Το ειρηνευτικό σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την Ουκρανία προβλέπει την επαναφορά των ρωσικών ενεργειακών προμηθειών προς την Ευρώπη, μεγάλες επενδύσεις από αμερικανικές εταιρείες στον τομέα των σπάνιων γαιών στη Ρωσία, καθώς και την αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, όπως αναφέρει η Wall Street Journal.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, τα σχέδια αυτά του Ντόναλντ Τραμπ για τη Ρωσία και την Ουκρανία, περιγράφονται λεπτομερώς στις προτάσεις που έχουν δοθεί στους ευρωπαίους ηγέτες τις τελευταίες εβδομάδες.
Μεταξύ των σχεδίων του Αμερικανού προέδρου είναι αμερικανικές χρηματοπιστωτικές εταιρείες, όπως και άλλες επιχειρήσεις, να αξιοποιήσουν 200 δισεκατομμύρια δολάρια από τα παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία για έργα στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ενός μεγάλου νέου κέντρου δεδομένων που θα τροφοδοτείται από τον πυρηνικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ζαπορίζια, ο οποίος ελέγχεται πλέον από ρωσικές δυνάμεις.
Εξάλλου αμερικανικές εταιρείες προβλέπεται να επενδύσουν σε στρατηγικής σημασίας τομείς στη Ρωσία, όπως η εξόρυξη σπάνιων γαιών και οι γεωτρήσεις πετρελαίου στην Αρκτική, σύμφωνα με την εφημερίδα, η οποία προσθέτει ότι θα αποκατασταθεί και η ροή ρωσικής ενέργειας προς τη δυτική Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ένας μη κατονομαζόμενος Ευρωπαίος αξιωματούχος συνέκρινε τις προτεινόμενες αμερικανορωσικές ενεργειακές συμφωνίας με μια οικονομική εκδοχή της διάσκεψης της Γιάλτας του 1945.
Σε εκείνη τη διάσκεψη οι νικητές του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου – η Σοβιετική Ένωση, οι ΗΠΑ και η Βρετανία -μοίρασαν τις σφαίρες επιρροής τους στην Ευρώπη.
Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου είπε ότι ο Τραμπ και η ομάδα του εργάζονται για να πετύχουν μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, τον οποίο ο πρόεδρος θεωρεί ότι έχει ήδη τραβήξει υπερβολικά. Σε τηλεφωνική επικοινωνία την Τετάρτη, ο Τραμπ συζήτησε τη διαδικασία ειρήνευσης με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ.
Ο Τραμπ είπε την Τετάρτη στους δημοσιογράφους ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να παραστεί σε συνάντηση στην Ευρώπη το Σαββατοκύριακο. «Νομίζω ότι είχαμε κάποιες διαφωνίες για κάποια πρόσωπα, και θα δούμε πώς θα εξελιχθεί», είπε. «Δεν θέλουμε να χάνουμε χρόνο».
Η Ευρώπη, η οποία προσπαθεί να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο μετά την εισβολή της Μόσχας το 2022 στην Ουκρανία, για να στερήσει πόρους από το Κρεμλίνο και να μειώσει τη δική της εξάρτηση από έναν στρατηγικό αντίπαλο, είναι απρόθυμη να ξαναρχίσει ενεργειακές αγορές από μια χώρα που θεωρεί ως τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλειά της.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θέλουν να χρησιμοποιήσουν τα ίδια παγωμένα ρωσικά κεφάλαια -που βρίσκονται σε ευρωπαϊκά ιδρύματα- για να χορηγήσουν δάνειο στην ουκρανική κυβέρνηση, η οποία αντιμετωπίζει έλλειψη χρημάτων, ώστε να μπορέσει να αγοράσει τα όπλα που χρειάζεται για την άμυνά της και να συνεχίσει να λειτουργεί.
Η σύγκρουση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων δεν αφορά πλέον μόνο τα σύνορα, αλλά όλο και περισσότερο τις επιχειρήσεις -και, σε μια ανατροπή, δεν αντιπαρατάσσει μόνο τη Ρωσία με την Ουκρανία, αλλά και τις ΗΠΑ με τους παραδοσιακούς τους συμμάχους στην Ευρώπη.
Όπως τονίζει το δημοσίευμα, αμερικανικές εταιρείες με στενούς δεσμούς με την κυβέρνηση Τραμπ προετοιμάζονται να επωφεληθούν από το αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο.
Η γερμανική κυβέρνηση προσπαθεί να εξηγήσει ότι οι ευρωπαϊκές κυρώσεις απαγορεύουν οποιαδήποτε εργασία ή οικονομική συναλλαγή που σχετίζεται με την επιδιόρθωση ή επαναχρησιμοποίηση του Nord Stream, τον αγωγό που σαμποτάρισαν ουκρανοί πράκτορες το 2022.
Η ΗΠΑ δίνουν στη Ρωσία την ανάσα που χρειάζεται
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι λένε ότι φοβούνται πως η αμερικανική προσέγγιση θα δώσει στη Ρωσία την ανάσα που χρειάζεται για να ενισχύσει την οικονομία της και να γίνει στρατιωτικά πιο ισχυρή. Νέα αξιολόγηση δυτικής υπηρεσίας πληροφοριών, που είδε η Journal, αναφέρει ότι η Ρωσία βρίσκεται τεχνικά σε ύφεση τους τελευταίους έξι μήνες και ότι οι δυσκολίες διαχείρισης πολεμικής οικονομίας, ενώ προσπαθεί να συγκρατήσει τις τιμές, δημιουργούν συστημικό κίνδυνο για τον τραπεζικό της τομέα.
