Μέτρα ενίσχυσης της ενιαίας αγοράς της Ε.Ε. με κανόνες που θα επιτρέπουν την προτιμησιακή μεταχείριση των ευρωπαϊκών εταιρειών και θα ελαχιστοποιούν τον επιχειρηματικό κίνδυνο, ενώ παράλληλα θα τονώσουν την ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε. στο νέο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, θα συζητήσουν οι ηγέτες της Ευρώπης κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί στο Βέλγιο στις 12 Φεβρουαρίου.
Κεντρικό ζήτημα που θα τεθεί στη Σύνοδο είναι η ελαχιστοποίηση των οικονομικών εξαρτήσεων, ιδίως στους τομείς των κρίσιμων πρώτων υλών και της τεχνολογίας, αλλά και η προστασία στρατηγικών τομέων.
Στο πλαίσιο αυτό, η ευρωπαϊκή φαρμακοβιομηχανία επισημαίνει ότι ο κλάδος αποτελεί πρωταρχικό μοχλό ανάπτυξης της βιομηχανικής έρευνας και ανάπτυξης στην Ε.Ε., καθώς επενδύει 55 δις. ευρώ ετησίως για έρευνα και ανάπτυξη εντός Ευρώπης, ενώ οι εξαγωγές της φτάνουν τα 320 δις. ευρώ. Με τον τρόπο αυτό, η συμβολή της στο εμπορικό πλεόνασμα της ΕΕ είναι η μεγαλύτερη έναντι όλων των λοιπών κλάδων μαζί και μάλιστα σε ποσοστό 30% πάνω από όλους τους τομείς μαζί. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία αποδίδει σε μεγάλο βαθμό την ανάπτυξη της έρευνας και ανάπτυξης στην Ένωση, στον τομέα υγείας.
Οι υποχρεωτικές επιστροφές clawback έχουν αυξηθεί στην Ευρώπη από 15% σε 22% τα τελευταία χρόνια
Άρση των μέτρων συγκράτησης του κόστους και αποζημίωση της καιντομίας ζητούν οι ευρωπαϊκές φαρμακευτικές
«Χωρίς τη φαρμακευτική βιομηχανία, το εμπορικό ισοζύγιο της Ε.Ε. θα μεταβαλλόταν από πλεόνασμα 147 δις. ευρώ σε έλλειμμα 47 δις. ευρώ», επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων (EFPIA), υπογραμμίζοντας την έρευνα ως αναπόσπαστο μέρος των συζητήσεων κατά τη διάρκεια της Συνόδου, ενώ προτείνει 10 δράσεις που μπορούν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα, ανάπτυξη και ασφάλεια στην Ε.Ε. μέσω της φαρμακοβιομηχανίας.
Η Γενική Διευθύντρια της EFPIA Νάταλι Μόλ, με αφορμή την επικείμενη Σύνοδο, σε δήλωσή της ανέφερε πως είναι «τώρα ή ποτέ» για την Ευρώπη «να διαφυλάξει τη βιομηχανική της βάση, να μειώσει την έκθεση σε εξωτερικές εξαρτήσεις και να διασφαλίσει τη συνέχεια των νέων φαρμάκων για τους πολίτες της. Η αξία που προσφέρει η φαρμακευτική βιομηχανία στο εμπορικό ισοζύγιο της Ε.Ε. χαρακτηρίζεται κρίσιμη για το μέλλον της Ευρώπης, «αν και συχνά, η στρατηγική βιομηχανική αξία του τομέα παραβλέπεται. Τώρα είναι η ώρα για δράση, αν θέλουμε να αποκομίσουμε τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει ο συγκεκριμένος τομέας ως βασικός πυλώνας για το οικονομικό μέλλον της Ευρώπης».
Η EFPIA τονίζει πως ο κλάδος βρίσκεται σε μοναδική θέση ώστε να συμβάλει στην επίτευξη μιας πιο ισχυρής, ανθεκτικής και υγιούς Ευρώπης, προσφέροντας θέσεις εργασίας υψηλής αξίας, ανάπτυξη και επενδύσεις. Ταυτόχρονα, παρέχει τα μέσα αντιμετώπισης των υφιστάμενων προκλήσεων υγείας, αλλά και των παγκόσμιων απειλών για την υγεία.
