Βιολάντα: Τα αίτια της φονικής έκρηξης και τα ερωτήματα για τις προδιαγραφές ασφαλείας των εγκαταστάσεων

Πολύμηνη διαρροή προπανίου, σε βάθος 60 εκατοστών κάτω από το έδαφος, εντόπισαν οι έρευνες της πυροσβεστικής στο εργοστάσιο Βιολάντα στα Τρίκαλα.

Το αέριο είχε μετακινηθεί σε απόσταση 25 μέτρων και σπινθήρας από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό του εργοστασίου προκάλεσε τη φονική έκρηξη που σκότωσε πέντε εργαζόμενες.

Την ίδια ώρα, πληθαίνουν τα ερωτήματα για το αν οι εγκαταστάσεις είχαν κατασκευαστεί με βάση όσα υπαγορεύουν οι κανόνες ασφαλείας, για το πώς αδειοδοτήθηκαν και για τη συχνότητα των ελέγχων. 

Το πόρισμα για τη Βιολάντα: Τι οδήγησε στην έκρηξη

Αποτυπώνοντας σε βίντεο προσομοίωσης τα ευρήματα της αυτοψίας, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού κατέληξε στα αίτια που προκάλεσαν το τραγικό δυστύχημα.

Οι δυο δεξαμενές προπανίου που βρίσκονταν στο εξωτερικό χώρο συνολικής χωρητικότητας 14.000 λίτρων αερίου διοχέτευαν στον εσωτερικό χώρο προπάνιο μέσω συστήματος υπεδάφιων σωληνώσεων σε βάθος 80 εκατοστών και κάτω από άσφαλτο. Εκεί εκτοπίστηκε εκτεταμένος σχηματισμός πάγου. Οι σωληνώσεις κατέληγαν στον υπόγειο χώρο του κτιρίου για την τροφοδοσία των φούρνων.

Με τομή που έγινε στο σημείο εντοπίστηκε εκτεταμένη διαρροή εντός του εδάφους και σε βάθος 60 εκατοστών και με υψηλές συγκεντρώσεις προπανίου.

Η διαρροή δεν είχε εντοπιστεί επί μήνες από τους υπεύθυνους της μονάδας μέχρι που ένας σπινθήρας έφερε την καταστροφή.

Οι διαπιστώσεις αυτές οδήγησαν στη σύλληψη τριών ατόμων, δηλαδή του ιδιοκτήτη, του μηχανικού και του υπεύθυνου ασφαλείας.

Ο διοικητής του ΕΣΚΕΔΙΚ, Υποστράτηγος Αναστάσιος Μιχαλόπουλος, εξήγησε ότι «η διαρροή προπανίου ήταν πολύμηνη με τα ανιχνευτικά μέσα να καταγράφουν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις προπανίου». Πρόσθεσε, ότι «η σημαντική αυτή διαφυγή προπανίου, μέσω του εδάφους, μετακινήθηκε σε απόσταση περίπου 25 μέτρων και συγκρατήθηκε σε υπόγειο χώρο, όπου, με την παρουσία σπινθηρισμού που προκλήθηκε από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό της εγκατάστασης και οδήγησε σε έκρηξη».

Ελεύθεροι ο ιδιοκτήτης και τα δύο στελέχη της εταιρείας για τη φονική έκρηξη

Ελεύθεροι αφέθηκαν το απόγευμα της Τετάρτης (28/01) ο ιδιοκτήτης και τα δύο στελέχη της εταιρείας για την έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα που προκάλεσε τον θάνατο πέντε εργαζομένων.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, κατέθεταν για τέσσερις ώρες. Ο ιδιοκτήτης της εταιρείας Βιολάντα, ο τεχνικός ασφαλείας και ο τεχνικός βάρδιας απολογήθηκαν την Τρίτη το απόγευμα στους αξιωματικούς της ΔΑΕΕ και σήμερα οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελέα.

Στο βίντεο φαίνεται η έξοδος των οχημάτων που μεταφέρουν τον ιδιοκτήτη και τα δύο στελέχη της Βιολάντα, λεπτά αφότου αφέθηκαν ελεύθεροι από τα δικαστήρια Τρικάλων.

