τη λειτουργία ολόκληρου του οργανισμού.
«Θεραπεία» ενάντια στον διαβήτη από τις αρχές του 20ου αιώνα
Η βρώμη έχει σχετιστεί ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα με οφέλη για τη μεταβολική υγεία. Ο διακεκριμένος γερμανός παθολόγος Καρλ φον Νούρντεν χρησιμοποιούσε τη βρώμη ήδη από το 1900 για τη θεραπεία ασθενών με διαβήτη με πολύ καλά αποτελέσματα. Στην πορεία βέβαια εμφανίστηκαν άκρως αποτελεσματικά φάρμακα για τον διαβήτη με αποτέλεσμα η θεραπεία της βρώμης να πέσει στη λήθη.
Το πρόγραμμα των 48 ωρών με τα 300 γρ. βρώμης ημερησίως
Οι εθελοντές της νέας μελέτης δεν έπασχαν από διαβήτη αλλά από μεταβολικό σύνδρομο. Επί 48 ώρες κλήθηκαν να καταναλώσουν βρασμένη βρώμη τρεις φορές την ημέρα προσθέτοντας μόνο μικρές ποσότητες φρούτων ή λαχανικών. Συνολικά 32 άνδρες και γυναίκες ολοκλήρωσαν τη διήμερη παρέμβαση… της βρώμης. Κάθε εθελοντής κατανάλωσε 300 γραμμάρια βρώμης την ημέρα και μείωσε την ημερήσια πρόσληψη θερμίδων του περίπου στο μισό. Η ομάδα ελέγχου μείωσε επίσης την ημερήσια πρόσληψη θερμίδων αλλά χωρίς να καταναλώσει βρώμη.
Μείωση της LDL κατά 10%, απώλεια βάρους, μείωση της πίεσης
Και οι δύο ομάδες παρουσίασαν οφέλη εξαιτίας της μείωσης των θερμίδων. Ωστόσο η βελτίωση ήταν σημαντικά μεγαλύτερη στην ομάδα που κατανάλωσε βρώμη. «Τα επίπεδα της ιδιαιτέρως επιβλαβούς LDL χοληστερόλης έπεσαν κατά 10% σε αυτή την ομάδα – η μείωση αυτή είναι σημαντική, αν και όχι πλήρως συγκρίσιμη με εκείνη των σύγχρονων φαρμάκων» σημείωσε η Μαρί-Κριστίν Σιμόν, καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Επιστήμης της Διατροφής του Πανεπιστημίου της Βόννης και προσέθεσε: «Οι εθελοντές στην ομάδα κατανάλωσης βρώμης έχασαν επίσης δύο κιλά κατά μέσο όρο ενώ μειώθηκε ελαφρώς και η αρτηριακή τους πίεση».
Ο κίνδυνος από την κακή χοληστερόλη
Η μείωση της LDL χοληστερόλης είναι άκρως σημαντική για την υγεία της καρδιάς. Όταν τα επίπεδα της LDL είναι πολύ υψηλά η χοληστερόλη μπορεί να συσσωρευθεί στα τοιχώματα των αρτηριών και να σχηματίσει πλάκες που οδηγούν σε στένωση των αιμοφόρων αγγείων. Οι πλάκες αυτές μπορεί να υποστούν ρήξη σε περίπτωση έντονου σωματικού ή συναισθηματικού φόρτου ή απότομης αύξησης της αρτηριακής πίεσης. Τότε μπορεί να σχηματιστεί θρόμβος ο οποίος είναι ικανός να μπλοκάρει πλήρως τη ροή του αίματος ή να ταξιδέψει ως την καρδιά ή τον εγκέφαλο προκαλώντας καρδιακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
«Ζουμ» στο εντερικό μικροβίωμα
Προκειμένου να κατανοήσουν για ποιον λόγο η βρώμη έχει αυτή τη θετική επίδραση, οι ερευνητές εξέτασαν το μικροβίωμα του εντέρου των εθελοντών. «Εντοπίσαμε ότι η κατανάλωση βρώμης αύξησε τον αριθμό ορισμένων ειδών βακτηρίων στο έντερο» ανέφερε η Λίντα Κλάμπεν, κύρια συγγραφέας της μελέτης.
Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν πλέον ότι τα βακτήρια του εντέρου παίζουν κεντρικό ρόλο στο πώς το σώμα επεξεργάζεται τις τροφές. Τα εντερικά μικρόβια οδηγούν σε παραγωγή μεταβολικών υποπροϊόντων τα οποία τρέφουν τα κύτταρα του εντέρου και υποστηρίζουν τη φυσιολογική λειτουργία τους.
Πώς τα βακτήρια του εντέρου «εργάζονται» για τη μείωση της χοληστερόλης
Ορισμένα από αυτά τα βακτηριακά προϊόντα εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος και μπορούν να επηρεάσουν άλλα όργανα. «Για παράδειγμα δείξαμε ότι τα εντερικά βακτήρια παράγουν φαινολικές ενώσεις διασπώντας τη βρώμη» ανέφερε η Κλάμπεν και συμπλήρωσε ότι «έχει φανεί από μελέτες σε ζώα ότι μια από αυτές τις ουσίες, το φερουλικό οξύ, έχει θετική επίδραση στον μεταβολισμό της χοληστερόλης. Αυτό φαίνεται να ισχύει και για ορισμένα άλλα βακτηριακά μεταβολικά προϊόντα».
Παράλληλα ορισμένα μικρόβια εξουδετερώνουν το αμινοξύ ιστιδίνη – χωρίς αυτή τη διαδικασία ο οργανισμός μπορεί να μετατρέψει την ιστιδίνη σε μια ουσία που πιστεύεται ότι προάγει την αντίσταση στην ινσουλίνη (κύριο χαρακτηριστικό του διαβήτη).
Σύσταση για βραχυπρόθεσμη δίαιτα σε τακτά χρονικά διαστήματα
Η μείωση της χοληστερόλης που επετεύχθη μετά την κατανάλωση βρώμης ήταν ορατή έξι εβδομάδες μετά από τη διήμερη διατροφική παρέμβαση. «Μια βραχυπρόθεσμη δίαιτα βασισμένη στη βρώμη σε τακτά χρονικά διαστήματα μπορεί να είναι ένας καλά ανεκτός τρόπος ώστε να διατηρούνται τα επίπεδα της χοληστερόλης εντός των φυσιολογικών ορίων και να προλαμβάνεται ο διαβήτης» τόνισε η καθηγήτρια Σιμόν.
Το επόμενο βήμα
Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι τα οφέλη της βρώμης ενάντια στην κακή χοληστερόλη ήταν σημαντικά μόνο όταν η βρώμη καταναλωνόταν σε μεγάλες ποσότητες σχεδόν αποκλειστικά μέσα στην ημέρα. Σε μια δεύτερη φάση της κλινικής δοκιμής η οποία διήρκεσε έξι εβδομάδες οι συμμετέχοντες κατανάλωναν 80 γραμμάρια βρώμης την ημέρα χωρίς να έχουν άλλους διατροφικούς περιορισμούς. Αυτή η προσέγγιση οδήγησε σε πολύ περιορισμένα οφέλη. Ετσι, σύμφωνα με την καθηγήτρια Σιμόν «το επόμενο βήμα είναι να διερευνήσουμε αν μια εντατική βραχυπρόθεσμη δίαιτα βασισμένη στη βρώμη η οποία θα επεναλαμβάνεται κάθε έξι εβδομάδες θα μπορεί να έχει μόνιμη προληπτική επίδραση ενάντια στην LDL χοληστερόλη».
Πηγή: Το Βήμα
