Κυβερνοασφάλεια: Ποιες χώρες είναι καλύτερα θωρακισμένες απέναντι στις κυβερνοεπιθέσεις

Η Αλβανία και η Τσεχία είναι οι χώρες με την ισχυρότερη κυβερνοασφάλεια στον κόσμο, σύμφωνα με νέα έκθεση της Ακαδημίας Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της Εσθονίας (eGA). Η έκθεση δείχνει επίσης ότι οι σοβαρές κυβερνοεπιθέσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτης για ριζικές μεταρρυθμίσεις, δίνοντας σε μικρότερα και πιο ευέλικτα κράτη προβάδισμα έναντι μεγαλύτερων δυνάμεων, όπως η Γερμανία και οι ΗΠΑ.

Η κατάταξη, που κατάρτισε η Ακαδημία Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της Εσθονίας αξιολογεί 155 χώρες και εδάφη με βαθμολογία έως 100, με βάση την ετοιμότητά τους να αποτρέπουν και να αντιμετωπίζουν κυβερνοεπιθέσεις. Στις δύο πρώτες θέσεις βρίσκονται η Αλβανία και η Τσεχία, δύο χώρες που πιθανότατα δεν θα περίμενε κανείς να ηγούνται μιας παγκόσμιας κατάταξης κυβερνοασφάλειας. Την ίδια στιγμή, ορισμένες από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου κατατάσσονται αρκετά χαμηλότερα. Για παράδειγμα, το Ηνωμένο Βασίλειο στην 42η και οι ΗΠΑ στην 31η θέση, αρκετά πίσω από χώρες όπως η Μολδαβία, η Ιορδανία και η Βόρεια Μακεδονία. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 24η θέση με 85 βαθμούς. Στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης βρίσκονται η Μικρονησία, το Παλάου και το Ανατολικό Τιμόρ.

Εθνικός Δείκτης Κυβερνοασφάλειας

Ο Εθνικός Δείκτης Κυβερνοασφάλειας (NCSI) βασίζεται σε 49 δείκτες, οι οποίοι ομαδοποιούνται σε 12 επιμέρους ικανότητες και τρεις βασικές κατηγορίες: στρατηγική, πρόληψη και αντιμετώπιση κυβερνοαπειλών. Η αξιολόγηση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα, από τη νομοθεσία και τις εξειδικευμένες μονάδες κυβερνοασφάλειας έως τα σχέδια αντιμετώπισης κρίσεων και τη διεθνή συνεργασία.

Καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνονται παγκοσμίως, η κυβερνοασφάλεια έχει εξελιχθεί σε εθνική προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις, οι οποίες επιδιώκουν να προστατεύσουν κρίσιμες υποδομές- από τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και τα νοσοκομεία έως τις μεταφορές και τα χρηματοπιστωτικά συστήματα- από τις ολοένα και συχνότερες κυβερνοεπιθέσεις.

Πέρα από την ίδια την κατάταξη, ο NCSI λειτουργεί και ως ανοιχτή βάση δεδομένων με στοιχεία και επίσημα έγγραφα, βοηθώντας τις κυβερνήσεις να εντοπίζουν τα κενά στην κυβερνοάμυνά τους και να ενισχύουν τις δυνατότητές τους όπου αυτό είναι απαραίτητο.

Γιατί η Αλβανία βρίσκεται στην κορυφή;

Η Αλβανία συγκέντρωσε 98,33 βαθμούς στους 100, ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα για μια χώρα η οποία δεν θεωρείται πρωτοπόρος στον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Η χώρα πέτυχε άριστη βαθμολογία σε όλους τους στρατηγικούς δείκτες, μεταξύ άλλων στην πολιτική κυβερνοασφάλειας, τη διεθνή συνεργασία, την εκπαίδευση και την έρευνα. Το ίδιο συνέβη και με τους προληπτικούς δείκτες, που αφορούν την προστασία κρίσιμων υποδομών, την ανάλυση απειλών και την προστασία δεδομένων. Η μοναδική της αδυναμία εντοπίστηκε στον τομέα της στρατιωτικής κυβερνοάμυνας, όπου συγκέντρωσε τα δύο τρίτα των διαθέσιμων βαθμών.

Όλοι οι υπόλοιποι δείκτες που αφορούν την αντιμετώπιση περιστατικών- μεταξύ άλλων η διαχείριση κρίσεων και η καταπολέμηση του κυβερνοεγκλήματος– έλαβαν την υψηλότερη βαθμολογία. Το κενό οφείλεται σε ένα και μόνο στοιχείο: η Αλβανία δεν έχει δημοσιεύσει στρατιωτικό δόγμα κυβερνοάμυνας, δηλαδή ένα έγγραφο που καθορίζει τους κανόνες με τους οποίους οι ένοπλες δυνάμεις διεξάγουν κυβερνοεπιχειρήσεις.

Μια κυβερνοεπίθεση το 2022 από Ιρανούς κρατικούς χάκερ, η οποία ήταν τόσο σοβαρή ώστε τα Τίρανα διέκοψαν τις διπλωματικές σχέσεις με την Τεχεράνη, λειτούργησε ως καταλύτης για τον ταχύ εκσυγχρονισμό της χώρας. Το νομικό πλαίσιο αναθεωρήθηκε, οι αμυντικές επιχειρήσεις συγκεντρώθηκαν υπό την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας και ενισχύθηκαν οι συνεργασίες με την ΕΕ, τις ΗΠΑ και μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες. Η κυβέρνηση προχώρησε επίσης στην ενίσχυση της ασφάλειας του e-Albania, της ψηφιακής πύλης μέσω της οποίας παρέχεται το 95% των δημόσιων υπηρεσιών της χώρας.

