Οι ηγέτες της ΕΕ συνεδριάζουν σήμερα στο Δουβλίνο, στην άτυπη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, για την πρώτη τους αποκλειστική συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και το πώς η Ευρώπη μπορεί να προλάβει τις ΗΠΑ και την Κίνα. Η ατζέντα όμως είναι ήδη φορτωμένη με πιο επείγουσες διαμάχες: την Ουκρανία, που προστέθηκε ως δεύτερο μείζον θέμα, τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ και τη διαδοχή στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Στη σύνοδο συμμετέχει και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Οι επίσημες συνομιλίες ξεκίνησαν στις 9:45 το πρωί, ακολουθεί γεύμα γύρω στη 1 το μεσημέρι και συνέντευξη Τύπου προγραμματισμένη προσωρινά για τις 4:15 το απόγευμα.
Τα μηνύματα Μητσοτάκη από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα
Χθες, προσερχόμενος στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα στο Δουβλίνο, ο πρωθυπουργός επανέλαβε τις ελληνικές θέσεις. Τόνισε ότι οποιαδήποτε λύση για την Ουκρανία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την Ευρώπη. Υποστήριξε ότι προτεραιότητα είναι οι προσιτές τιμές ενέργειας και ότι η Ευρώπη πρέπει να μειώσει τις εξαρτήσεις της και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της, κάτι που, όπως σημειώνεται, επιθυμούν όλοι οι Ευρωπαίοι ηγέτες. Επανέλαβε επίσης τη θέση του για άμεση παγκόσμια εκεχειρία και κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή, με στόχο την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Είχε διμερείς επαφές με την ηγεσία του Αζερμπαϊτζάν και της Μολδαβίας, καθώς και με τον πρωθυπουργό του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ. Είχε και ολιγόλεπτη συνομιλία με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, με επίκεντρο, μεταξύ άλλων, το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου.
Τα πέντε κρίσιμα ζητήματα της συνόδου
Ουκρανία: Ποιος μιλά εκ μέρους της Ευρώπης;
Η Ουκρανία προστέθηκε ως δεύτερο μείζον θέμα, μία ημέρα αφού οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ μετέβησαν στο Δουβλίνο για να συναντηθούν με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έπειτα από συνομιλίες τους με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα. Μία από τις σημαντικότερες συζητήσεις της ημέρας αφορά το ποιος θα εκπροσωπεί την ΕΕ στις μελλοντικές συνομιλίες ειρήνης. Οι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν και τις εγγυήσεις ασφαλείας που η ΕΕ θα μπορούσε εν δυνάμει να προσφέρει σε περίπτωση κατάπαυσης του πυρός, δήλωσε υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ΕΕ.
Οι Ευρωπαίοι θα προσκληθούν στον επόμενο γύρο των διαπραγματεύσεων, δήλωσε χθες ο Γουίτκοφ, μετά τη συνάντησή του με τον Πούτιν. Πρόκειται για πάγιο αίτημα της ΕΕ. Ο Ζελένσκι είχε πει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι η Ευρώπη πρέπει να επιλέξει ένα πρόσωπο που θα την εκπροσωπεί, κατά προτίμηση μέχρι το τέλος του μήνα. Η ΕΕ παραμένει βαθιά διχασμένη.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα θέλει μεγαλύτερη σαφήνεια και ένα συνεκτικό μήνυμα από τα 27 κράτη-μέλη. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας υποστηρίζει ότι οι Συνθήκες δίνουν ήδη την απάντηση, δηλαδή ότι η ίδια και ο Κόστα πρέπει να εκπροσωπήσουν την ΕΕ, θέση που στήριξε και ο πρωθυπουργός της Εσθονίας Κρίστεν Μιχάλ. Η Γαλλία και η Γερμανία διαφωνούν: ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε χθες ότι η Ευρώπη πρέπει πρώτα να συμφωνήσει στις προτάσεις και το όραμά της για την ασφάλεια, ενώ ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς στήριξε το σχήμα E3 (Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο) ως «καθιερωμένη φόρμα», προσθέτοντας ότι δεν βλέπει πρόβλημα να μείνουν τα πράγματα έτσι.
Ουκρανία: Το έλλειμμα των 70 δισ. ευρώ
Οι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν και τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας, καθώς το Κίεβο αντιμετωπίζει έλλειμμα 70 δισ. ευρώ τον επόμενο χρόνο. Ο Μερτς συνέδεσε τη χρηματοδότηση με τις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, με επιστολή προς τον Κόστα, προκαλώντας αντιδράσεις από κυβερνήσεις που διστάζουν να αναλάβουν νέες δεσμεύσεις. Υποστήριξε ότι η Γερμανία, ο μεγαλύτερος συνεισφέρων στον προϋπολογισμό, δεν μπορεί να δεχθεί «τζαμπατζήδες» στην ασφάλεια της Ευρώπης.
Το θέμα συνδέεται και με τη διαπραγματευτική ισχύ της Ευρώπης σε μια τελική συμφωνία. Ορισμένοι ευρωβουλευτές ζητούν τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία να τεθούν σε δομή υπό τον έλεγχο της ΕΕ, υποστηρίζοντας με επιστολή χθες ότι τα κεφάλαια δεν πρέπει να είναι διαθέσιμα για συμφωνία που θα επιτευχθεί χωρίς την Ευρώπη. Το ζήτημα αναμένεται να επανέλθει στη σύνοδο της 26ης-27ης Νοεμβρίου.
