Εως και 70% μειώνεται τον Αύγουστο η συλλογή αίματος στην Αττική, με τον τελευταίο μήνα του καλοκαιριού να αποτελεί παραδοσιακά μία από τις πλέον δύσκολες περιόδους για την αιμοδοσία.
Φέτος, ωστόσο, ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος ήταν εξίσου απαιτητικοί για τα αποθέματα αίματος, με διαφορετική όμως αιτία. Τότε, η έξαρση των ιώσεων περιόρισε σημαντικά τον αριθμό των διαθέσιμων αιμοδοτών, ενώ τώρα το πρόβλημα συνδέεται κυρίως με την καλοκαιρινή χαλάρωση και την απουσία των πολιτών.
Υπό τις συνθήκες αυτές, έκκληση για ενίσχυση της εθελοντικής αιμοδοσίας, έστω και στο παρά πέντε, απευθύνει το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ). Το μεγάλο στοίχημα είναι να ανακοπεί η πτώση πριν από τις 20-25 Αυγούστου, όταν αναμένεται να κορυφωθεί το πρόβλημα, καθώς η μεγάλη «βουτιά» στις αιμοδοσίες του καλοκαιριού συμπίπτει με τις αυξημένες ανάγκες της τουριστικής περιόδου.
Όπως διευκρινίζει στα «ΝΕΑ» η πρόεδρος του Κέντρου Ελένη Τσάγκαρη, μόνο στην Αττική απαιτούνται περίπου 1.000 μονάδες αίματος ημερησίως. Στην εξίσωση θα πρέπει να συνυπολογιστούν οι αυξημένες ανάγκες λόγω του τουρισμού και, συνακόλουθα, των τροχαίων και των πολυτραυματιών, χωρίς να μειώνονται οι σταθερές ανάγκες των πολυμεταγγιζόμενων ασθενών και των χειρουργείων.
«Το αίμα έχει διάρκεια ζωής περίπου έναν μήνα. Επομένως, δεν μπορούμε να θεωρούμε ότι είμαστε ασφαλείς επειδή είχαμε επάρκεια τον Μάιο ή τον Ιούνιο», συμπληρώνει η ίδια, υπογραμμίζοντας την ανάγκη καλλιέργειας μιας κουλτούρας τακτικού εθελοντισμού, ώστε τα αποθέματα να μη… στερεύουν ποτέ.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το σήμα κινδύνου που εξέπεμψε στις αρχές της εβδομάδας η Ελληνική Ομοσπονδία Θαλασσαιμίας (ΕΟΘΑ), καθώς η χαμηλή στάθμη στην εθνική «δεξαμενή» των τελευταίων ημερών οδηγεί σε αναβολές προγραμματισμένων μεταγγίσεων και σε χορήγηση μικρότερης ποσότητας αίματος από την ενδεδειγμένη σε πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς.
Μάλιστα, όπως προκύπτει από τις αναφορές που έχουν περιέλθει στην Ομοσπονδία, «στη Μονάδα Θαλασσαιμίας (Μεσογειακής Αναιμίας) και Δρεπανοκυτταρικής Νόσου του Γενικού Νοσοκομείου Νίκαιας περίπου 15 ασθενείς έχουν λάβει αναβολή της μετάγγισής τους εδώ και μία εβδομάδα, ενώ περίπου 19 ασθενείς στο Λαϊκό Νοσοκομείο και άλλοι 20 στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ρίου δεν έχουν μεταγγιστεί σύμφωνα με τον προβλεπόμενο θεραπευτικό τους προγραμματισμό».
Αντίστοιχη εικόνα περιγράφεται και στις Μονάδες της Ρόδου και της Μυτιλήνης, ενώ στο παιδιατρικό νοσοκομείο «Αγία Σοφία», όπου εξυπηρετούνται περίπου 800 πολυμεταγγιζόμενοι ασθενείς, «χορηγείται η πρώτη μονάδα αίματος, ενώ οι ασθενείς καλούνται να εξασφαλίσουν αιμοδότη προκειμένου να λάβουν και τη δεύτερη μονάδα που προβλέπεται από το θεραπευτικό τους σχήμα».
