Σε μια αλλόκοτη κλιμάκωση του υβριδικού πολέμου της κατά της Δύσης, η Ρωσία κατηγορείται ότι στέλνει μυστικούς πράκτορες για να αφήνουν περιττώματα στις τουαλέτες Φινλανδών βουλευτών.
Την περασμένη εβδομάδα έγινε γνωστό ότι περίπου 20 Φινλανδοί βουλευτές είχαν καταγγείλει μυστηριώδεις διαρρήξεις στα σπίτια τους, ενώ ένας πολιτικός εντόπισε περιττώματα στην τουαλέτα του. Ο Μπεν Ζισκόβιτς, βετεράνος βουλευτής του κυβερνώντος κεντροδεξιού Κόμματος Εθνικού Συνασπισμού, εκτιμά ότι πρόκειται για μέρος μιας επιχείρησης εκφοβισμού των Φινλανδών πολιτικών από τη Ρωσία.
«Είναι ένας τρόπος για τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών να δείξουν ότι οι άνθρωποι παρακολουθούνται, ένας τρόπος να δημιουργήσουν σύγχυση ή ανησυχία», δήλωσε ο Ζισκόβιτς, σύμφωνα με την Telegraph.
Η τακτική των «εισβολών στα σπίτια»
Η διάρρηξη στις κατοικίες βουλευτών και διπλωματών αποτελεί εδώ και χρόνια τακτική των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Σε μια πρακτική που το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών έχει περιγράψει ως «εισβολές σε κατοικίες», πράκτορες μετακινούσαν προσωπικά αντικείμενα, άνοιγαν παράθυρα και ενεργοποιούσαν συναγερμούς, με στόχο να αποθαρρύνουν και να εκφοβίσουν τα θύματά τους.
Ρώσοι κατάσκοποι, αλλά και πράκτορες άλλων χωρών με ισχυρές υπηρεσίες πληροφοριών, έχουν επίσης κατηγορηθεί ότι ουρούσαν στις τουαλέτες διπλωματών και δημοσιογράφων, θέλοντας να καταστήσουν σαφές ότι μπορούσαν να μπουν στα σπίτια τους.
Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις, η Wall Street Journal αποκάλυψε το 2023 ότι πράκτορας της ρωσικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSB) είχε αφοδεύσει στη βαλίτσα ανώτερου Αμερικανού αξιωματούχου κατά την επίσκεψή του στη Ρωσία.
Η πρώην ανταποκρίτρια του BBC στη Ρωσία, Σάρα Ρέινσφορντ, έχει περιγράψει στα απομνημονεύματά της ότι πράκτορες είχαν μπει στο διαμέρισμά της και είχαν αφήσει «ένα μεγάλο, ακαθάριστο υπόλειμμα σε κάθε τουαλέτα» ως τρόπο να της δείξουν ότι είχαν βρεθεί εκεί.
Ο δημοσιογράφος του Guardian Λουκ Χάρντινγκ έχει επίσης υποστηρίξει ότι πράκτορες της FSB εισέβαλλαν συχνά στο διαμέρισμά του στη Μόσχα. Σε μία περίπτωση, μάλιστα, φέρεται να άφησαν πίσω τους ένα εγχειρίδιο σεξ, λίγο πριν ο δημοσιογράφος απελαθεί από τη Ρωσία το 2011. Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν αναφέρει το 2014 ότι παρόμοιες τακτικές αντικατασκοπείας από τη σοβιετική εποχή χρησιμοποιούνταν ξανά εναντίον Αμερικανών διπλωματών, μεταξύ άλλων με σκασμένα λάστιχα αυτοκινήτων και αλλεπάλληλες μυστηριώδεις διαρρήξεις.
Σε ορισμένα περιστατικά, οι δράστες άφηναν παράθυρα ανοιχτά ή μετακινούσαν προσωπικά αντικείμενα.
Ο Μάικλ ΜακΦολ, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Ρωσία, είχε καταγγείλει τότε ότι παρακολουθούνταν σχεδόν παντού, ενώ το ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο είχε παραβιαστεί και τα τηλέφωνά του είχαν υποκλαπεί.
Η συγκεκριμένη στρατηγική ανάγεται στον Ψυχρό Πόλεμο της δεκαετίας του 1960, όταν η KGB ανέπτυξε τις λεγόμενες «ψυχολογικές επιχειρήσεις» σύμφωνα με τον Λουκ Χάρντινγκ στο βιβλίο του Mafia State.
Οι Σοβιετικοί είχαν εμπνευστεί από πράκτορες της ανατολικογερμανικής Στάζι, οι οποίοι έβαζαν στο στόχαστρο τα σπίτια αντιφρονούντων, προσπαθώντας να τους κάνουν να πιστέψουν ότι έχαναν τα λογικά τους.
Οι πράκτορες μπορούσαν να αφαιρούν φωτογραφίες από τους τοίχους ή να αντικαθιστούν ένα είδος τσαγιού με ένα άλλο, αφήνοντας τα θύματά τους σε μεγάλο βαθμό ανυποψίαστα για την πραγματική προέλευση των παρεμβάσεων. Σε ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό περιστατικό, είχε σταλεί ένας δονητής στη σύζυγο ενός στόχου.
Ορισμένα θύματα υπέστησαν ψυχολογική κατάρρευση ή ακόμη και αυτοκτόνησαν.
Αυτή φαίνεται να είναι η πρώτη φορά που τέτοιες πρακτικές χρησιμοποιούνται στη Φινλανδία, η οποία προκάλεσε την οργή της Ρωσίας όταν εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ (τον Απρίλιο του 2023), μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
