Πώς αλλάζουν το ανθρώπινο σώμα οι οθόνες

Οι περισσότερες συζητήσεις γύρω από την υπερβολική χρήση των οθονών επικεντρώνονται στις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία. Ωστόσο, νέες μελέτες εστιάζουν στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει και στο ανθρώπινο σώμα. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ο καθιστικός τρόπος ζωής μπορεί να συμβάλλει στην εμφάνιση περισσότερων ρυτίδων, ενώ ορισμένα από τα σωματικά προβλήματα που σχετίζονται με την υπερβολική χρήση ψηφιακών συσκευών ίσως αυξάνουν τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και άλλων σοβαρών παθήσεων.

Επιπτώσεις στην όραση

Τα ποσοστά μυωπίας αυξάνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς τις τελευταίες δεκαετίες και η τεχνολογία μοιάζει να είναι ο προφανής ένοχος. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Μούτι, καθηγητή οπτομετρίας στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο στις ΗΠΑ.

«Πραγματοποιήσαμε μια διαχρονική μελέτη που διήρκησε πάνω από 20 χρόνια για την ανάπτυξη της όρασης των παιδιών, εξετάζοντας τους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση και εξέλιξη της μυωπίας», δήλωσε. Ένα βασικό ερώτημα ήταν αν υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στη μυωπία και την «κοντινή εργασία», δηλαδή δραστηριότητες όπως το να κοιτάμε από κοντά μια οθόνη. «Η απάντηση ήταν όχι ιδιαίτερα», ανέφερε ο Μούτι.

Η μελέτη όμως αποκάλυψε κάτι άλλο: ο χρόνος σε εξωτερικούς χώρους φαίνεται να έχει προστατευτική δράση. Το έντονο φως των εξωτερικών χώρων πιθανόν διεγείρει την απελευθέρωση ντοπαμίνης από τον αμφιβληστροειδή, κάτι που επηρεάζει την ανάπτυξη των ματιών.

Η τεχνολογία φαίνεται να συμβάλλει έμμεσα σε μια παγκόσμια τάση που μας κρατά ολοένα περισσότερο σε εσωτερικούς χώρους. Με αυτή την έννοια, οι ψηφιακές συσκευές ενδέχεται να επηρεάζουν αρνητικά την υγεία των ματιών μας. Η λύση, σύμφωνα με τον Μούτι, είναι απλή: να περνάμε περισσότερο χρόνος έξω. Αυτό δεν βοηθά μόνο τα μάτια αλλά και τον ύπνο.

Διαβάστε επίσης: Κατάχρηση οθόνης από ανηλίκους: Μία μάστιγα που “καταστρέφει” την όραση στα επτά στα δέκα παιδιά

Επιπτώσεις στη στάση του σώματος

Αν διαβάζετε αυτό το άρθρο στο κινητό σας, πιθανότατα έχετε σκύψει λίγο το κεφάλι σας. Αυτή η στάση μπορεί να ασκεί έως και 27 κιλά πίεσης στον αυχένα, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Με τον καιρό μπορεί να προκαλέσει φθορά στους μεσοσπονδύλιους δίσκους, εκφύλιση αρθρώσεων και μυών, ακόμη και μείωση της πνευμονικής χωρητικότητας. Αυτή η επιβαρυντική στάση σώματος είναι γνωστή ως «tech neck».

Μπορεί επίσης να αλλάξει μόνιμα τη στάση του σώματος. Ειδικές ασκήσεις, πάντα με την καθοδήγηση ειδικού, μπορούν να συμβάλουν στη διόρθωση του προβλήματος. Ωστόσο, υπάρχουν και απλές συνήθειες που μπορείτε να υιοθετήσετε άμεσα, όπως να κρατάτε το κινητό στο ύψος των ματιών. Το ίδιο ισχύει και για τις οθόνες υπολογιστών. Κάποιοι ειδικοί προτείνουν και διαλείμματα: 20 λεπτά ξεκούρασης κάθε μισή ώρα.

