Δραματικές οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον πλανήτη μας, όπως δείχνει για ακόμα μία φορά ο Κοπέρνικος. Τον Ιουνίου του 2026 καταγράφηκαν θερμοκρασίες – ρεκόρ στην επιφάνεια των ωκεανών, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την κατάσταση στην οποία οδηγούμαστε από την υπερθέρμανση.
Τον Ιούνιο καταγράφηκαν οι πιο υψηλές θερμοκρασίες που έχουν παρατηρηθεί ποτέ στην επιφάνεια των ωκεανών, εξαιτίας των επιπτώσεων του φυσικού φαινομένου Ελ Νίνιο, που προστίθενται σε αυτές της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής και της υπερθέρμανσης της γης, ανακοίνωσαν το Παρατηρητήριο Κλιματικής Αλλαγής (C3S) και η Διεύθυνση Θαλασσών (Copernicus Marine) της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Κοπέρνικος.
Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών, που καλύπτουν τα δυο τρίτα της Γης, έφθασε τους 20,98° Κελσίου τον Ιούνιο, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ, που είχε καταγραφτεί το 2024 (20,89° Κελσίου).
Το πρώτο εξάμηνο του 2026 συνολικά είναι το δεύτερο θερμότερο στα χρονικά, πίσω μόνο από εκείνο του 2024, σύμφωνα με την ανακοίνωση.
«Οι τρέχουσες συνθήκες θα μπορούσαν να καταδεικνύουν ότι αρχίζει νέα φάση, που μας οδηγεί, για ακόμη μια φορά, σε αχαρτογράφητο έδαφος», προειδοποίησε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, ο διευθυντής του C3S, σύμφωνα με την ανακοίνωση.
«Με τις θερμοκρασίες των ωκεανών σε αυτά τα επίπεδα και το Ελ Νίνιο στον ορίζοντα, πιθανόν θα δούμε κι άλλα ρεκόρ θερμοκρασίας να καταρρίπτονται τους επόμενους μήνες», εξήγησε.
Οι θερμοκρασίες ήταν ιδιαίτερα υψηλές τον περασμένο μήνα στο κεντρικό και στο ανατολικό τμήμα του Ειρηνικού, στο ύψος του ισημερινού, την περιοχή που υφίσταται περισσότερο τις επιπτώσεις του Ελ Νίνιο, φυσικού φαινομένου που αυξάνει τη θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας προκαλώντας ξηρασίες, πλημμύρες και ρεκόρ ζέστης στην υφήλιο.
Ο τροπικός Ειρηνικός κατέγραψε έτσι το πιο θερμό πρώτο εξάμηνο στην ιστορία (26,91° Κελσίου), καταρρίπτοντας οριακά το προηγούμενο ρεκόρ, που είχε σημειωθεί το 2016.
Σύμφωνα με ειδικούς το φαινόμενο Ελ Νίνιο, η ονομασία του οποίου παραπέμπει στον μικρό Ιησού, διότι το φαινόμενο είχε αρχίσει να παρατηρείται περί τα Χριστούγεννα, μπορεί να αποδειχτεί στα τέλη της χρονιάς ένα από τα πιο ισχυρά που έχουν εκδηλωθεί ποτέ.
Το 2024, την τελευταία χρονιά που εκδηλώθηκε τέτοιο φαινόμενο, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών είχε φτάσει τους 20,9° Κελσίου, σύμφωνα με στατιστικές του Κοπέρνικου.
Το κλιματικό φαινόμενο που εκδηλώνεται κάθε δύο ως επτά χρόνια προστίθεται στην τάση της ανόδου της θερμοκρασίας στους ωκεανούς λόγω της συσσώρευσης αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Οι ωκεανοί ρυθμίζουν το κλίμα, απορροφώντας το 90% της πλεονάζουσας ζέστης εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας, κυρίως την καύση πετρελαίου, αερίου και άνθρακα.
Όμως, από την αρχή της τρέχουσας χρονιάς, στα τέσσερα πέμπτα (το 82%) της επιφάνειας των ωκεανών παγκοσμίως καταγράφονται θαλάσσιοι καύσωνες. Σχεδόν στο μισό της επιφάνειας των ωκεανών, είναι από ισχυροί ως ακραίοι. Ο τροπικός Ειρηνικός και η Μεσόγειος θάλασσα πλήττονται ιδιαίτερα.
Ειδικά στη Μεσόγειο, κλειστή θάλασσα, πολύ ευαίσθητη στην εξέλιξη των ατμοσφαιρικών συνθηκών, καταγράφτηκαν κύματα ζέστης σε ουσιαστικά όλη την επιφάνειά της (το 98%) το πρώτο εξάμηνο, με ρεκόρ θερμοκρασίας τον Ιούνιο: 23,34° Κελσίου.
Η βορειοδυτική Μεσόγειος ειδικά πλήττεται από καύσωνα που έσπασε ρεκόρ τη Δευτέρα, με τιμές κατά μέσο όρο 5,2° Κελσίου υψηλότερες από τις φυσιολογικές, ανέφερε χθες το Ινστιτούτο Επιστημών της Θάλασσας (CSIC) της Βαρκελόνης, τονίζοντας πως το ρεκόρ οφειλόταν κατά μεγάλο μέρος του στον καύσωνα που βίωσε η Ευρώπη.
Οι θαλάσσιοι καύσωνες θέτουν σε πολύ σκληρή δοκιμασία τα πιο δυσκίνητα είδη θαλάσσιας πανίδας και προκαλούν πελώρια θνητότητα ειδικά των κοραλλιών, των αχινών, των μαλακίων κ.ά..
Ο Κοπέρνικος τονίζει ότι η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών και των θαλασσών μπορεί να έχει περαιτέρω συνέπειες για το κλίμα και ότι θα μπορούσαν να αυξήσουν περαιτέρω την ενέργεια την ατμόσφαιρα, κάτι που θα μεγέθυνε τον κίνδυνο ακραίων καταιγίδων, ειδικά στη Μεσόγειο.