Εμφανής ρωγμή από τη διακοπή

Το σημείο της διαρροής αποτυπώνεται και στις φωτογραφίες που εξασφάλισε το ΕΡΤnews, όπου η ρωγμή είναι εμφανής. Το ΕΡΤnews παρουσίασε το σημείο όπου, όπως φαίνεται, σημειωνόταν διαρροή αερίου, που τελικώς προκάλεσε τη φονική έκρηξη και ισοπέδωσε τη γραμμή παραγωγής του εργοστασίου.

Στο φως της δημοσιότητας ήρθε αποκλειστικό φωτογραφικό ντοκουμέντο που αποτυπώνει το λεγόμενο «σημείο μηδέν», απ’ όπου –σύμφωνα με την Πυροσβεστική– ξεκίνησε η διαρροή του προπανίου.

Όπως αναφέρουν πληροφορίες του ΕΡΤNews, η διαρροή εντοπίστηκε στο υπέδαφος, εκτός του κτιρίου, κατά μήκος του αγωγού που συνέδεε τις δεξαμενές προπανίου με τη μονάδα παραγωγής. Για τον εντοπισμό της, οι πυροσβέστες αναγκάστηκαν να σκάψουν την άσφαλτο σε όλο το μήκος του αγωγού, έως ότου εντοπιστεί το σημείο από το οποίο διέρρεε το αέριο.

Στο σημείο ήταν παρών και ο ιδιοκτήτης της εταιρείας, ο οποίος –σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες– φέρεται να δήλωσε στους αξιωματικούς της Πυροσβεστικής ότι δεν είχε αντιληφθεί πως υπήρχε διαρροή προπανίου, θεωρώντας ότι η έντονη οσμή που αναφερόταν από εργαζόμενους προερχόταν από τις αποχετεύσεις των εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα επίσης με μαρτυρίες, εργαζόμενες είχαν παραπονεθεί για οσμή γκαζιού το τελευταίο διάστημα στις εγκαταστάσεις.

Ο Κωνσταντίνος Τσίγκας,πρόεδρος Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος, σημείωσε ότι «βρέθηκαν οι σωλήνες διάτρητοι σε κάποια σημεία (…) αυτοί όλοι οι σωλήνες οδηγούνταν εντός του χώρου.. και επειδή το προπάνιο είναι πιο βαρύ σαν αέριο καύσιμο κάθεται στα χαμηλά στρώματα για αυτό ακριβώς το λόγο το εκρηκτικό μείγμα οδηγήθηκε πιο πολύ το υπόγειο».

Τι προβλέπει ο νόμος για τον έλεγχο συστημάτων αερίου

Ένα χρόνο πριν είχε γίνει έλεγχος στην εταιρεία από αρμόδια κλιμάκια που κατέληξαν σε συγκεκριμένες παρατηρήσεις.

Ο Πρόεδρος Εργατικού Κέντρου Τρικάλων ανέφερε ότι «έγιναν παρατηρήσεις σε σχέση με θερμική καταπόνηση με τις διεξόδους διαφυγής και με το αν λειτουργεί σύστημα που μπορεί να ανιχνεύσει πιθανή διαρροή υγραερίων που δουλεύουν οι φούρνοι. Εμείς πόρισμα δεν έχουμε στα χέρια μας, το έχουμε ζητήσει και θέλουμε να δούμε και αν έγινε επανέλεγχος».

Ο Γιάννης Καρούζος, εργατολόγος, υπογραμμίζει ότι «γενικότερα σε μια περίπτωση εργατικού ατυχήματος, η ευθύνη του εργοδότη είναι αντικειμενική και όταν η ευθύνη εφάπτεται με παραβίαση κανόνων του εργατικού δικαίου έχουμε ειδική πλέον παραβίαση ευθύνης για τα μέτρα υγείας και ασφάλειας. Προς το παρόν αυτό δεν έχει βγει».

Ο νόμος που καθορίζει τα μέτρα ασφαλείας και υγιεινής στη Βιομηχανία ισχύει από το 2010 και προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις ειδικά σε σχέση με τον έλεγχο συστημάτων αερίου.