Ερεθισμένο δέρμα και ρυτίδες

Πρόσφατα έχει προκύψει ένα νέο ερώτημα: προκαλεί το «tech neck» ρυτίδες στον λαιμό;

«Θεωρητικά, αυτό έχει λογική βάση», λέει η δερματολόγος Τζαστίν Χέξταλ. Οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις και η πίεση μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία ρυτίδων.

Ωστόσο δεν υπάρχουν ισχυρές μελέτες που να το αποδεικνύουν. Υπάρχουν όμως άλλα ζητήματα, ειδικά για όσους φορούν συνεχώς «έξυπνα» ρολόγια (smartwatches).

«Το σκοτεινό και υγρό περιβάλλον κάτω από το λουράκι ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων, επομένως μπορεί να εμφανίσετε ερεθισμό ή ακόμα και έκζεμα», λέει.

Και επειδή αυτό μπορεί να βλάψει το δερματικό φραγμό, η δερματολόγος προειδοποιεί ότι θα μπορούσε επίσης να αυξήσει την ευαισθησία σε ορισμένα από τα υλικά των τεχνολογικών προϊόντων, όπως το νικέλιο, το καουτσούκ, το λάτεξ και τα ακρυλικά χημικά. Η λύση, σύμφωνα με ειδικούς, είναι να βγάζετε συχνότερα το ρολόι και να καθαρίζετε το δέρμα στη περιοχή αυτή.

Αδύναμα χέρια

Η δύναμη της λαβής των χεριών θεωρείται πλέον σημαντικός δείκτης συνολικής υγείας. Σύμφωνα με μια μελέτη, μπορεί να προβλέψει πρόωρη θνησιμότητα καλύτερα και από την αρτηριακή πίεση. Ωστόσο, η δύναμη αυτή παρουσιάζει φθίνουσα πορεία διεθνώς, ιδιαίτερα στις νεότερες γενιές. Οι ειδικοί συνιστούν τακτική φυσική άσκηση, με έμφαση στην ενδυνάμωση των μυών, καθώς αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο διατήρησης της μυϊκής δύναμης.

Συντονισμός χεριού–ματιού

Η τεχνολογία φαίνεται επίσης να επηρεάζει τις κινητικές δεξιότητες που συνδέουν μυαλό και σώμα. Μπορεί να βελτιώνει συγκεκριμένες δεξιότητες, όπως το κλικ και το σάρωμα της οθόνης, αλλά γενικά, τα δεδομένα δείχνουν αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων.

Αυτό είναι πιο καλά τεκμηριωμένο στα παιδιά. Η έρευνα δείχνει συσχέτιση μεταξύ αυξημένου χρόνου οθόνης και χειρότερων κινητικών επιδόσεων. Οι ειδικοί δεν προτείνουν απαγορεύσεις, αλλά συνειδητή ενσωμάτωση πρακτικών δραστηριοτήτων στην καθημερινότητα, όπως μαγείρεμα, χειροτεχνίες, ή γράψιμο με το χέρι.

Σύμφωνα με τον Σεμπάστιαν Σαγκέιτ, καθηγητή αναπτυξιακής ψυχολογίας και εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Ρέγκενσμπουργκ της Γερμανίας, οι επιπτώσεις είναι μικρές αλλά αθροιστικά μπορεί να έχουν σημασία για ολόκληρες γενιές.

«Οι επιπτώσεις είναι μικρές και συχνά ανεπαίσθητες. Ωστόσο, αν τις δει κανείς σε επίπεδο κοινωνίας και διαδοχικών γενεών, υπάρχει ο κίνδυνος να οδηγήσουν σε σταδιακή υποβάθμιση των γνωστικών ικανοτήτων μας, αφού τα χέρια αποτελούν το βασικό εργαλείο με το οποίο εξερευνούμε και κατανοούμε τον κόσμο γύρω μας», καταλήγει ο ερευνητής.

Πηγή: BBC