Τεχνητή νοημοσύνη: Μπορεί η Ευρώπη να ανταγωνιστεί στην κορυφή;
Η συνάντηση γίνεται εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για μια τεχνολογία που υπόσχεται να μεταμορφώσει βιομηχανίες και κοινωνίες, αλλά τους τελευταίους μήνες έχει προκαλέσει ανησυχίες έπειτα από μια σειρά επεισοδίων με ανεξέλεγκτους πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης. Περαιτέρω αναταραχή προκλήθηκε αυτή την εβδομάδα με την παραίτηση του διευθύνοντα συμβούλου της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, καθώς η βιομηχανία έχασε έναν από τους μεγαλύτερους πρωταθλητές της.
«Με δεδομένο τον ταχύ ρυθμό με τον οποίο αναπτύσσεται η τεχνητή νοημοσύνη, πιστεύω ότι μια πρώτη συζήτηση αφιερωμένη σ’ αυτή, σε επίπεδο ηγετών, χρειάζεται τώρα», έγραψε την περασμένη εβδομάδα στην πρόσκλησή του προς τους ηγέτες ο Αντόνιο Κόστα, αναφερόμενος στις ευκαιρίες και στον μετασχηματισμό που επιφέρει η τεχνολογία στις οικονομίες και τις κοινωνίες. Έθεσε το πλαίσιο γύρω από την κυριαρχία, ρωτώντας «πώς μπορεί η Ευρώπη να γίνει ηγετικός και κυρίαρχος παίκτης» σε όλη την αλυσίδα αξίας: από την υπολογιστική ισχύ και τις υποδομές cloud μέχρι τα τσιπ και τα μοντέλα.
Το κεντρικό ερώτημα είναι αν η Ευρώπη πρέπει να δημιουργήσει μοντέλα αιχμής που θα ανταγωνίζονται τους προγραμματιστές των ΗΠΑ και της Κίνας ή να επικεντρωθεί σε εφαρμογές πάνω σε αυτά. Ο πρωθυπουργός της Φινλανδίας Πέτερι Όρπο και ο Εσθονός ομόλογός του Κρίστεν Μίχαλ έχουν υποστηρίξει ότι η Ευρώπη «μπορεί να ανταγωνιστεί στην αιχμή» και πρέπει να στοχεύσει πέρα από την απλή υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Το εμπόδιο είναι το χρήμα και οι καθυστερήσεις. Ο Ευρωπαϊκός Νόμος για τα Μικροκυκλώματα (Chips Act), που εφαρμόστηκε πριν από τρία χρόνια, φαίνεται ότι δεν επιτυγχάνει τον στόχο του να προσελκύσει κατασκευαστές και να διπλασιάσει το μερίδιο της ΕΕ στην παγκόσμια αγορά μικροκυκλωμάτων στο 20% μέχρι το 2030. Το σχέδιο για επτά γιγάντια εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης (AI gigafactories), που θα συνδυάζουν προηγμένους επεξεργαστές, cloud, συνδεσιμότητα υψηλής ταχύτητας και κέντρα δεδομένων, δεν έχει τεθεί πλήρως σε τροχιά λόγω της διαμάχης για τις δαπάνες ανταγωνιστικότητας στον προϋπολογισμό 2028-2034.
Οι ηγέτες θα ακούσουν τον διευθύνοντα σύμβουλο της γαλλικής Mistral AI, Αρτούρ Μενς, που αντιτίθεται στην εγκατάλειψη της αιχμής, και τον νομπελίστα πρωτοπόρο της τεχνητής νοημοσύνης Τζέφρι Χίντον για παγκόσμιους κανόνες. Θα εξετάσουν επίσης πώς μπορούν να ξεπεραστούν προβλήματα όπως η γραφειοκρατία και να τεθούν δικλίδες ασφαλείας. Η θέση της ΕΕ είναι ότι ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) παρέχει ήδη ρυθμιστικό πλαίσιο.
Ο προϋπολογισμός της ΕΕ
Ο προϋπολογισμός 2028-2034 δεν βρίσκεται επίσημα στην ατζέντα, αλλά οι ηγέτες αναμένεται να τον συζητήσουν στο περιθώριο. Νέο διαπραγματευτικό κείμενο με πιθανούς συμβιβασμούς αναμένεται γύρω στις 21 Νοεμβρίου, ενώ δεν αναμένεται ρήξη στο Δουβλίνο. Ο Μερτς έχει δώσει σήμα ότι θα αξιοποιήσει τη σύνοδο για διμερείς επαφές, μεταξύ άλλων με τον Μακρόν.
Η κούρσα για την ΕΚΤ
Μετά την πρώτη συζήτηση χθες στο Δουβλίνο, ο Μακρόν και ο Μερτς αναμένεται να συζητήσουν τη διαδοχή της προέδρου της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ. Επικρατέστεροι είναι ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντες δε Κός και ο πρώην Ολλανδός κεντρικός τραπεζίτης Κλάας Κνοτ.
Η προεδρία αποτελεί μέρος ευρύτερης διεκδίκησης τριών υψηλών θέσεων, καθώς η Γερμανίδα Ίζαμπελ Σνάμπελ και ο Ιρλανδός Φίλιπ Λέιν αποχωρούν από το Εκτελεστικό Συμβούλιο το 2027. Σύμφωνα με δύο αξιωματούχους, Παρίσι και Βερολίνο θέλουν τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου. Συμφωνία αναμένεται στη σύνοδο της 26ης-27ης Νοεμβρίου. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ και ο Ολλανδός ηγέτης Ρομπ Γέτεν, που στηρίζουν τους υποψηφίους των χωρών τους, δεν θα παραστούν στο Δουβλίνο λόγω εσωτερικών πολιτικών πιέσεων.
Με πληροφορίες από Reuters, Politico
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
