Προϋπολογισμός: Πρωτογενές πλεόνασμα 8,1 δισ. ευρώ το 2025 – 77,1 δισ. ευρώ, πάνω από τον στόχο οι φόροι

Με πρωτογενές πλεόνασμα 8,089 δισ. ευρώ έκλεισε οκρατικός προϋπολογισμός του 2025, υπερβαίνοντας τον αναθεωρημένο στόχο για το δωδεκάμηνο κατά 2,762 δισ. ευρώ ή σχεδόν 52%. Η υπέρβαση εσόδων συνεχίστηκε και τον μήνα Δεκέμβριο σε όλες τις κατηγορίες εσόδων, υπερβαίνοντας τις προβλέψεις στις οποίες είχε στηριχθεί η Εισηγητική ‘Εκθεση του νέου προϋπολογισμού για το 2026.

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, τα οποία ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την περίοδο του Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2025, παρουσιάζεται πλεόνασμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 100 εκατ. ευρώ έναντι του επικαιροποιημένου στόχου για έλλειμμα 2.586 εκατ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2025 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026 -και έναντι πλεονάσματος 369 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024.

Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 8.089 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 5.327 εκατ. ευρώ και πρωτογενούς πλεονάσματος 8.698 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2024.

Ωστόσο, όπως τονίζεται, εξαιρώντας ποσό ύψους 1.930 εκατ. ευρώ που αφορά σε καθυστερήσεις μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς γενικής κυβέρνησης και ταμειακών πληρωμών εξοπλιστικών προγραμμάτων, που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους, η πραγματική υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα έναντι των στόχων του προϋπολογισμού, εκτιμάται σε 831 εκατ. ευρώ.

Επισημαίνεται ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους. Επιπρόσθετα, τα ανωτέρω αφορούν στο πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης και όχι στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, που περιλαμβάνει και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων, των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ) αλλά των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και, συνεπώς, δεν αποδίδουν την τελική και συνολική δημοσιονομική εικόνα της χώρας για το 2025, η οποία θα ανακοινωθεί ολοκληρωμένη τον Απρίλιο του 2026.

Η συναλλαγή της Εγνατίας Οδού

Επίσης, όπως σημειώνεται από το υπουργείο Εθνικής οικονομίας και Οικονομικών, στα έσοδα του μηνός Δεκεμβρίου 2025 είχε προβλεφθεί η ταμειακή είσπραξη ποσού 1,3 δισ. ευρώ που αφορούσε τη Σύμβαση Παραχώρησης Υπηρεσιών για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου της Εγνατίας Οδού και των τριών (3) κάθετων οδικών αξόνων της, για 35 χρόνια, χωρίς δημοσιονομική επίπτωση για το έτος 2025. Η δημοσιονομική επίπτωση (κατά ESA) της ανωτέρω συναλλαγής ξεκινά από το έτος 2026 και εντεύθεν, με εκτιμώμενο ποσό 38,6 εκατ. ευρώ κατ’ έτος.

Πράγματι, κατά τον μήνα Δεκέμβριο 2025 ολοκληρώθηκε η Σύμβαση Παραχώρησης, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 5260/2025 (Α’ 229). Το τίμημα της συναλλαγής καθορίστηκε στο ποσό των 1.275 εκατ. ευρώ και υπόκειται σε ΦΠΑ 24%, ήτοι 306 εκατ. ευρώ, ποσό το οποίο θα επιστραφεί στον παραχωρησιούχο.

Έτσι, στις 31/12/2025 αποδόθηκε στον Ειδικό Λογαριασμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους το ποσό των 759 εκατ. ευρώ που προέκυψε μετά από παρακράτηση:

• ποσού 306 εκατ. ευρώ που αφορά τον ΦΠΑ, το οποίο αποδόθηκε στα κρατικά (φορολογικά) έσοδα εντός του Ιανουαρίου 2026,

• ποσού 180 εκατ. ευρώ που σύμφωνα με τη σύμβαση παραχώρησης θα διατεθεί για τoν εκσυγχρονισμό των σηράγγων, και

• ποσού 30 εκατ. ευρώ προκειμένου να πραγματοποιηθεί η εκκαθάριση των εξόδων της συναλλαγής (αμοιβή 0,5% Ε.Ε.ΣΥ.Π., και λοιπά έξοδα που αφορούν τη συναλλαγή). Τυχόν υπόλοιπο από τα 30 εκατ. ευρώ, που θα προκύψει μετά την εκκαθάριση, θα αποδοθεί στο Ελληνικό Δημόσιο.

Συνολικά, στο δωδεκάμηνο Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2025, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 77.065 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 796 εκατ. ευρώ ή 1% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Η υποεκτέλεση αυτή οφείλεται κυρίως: α) στην ανωτέρω περιγραφόμενη διαφοροποίηση μεταξύ προβλεπόμενων και πραγματοποιούμενων εσόδων, κατά 591 εκατ. ευρώ, από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, χωρίς όμως να υφίσταται δημοσιονομική επίπτωση και β) στα μειωμένα έσοδα ΠΔΕ κατά 658 εκατ. ευρώ.

Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:

I. Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 71.909 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 393 εκατ. ευρώ ή 0,5% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.

Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής :

• Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 27.775 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 204 εκατ. ευρώ.

• Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 7.438 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 35 εκατ. ευρώ.

• Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 2.453 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 41 εκατ. ευρώ.

• Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 26.542 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 181 εκατ. ευρώ εκ των οποίων: ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 240 εκατ. ευρώ, ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων μειωμένος κατά 86 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος αυξημένοι κατά 28 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

II. Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 61 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τον στόχο.

III. Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 7.524 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 774 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Από το ως άνω εισπραττόμενο ποσό των 7.524 εκατ. ευρώ, ποσό 3.286 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι μειωμένα κατά 678 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

IV. Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 2.918 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 576 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, κυρίως λόγω της ανωτέρω περιγραφόμενης διαφοροποίησης μεταξύ προβλεπόμενων και πραγματοποιούμενων εσόδων, κατά 591 εκατ. ευρώ, από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.

V. Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 3.047 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 116 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Ποσό 271 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 20 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 8.419 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 55 εκατ. ευρώ από τον στόχο (8.474 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.

Τα συνολικά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 3.557 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 658 εκατ. ευρώ από τον στόχο (4.215 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.

Πώς κινήθηκε ο Δεκέμβριος

Ειδικά για τον μήνα Δεκέμβριο 2025 το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 8.288 εκατ. ευρώ, μειωμένο κατά 3.091 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου, εξαιτίας κυρίως : α) του γεγονότος ότι, στη στοχοθεσία της εισηγητικής έκθεσης είχε περιληφθεί η είσπραξη τον μήνα Δεκέμβριο της έκτης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), ύψους 2.109 εκατ. ευρώ, που όμως εισπράχθηκε εντός του μηνός Νοεμβρίου, β) των μειωμένων εσόδων ΠΔΕ, κατά 632 εκατ. ευρώ και γ) της διαφοροποίησης μεταξύ προβλεπόμενων και πραγματοποιούμενων εσόδων, κατά 591 εκατ. ευρώ, από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε.

Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:

I. Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 7.027 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 147 εκατ. ευρώ ή 2,1% έναντι του μηνιαίου στόχου.

Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής :

• Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 2.104 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 74 εκατ. ευρώ.

• Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 719 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 80 εκατ. ευρώ.

• Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 121 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 17 εκατ. ευρώ.

• Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 2.425 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 68 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 122 εκατ. ευρώ, ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων είναι μειωμένος κατά 91 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος είναι αυξημένοι κατά 37 εκατ. ευρώ.

II. Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 5 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τον μηνιαίο στόχο.

III. Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 523 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 2.770 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου, καθώς στη στοχοθεσία του Δεκεμβρίου είχε περιληφθεί το ποσό των 2.109 εκατ. ευρώ από το ΤΑΑ, που όμως εισπράχθηκε τον Νοέμβριο, όπως προαναφέρθηκε. Ποσό 465 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα του ΠΔΕ, τα οποία είναι μειωμένα κατά 656 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

IV. Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 878 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 568 εκατ. ευρώ έναντι του μηναίου στόχου, εξαιτίας της διαφοροποίησης μεταξύ προβλεπόμενων και πραγματοποιούμενων εσόδων, κατά 591 εκατ. ευρώ, από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε.

V. Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 457 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 9 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου. Από το ως άνω εισπραττόμενο ποσό των 457 εκατ. ευρώ, ποσό 51 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 24 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 602 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 105 εκατ. ευρώ από τον στόχο (707 εκατ. ευρώ).

Τα συνολικά έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 516 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 632 εκατ. ευρώ από τον στόχο (1.147 εκατ. ευρώ).

Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2025 ανήλθαν στα 76.965 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 3.482 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (80.447 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Επίσης, είναι αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024 κατά 3.223 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω της αύξησης των μεταβιβάσεων σε ΟΚΑ και των δαπανών του ΤΑΑ.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές εμφανίζονται μειωμένες κατά 3.493 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, που σχετίζεται κυρίως με υποεκτέλεση και ετεροχρονισμό των μεταβιβαστικών πληρωμών προς φορείς γενικής κυβέρνησης κατά 1.225 εκατ. ευρώ και των ταμειακών πληρωμών των εξοπλιστικών προγραμμάτων κατά 705 εκατ. ευρώ.

Αξιοσημείωτες μεταβιβάσεις είναι οι ακόλουθες:

I. οι μεταβιβάσεις προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ύψους 1.696 εκατ. ευρώ,

II. η μεταβίβαση ύψους 400 εκατ. ευρώ για την κάλυψη κόστους παροχής υπηρεσιών κοινής ωφελείας στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας (ΥΚΩ), σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 55 του Ν.4508/2017 (Α’ 200),

III. η επιχορήγηση ύψους 638 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας, για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων,

IV. οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ) ύψους 422 εκατ. ευρώ και

V. η επιχορήγηση προς τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα ύψους 173 εκατ. ευρώ.

Οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν στα 14.611 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 11 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Ταυτόχρονα, παρουσιάζονται αυξημένες σε σχέση με τις αντίστοιχες πληρωμές του 2024 κατά 1.296 εκατ. ευρώ.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