Μείωση επενδύσεων
Όμως τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η Ευρώπη έχει χάσει το 25% του παγκόσμιου μεριδίου των επενδύσεων της φαρμακοβιομηχανίας σε άλλες περιοχές. Οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη στην Ε.Ε. αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 4,4% ετησίως τα έτη 2010 – 2022, όταν στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 5,5% και στην Κίνα 20,7%.
H EFPIA επισημαίνει ότι η έκθεση του Μάριο Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε. το 2024, αναγνωρίζει την στρατηγική σημασία του τομέα, τονίζει όμως το αβέβαιο μέλλον του εξαιτίας «του έντονου ανταγωνισμού από φιλόδοξα έθνη», παρατηρώντας ταυτόχρονα ότι οι συστάσεις της έκθεσης δεν έχουν εισακουστεί στην πλειονότητά τους.
Τονίζοντας ότι η τάση των τελευταίων 10ετιών μπορεί να αναστραφεί και η Ευρώπη να αποτελέσει πρώτης επιλογής σημείο επενδύσεων στη φαρμακευτική καινοτομία, τις δεξιότητες και τις θέσεις εργασίας, η EFPIA κατέθεσε την πρότασή της για 10 δράσεις ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, ανάπτυξης και ασφάλειας.
Οι προτάσεις
Για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, προτείνεται η δημιουργία του κατάλληλου περιβάλλοντος στην ευρωπαϊκή οικονομία, με:
- Δημιουργία καλύτερου πλαισίου πνευματικής ιδιοκτησίας και κινήτρων.
- Εκσυγχρονισμός της ευρωπαϊκής νομοθεσίας που ρυθμίζει την αγορά και τη διενέργεια των κλινικών μελετών, ώστε να συμβαδίζουν με την καινοτομία.
- Διασφάλιση της συνοχής του νομοθετικού πλαισίου που αφορά την υγεία, το περιβάλλον και τα χημικά.
- Αύξηση της ροής χρηματοδότησης για την καινοτομία και απλοποίηση της πρόσβασης σε αυτήν.
- Διασφάλιση της υποστήριξης βασικών ανταγωνιστικών τομέων της Ευρώπης από την εμπορική πολιτική της Ε.Ε.
Για την αξιοποίηση της καινοτομίας, προτείνεται η αλλαγή των μέτρων πρόσβασης σε αυτήν. Χαρακτηριστικά, επισημαίνεται η ανάγκη μείωσης των υποχρεωτικών επιστροφών clawback που έχουν αυξηθεί στην Ευρώπη από 15% σε 22% τα τελευταία χρόνια, γεγονός που σημαίνει – σύμφωνα με την EFPIA – ότι κατά την τελευταία δεκαετία η καινοτόμος βιομηχανία έχει αποπληρώσει πλήρως την αύξηση των δαπανών που συνδέονται με την είσοδο της δικής της καινοτομίας στις αγορές της Ε.Ε. Έτσι, προτείνει την:
- Επανέναρξη του στρατηγικού διαλόγου για τα φαρμακευτικά προϊόντα.
- Αύξηση των δημοσίων δαπανών για την φαρμακευτική καινοτομία των κρατών μελών.
- Ενσωμάτωση όλων των πτυχών της αξίας των καινοτόμων φαρμάκων στην Αξιολόγηση Τεχνολογιών Υγείας και στους μηχανισμούς τιμολόγησης και αποζημίωσης.
- Σταδιακή κατάργηση των εθνικών μέτρων συγκράτησης του κόστους και εφαρμογή της Οδηγίας της Ε.Ε. για τη διαφάνεια.
- Δυνατότητα στις εταιρείες να καθορίζουν ελεύθερα τις τιμές κυκλοφορίας σε όλες τις ευρωπαϊκές αγορές.