Τσεχία: Νομοθεσία και επιβολή κανόνων

Η Τσεχία ισοβάθμησε με την Αλβανία στους 98,33 βαθμούς, έχοντας ωστόσο υψηλότερο επίπεδο ψηφιακής ανάπτυξης από τη βαλκανική χώρα. Όπως και η Αλβανία, η Τσεχία  βαθμολογήθηκε με άριστα σε όλους τους τομείς, με εξαίρεση τη στρατιωτική κυβερνοάμυνα, όπου εντοπίστηκε το ίδιο κενό: η απουσία δημοσιευμένου στρατιωτικού δόγματος κυβερνοάμυνας.

Η ανθεκτικότητα της χώρας βασίζεται σε μια κεντρικά σχεδιασμένη εθνική στρατηγική, στη στενή συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και σε μια εξειδικευμένη ρυθμιστική αρχή, την Εθνική Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας και Ασφάλειας Πληροφοριών (NÚKIB), με στήριξη από τις συμμαχίες της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Η Τσεχία επικαιροποιεί τακτικά την εθνική στρατηγική κυβερνοασφάλειας, προκειμένου να αντιμετωπίζει νέες απειλές, ενώ επιβάλλει αυστηρές και κλιμακούμενες απαιτήσεις συμμόρφωσης σε κρίσιμους τομείς, όπως η ενέργεια, η υγεία και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, υποχρεώνοντας τις επιχειρήσεις να υπερβαίνουν κατά πολύ τα βασικά μέτρα προστασίας πληροφοριακών συστημάτων.

Καναδάς: Ισχυρή άμυνα, αλλά δύο σημαντικά κενά

Ο Καναδάς κατατάχθηκε τρίτος με 96,67 βαθμούς. Σε αντίθεση με την Αλβανία και την Τσεχία, οι αδυναμίες του ήταν πιο συγκεκριμένες. Στον τομέα των ψηφιακών υποδομών, έχασε βαθμούς επειδή δεν διαθέτει εθνικά αναγνωρισμένο σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης (eID) για ασφαλείς διαδικτυακές συναλλαγές των πολιτών.

Στη διαχείριση κρίσεων, το κενό αφορά την απουσία επιχειρησιακής εφεδρείας στον τομέα της κυβερνοασφάλειας- ενός επίσημου μηχανισμού για την επιστράτευση επιπλέον ειδικών σε περίπτωση περιστατικού μεγάλης κλίμακας.

Όλες οι υπόλοιπες κατηγορίες βαθμολογήθηκαν με άριστα. Η ισχύς του καναδικού συστήματος στηρίζεται σε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο κυβερνοάμυνας, με επίκεντρο το Καναδικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας, τη στενή συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και την προστασία της κυριαρχίας των δεδομένων.

Η πρωτοπόρος Εσθονία

Η Εσθονία ισοβάθμησε με τον Καναδά στην τέταρτη θέση, με 96,67 βαθμούς. Οι αδυναμίες της είναι παρόμοιες με εκείνες άλλων χωρών: δεν διαθέτει επίσημα εγκεκριμένο εθνικό σχέδιο για τη διαχείριση μεγάλης κλίμακας κυβερνοεπιθέσεων, ενώ, όπως η Αλβανία και η Τσεχία, δεν έχει δημοσιεύσει στρατιωτικό δόγμα κυβερνοάμυνας.

Η Εσθονία προχώρησε σε έναν αντίστοιχο μετασχηματισμό μετά την κυβερνοεπίθεση του 2007, η οποία αποδίδεται ευρέως στη Ρωσία, χωρίς όμως να έχει επιβεβαιωθεί επισήμως. Η χώρα πρωτοστάτησε με ένα αποκεντρωμένο μοντέλο κυβερνοασφάλειας που αφορά ολόκληρη την κοινωνία και βασίζεται, μεταξύ άλλων, σε «πρεσβείες δεδομένων» στο εξωτερικό και στη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Η πλατφόρμα ανταλλαγής δεδομένων X-Road και το blockchain KSI αποτελούν πλέον βασικούς πυλώνες της ψηφιακής οικονομίας, παράλληλα με σημαντικές επενδύσεις στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για θέματα κυβερνοασφάλειας.

Φινλανδία: Ισχυρή σε όλους τους τομείς, με ένα κενό στο συντονισμό

Η Φινλανδία συμπληρώνει την πρώτη πεντάδα με 95,83 βαθμούς και, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες τέσσερις χώρες, βαθμολογήθηκε με άριστα στον τομέα της στρατιωτικής κυβερνοάμυνας.

Οι δύο αδυναμίες της ήταν πιο περιορισμένες: η απουσία ενός ενιαίου φορέα με σαφή αρμοδιότητα για τον συντονισμό εθνικών εκστρατειών ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και, όπως στον Καναδά και την Εσθονία, η απουσία επιχειρησιακής εφεδρείας για την αντιμετώπιση κρίσεων.

Η Φινλανδία κατατάσσεται πρώτη παγκοσμίως σε έναν διαφορετικό δείκτη, τον Παγκόσμιο Δείκτη Κυβερνοασφάλειας, γεγονός που αντανακλά το μοντέλο «Comprehensive Security» που εφαρμόζει και το οποίο συνδέει κυβέρνηση, επιχειρήσεις και πολίτες. Η προσέγγιση αυτή έχει ενισχυθεί από δεκαετίες επαγρύπνησης λόγω της γειτνίασης με τη Ρωσία, καθώς και από ένα από τα υψηλότερα επίπεδα ψηφιακού γραμματισμού παγκοσμίως. Οι φορείς ενέργειας και τηλεπικοινωνιών συνεργάζονται άμεσα με το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας Φινλανδίας για τον συντονισμό της εθνικής κυβερνοάμυνας.

Πηγή: Euronews