Αν επικρατήσει η αμερικανική πρόταση, θα παρακάμψει τα ευρωπαϊκά σχέδια για τη στήριξη της ουκρανικής κυβέρνησης και θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την οικονομική απομόνωση της Ρωσίας. Το αποτέλεσμα, όπως το περιγράφουν αρκετοί αξιωματούχοι, είναι ένας αγώνας ταχύτητας για να προχωρήσει η Ευρώπη πριν επιβάλλουν οι ΗΠΑ τις δικές τους ρυθμίσεις.
Αξιωματούχοι των ΗΠΑ που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις λένε ότι η ευρωπαϊκή προσέγγιση θα εξαντλήσει γρήγορα τα παγωμένα κεφάλαια. Η Ουάσιγκτον, αντίθετα, θα χρηματοδοτήσει τις επενδύσεις καλώντας κορυφαία στελέχη της Wall Street και δισεκατομμυριούχους των private equity, ώστε να αυξηθεί το διαθέσιμο ποσό. Ένας από τους αξιωματούχους είπε ότι το κεφάλαιο θα μπορούσε να φτάσει τα 800 δισεκατομμύρια δολάρια υπό αμερικανική διαχείριση. «Πιστεύουμε ότι καταλαβαίνουμε πραγματικά πώς αναπτύσσονται τα χρήματα», είπε χαρακτηριστικά.
Την Τετάρτη 10.12.2025, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι είχε παραγωγικές συνομιλίες με τον διευθύνοντα σύμβουλο της BlackRock, Λάρι Φινκ.
Η αμερικανική ομάδα διαπραγματεύσεων θεωρεί ότι η κοινή οικονομική δραστηριότητα και η ενεργειακή αλληλεξάρτηση αποτελούν τον πυρήνα της φιλοσοφίας τους για «ειρήνη μέσω επιχειρηματικότητας». Για παράδειγμα, ουκρανικά data centers θα τροφοδοτούνταν με ενέργεια από τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, που βρίσκεται τώρα υπό ρωσική κατοχή.
Ο καγκελάριος Μερτς δήλωσε τη Δευτέρα 08.12.2025, σε συνάντηση στη Downing Street με τον Ζελένσκι και τους ηγέτες της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, ότι παραμένει «σκεπτικός σχετικά με τις αμερικανικές προτάσεις».
Την περασμένη εβδομάδα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη ολοκλήρωσαν νομοθετική συμφωνία για την πλήρη κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών μέσα σε δύο χρόνια. Το τεράστιο δίκτυο αγωγών που χρονολογείται από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης έχει σχεδόν πλήρως απενεργοποιηθεί ή καταστραφεί από ουκρανούς δύτες.
Σπάει η συμμαχία ΗΠΑ-Ευρώπης
Η διατλαντική αυτή διαμάχη ανατρέπει σχεδόν μισό αιώνα κοινής πολιτικής ΗΠΑ–Ευρώπης απέναντι στη Μόσχα. Πρόεδροι από τον Ρόναλντ Ρίγκαν έως τον Τραμπ στην πρώτη του θητεία πίεζαν τους Ευρωπαίους συμμάχους να επανεξετάσουν την εξάρτησή τους από τη Μόσχα για την προμήθεια πρώτων υλών, κυρίως φυσικού αερίου.
Η Ευρώπη, αντίθετα, ακολουθούσε τη λογική του Wandel Durch Handel -«Αλλαγή μέσω Εμπορίου» – πιστεύοντας ότι οι οικονομικοί δεσμοί με τη Μόσχα θα απέτρεπαν επιθετικές ενέργειες και θα βοηθούσαν στη διάδοση της δημοκρατίας στη Ρωσία. Ο Τραμπ, στη δεύτερη θητεία του, ποντάρει σε κάτι αντίστοιχο, με τη διαφορά ότι η κυβέρνησή του δεν περιμένει η Ρωσία να εξελιχθεί σε δημοκρατία.
Το πυκνό πρόγραμμα διπλωματικών επαφών και συνόδων των τελευταίων εβδομάδων δείχνει ότι η αντιπαράθεση οδεύει προς μια έντονη και γρήγορη κατάληξη.
Ο Στιβ Ουίτκοφ, απεσταλμένος του Τραμπ για τη Ρωσία, και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ, έχουν έρθει σε επαφή με κορυφαία στελέχη της Wall Street για να εξετάσουν τρόπους ανοικοδόμησης της κατεστραμμένης ουκρανικής οικονομίας. Τα σχέδιά τους, όπως παρουσιάστηκαν στους Ουκρανούς, περιλαμβάνουν την πρόταση προς βετεράνους να καταθέσουν τα όπλα και να εργάζονται με μισθούς αντίστοιχους της Silicon Valley, διαχειριζόμενοι υπερσύγχρονα data centers που θα χτιστούν από αμερικανικές εταιρείες. Ο κορυφαίος ουκρανός διαπραγματευτής, Ρουστέμ Ουμέροφ, έχει υπάρξει συχνός επισκέπτης στο πολυτελές σπίτι του Ουίτκοφ στο Μαϊάμι.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν σήμερα Πέμπτη 11.12.2025 τηλεδιάσκεψη με τον Ουίτκοφ και θα συναντηθούν το Σαββατοκύριακο στο Παρίσι. Τη Δευτέρα, θα ξανασυναντηθούν στο Βερολίνο. Ο Ουίτκοφ και ο Κούσνερ θα συμμετάσχουν μέσω βιντεοκλήσης.
Την προηγούμενη εβδομάδα, οι δύο Αμερικανοί πέρασαν ώρες με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, επιμένοντας ότι η Ρωσία πρέπει να δείξει πως είναι πρόθυμη να τερματίσει τον πόλεμο μέσω διπλωματίας, πριν μπορέσει να επωφεληθεί από άρση κυρώσεων και επενδύσεις που μπορεί να φέρει μια συμφωνία ειρήνης.