Εκκλήσεις
Σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, το ΕΚΕΑ έχει προγραμματίσει, μεταξύ άλλων, εθελοντικές αιμοδοσίες στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του μετρό Συντάγματος, στις 24, 26 και 27 Αυγούστου, ενώ το κάλεσμα θα επαναληφθεί στις 3 και 4 Σεπτεμβρίου. Παράλληλα, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Εθελοντών Αιμοδοτών (ΠΟΣΕΑ) διοργανώνει δεκάδες περιφερειακές αιμοληψίες ανά την επικράτεια, ιδίως κατά τους θερινούς μήνες υψηλής ζήτησης.
Εν τω μεταξύ, η Ελ. Τσάγκαρη υπενθυμίζει ότι υπάρχουν 96 σταθερές υπηρεσίες αιμοδοσίας σε νοσοκομεία του ΕΣΥ σε όλη τη χώρα. «Οι πολίτες, ηλικίας από 18 έως 65 ετών, μπορούν να τις επισκεφθούν χωρίς να απαιτείται ραντεβού. Η διαδικασία είναι σύντομη: περίπου 20 λεπτά απαιτούνται για τη λήψη ιστορικού και 10 λεπτά για την αιμοδοσία».
Η ίδια, δε, προσθέτει ότι φέτος το σύστημα καλείται να αντιμετωπίσει ακόμη ένα εμπόδιο, που οφείλεται στη μετάθεση της θερινής κατάταξης των νεοσυλλέκτων για το φθινόπωρο. Οι κεντρικές αιμοδοσίες στις μονάδες εκπαίδευσης αποτελούσαν ένα σημαντικό «μαξιλάρι» για τα αποθέματα, καθώς στα τέλη Ιουλίου συγκεντρώνονταν περίπου 1.000 με 1.200 μονάδες αίματος.
Πλέον, λόγω των αλλαγών στην κατάταξη, οι κεντρικές αιμοδοσίες έχουν προγραμματιστεί για τις αρχές Σεπτεμβρίου. «Και πάλι όμως θα δώσουν σημαντική ώθηση», σημειώνει η πρόεδρος του ΕΚΕΑ, καθώς η κατάσταση σταδιακά εξομαλύνεται μετά τις 15 Σεπτεμβρίου.
Οι εγχώριες ανάγκες καλύπτονται με περίπου 550.000 μονάδες τον χρόνο
Κατά προσέγγιση, οι εγχώριες ανάγκες καλύπτονται με περίπου 550.000 μονάδες αίματος τον χρόνο. Ωστόσο, αυτές δεν προσφέρονται ισομερώς καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται κατά διαστήματα «μαύρες τρύπες» στα αποθέματα.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο εθελοντισμός κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος. Δεν είναι τυχαίο ότι πλέον το 70% των μονάδων αίματος προέρχεται από εθελοντές αιμοδότες, ενώ το 30% από αιμοδοσία του συγγενικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, παραμένει σε ισχύ η σύμβαση που έχει συνάψει η Ελλάδα με τον Ελβετικό Ερυθρό Σταυρό για περίπου 17.000 μονάδες αίματος, οι οποίες προορίζονται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών των πολυμεταγγιζόμενων ασθενών.
Παρά τις θετικές εξελίξεις, ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα παραμένει: η μετάβαση από την περιστασιακή στην τακτική αιμοδοσία. Στόχος είναι οι εθελοντές να προσφέρουν αίμα κατά μέσο όρο τρεις φορές τον χρόνο, ώστε να δημιουργηθεί μια σταθερή βάση αιμοδοτών και να περιοριστούν οι εποχικές ελλείψεις.
Η διοίκηση του ΕΚΕΑ, πάντως, επενδύει στην εκπαίδευση και την ενημέρωση, με ιδιαίτερη έμφαση στη νέα γενιά. Είναι ενδεικτικό ότι από το 2024 έως το 2026 καταγράφηκε σημαντική αύξηση του ποσοστού των αιμοδοτών ηλικίας 18 έως 25 ετών επί του συνόλου: από 10,84% ανήλθε σε 16,13%. Σε απόλυτους αριθμούς, αυτό σημαίνει ότι περίπου 10.000 νέοι άνθρωποι εντάχθηκαν στο Μητρώο Εθελοντών Αιμοδοτών.