Η πιστοποιημένη εταιρία INDUSTRIAL SAFETY που διενεργεί ελέγχους ασφαλείας σε βιομηχανίες επισημαίνει πώς:

1.Το δίκτυο σωληνώσεων πρέπει να επιθεωρείται σε μηνιαία βάση, για πιθανές διαρροές, από πιστοποιημένο φορέα
2. Η μελέτη πυρασφάλειας πρέπει να επικαιροποιείται 3 χρόνια
3. και η επιθεώρησή αισθητήρων ανά 6 μήνες

Ο κλάδος τροφίμων και ποτών προκήρυξε πανελλαδική απεργία στις βιομηχανίες τροφίμων στις 2 Φεβρουαρίου με
με αίτημα την ενίσχυση της ασφάλειας στην εργασία.

Βαρύ κλίμα και καταγγελίες

Σε βαθύ πένθος έχουν βυθιστεί οι οικογένειες των πέντε γυναικών που βρήκαν τραγικό θάνατο στο εργοστάσιο μπισκότων στα Τρίκαλα. Συγγενείς και φίλοι καταγγέλλουν ότι οι εργαζόμενοι είχαν αναφέρει την έντονη οσμή στον χώρο, όμως, δεν εισακούστηκαν με αποτέλεσμα τη φονική έκρηξη.

Eίχαν αναφέρει τουλάχιστον μια εβδομάδα πριν τη φονική έκρηξη, οτι στο χώρο που εργάζονταν υπήρχε  μυρωδιά καυσίμου. Δεν τους άκουσε όμως κανείς και κάηκαν ζωντανές, όπως καταγγέλλουν συγγενείς τους.

Στο χωριό της Σταυρούλας, ο πόνος είναι ο βουβός. Δούλευε όλη νύχτα για 10 χρόνια στο εργοστάσιο, ώστε τη ημέρα να προσέχει τα αγγελούδια της. 

Ο πατέρας της Βασιλικής, από την άλλη πλευρά, καταρρακωμένος μιλάει στην κάμερα του ΕΡΤnews. Ακόμη δεν μπορεί να διαχειριστεί ότι η κόρη του, έφυγε για πάντα από τη ζωή.

Την ίδια ώρα, η Ελένη δούλευε αντίθετες βάρδιες με την μητέρα της στο ίδιο εργοστάσιο, για να μένει πάντα κάποιος με το παιδί. 

Η Έλενα, η Σταυρούλα, η Βασιλική, η Αναστασία και η Αγάπη, ήταν γυναίκες που πάλευαν για το ψωμί του μέχρι το θάνατο. Η τελευταία πράξη της τραγωδίας θα γραφτεί στις κηδείες των πέντε θυμάτων.

Πολιτική αντιπαράθεση για τα εργατικά δυστυχήματα

Την ίδια ώρα, έχει ξεσπάσει πολιτική αντιπαράθεση με επίκεντρο την τραγωδία που εκτυλίχθηκε στα Τρίκαλα.

Για «κίνημα τυμβωρυχίας» κάνει λόγο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, διαψεύδοντας τοποθετήσεις των κομμάτων ότι η χώρα μας είναι πρωταθλήτρια στα εργατικά δυστυχήματα, με φόντο την τραγωδία στα Τρίκαλα και τις πέντε νεκρές εργαζόμενες.

Ανάγκη να επανέλθει ο έλεγχος στους εργασιακούς χώρους, λέει, από την πλευρά της, η αντιπολίτευση. 

Ο Παύλος Μαρινάκης σχολίασε ότι «η Επιθεώρηση Εργασίας λέει ότι η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες με τα λιγότερα δυστυχήματα, σταθερά τα τελευταία χρόνια, στις τρεις θέσεις με τα λιγότερα δυστυχήματα, ενώ στη συνέχεια κάλεσε τον κόσμο να να μην «καταπίνει αμάσητη» κάθε πληροφορία από όλους αυτούς τους απατεώνες.  

 Την ίδια στιγμή, το ΠΑΣΟΚ εγκαλεί την κυβέρνηση ότι αδιαφορούσε στις προειδοποιήσεις για εργατικά ατυχήματα και μιλά για υποστελέχωση της  Επιθεώρησης Εργασίας.

Την ανάγκη να επανέλθει ο έλεγχος στους εργασιακούς χώρους υπογραμμίζουν και οι εκπρόσωποι των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Ρεπορτάζ: Κατερίνα Χριστοφιλίδου, Δέσποινα Κρητικού, Σοφία Ορφανού, Λία Χριστάρα, Γιώργος Κοβός