Κυριάκος Πιερρακάκης: Το παρασκήνιο της ιστορικής νίκης στο Eurogroup, η μάχη με τα «θηρία» και η δικαίωση

Σε μια συμβολική δικαίωση για την Ελλάδα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης εξελέγη πρόεδρος του Eurogroup, αντιστρέφοντας τη σελίδα από τη χώρα της κρίσης, σε χώρα στην πρωτοπορία της ευρωζώνης. 

Ανταπόκριση από Βρυξέλλες

Η Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου 2025 θα μείνει στην ιστορία ως μια καμπή για την ελληνική και την ευρωπαϊκή πορεία. Ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κερδίζει μία από τις πιο ισχυρές – έστω και άτυπες θεσμικά – θέσεις της ευρωπαϊκής οικονομικής διακυβέρνησης, σε μια συγκυρία όπου η Ευρωζώνη καλείται να απαντήσει ταυτόχρονα σε γεωπολιτικές, δημοσιονομικές και αναπτυξιακές προκλήσεις.

Η εκλογή του Κυριάκου Πιερρακάκη, που διανύει μόλις λίγους μήνες στο υπουργείο Οικονομικών, αποτελεί αναγνώριση της εντυπωσιακής πορείας ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας και στέλνει το μήνυμα ότι η μεταρρύθμιση και η αξιοπιστία ανταμείβονται στην Ευρώπη. Η Ελλάδα, η οποία πριν από μία δεκαετία βρισκόταν στο επίκεντρο της κρίσης χρέους, μετατρέπεται σήμερα από «ασθενή κρίκο» σε σημείο αναφοράς και, πλέον, σε πολιτικό κέντρο συντονισμού της οικονομικής πολιτικής της ευρωζώνης.  Η θητεία του θα έχει διάρκεια δυόμισι χρόνια και αρχίζει από τις 12 Δεκεμβρίου 2025.

Η μάχη με τα «θηρία» και το πολιτικό βάρος της νίκης

Η εκλογή δεν ήταν αυτονόητη. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναμετρήθηκε με «θηρία» της ευρωπαϊκής σκηνής. Από τη μία πλευρά ο Βέλγος υποψήφιος, Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ, αντιπρόεδρος της βελγικής κυβέρνησης και υπουργός Προϋπολογισμού με πολυετή παρουσία στο Eurogroup, από την άλλη ένα μπλοκ χωρών που παραδοσιακά βλέπουν με επιφυλακτικότητα τις φιλοδοξίες του ευρωπαϊκού Νότου.

Η νίκη του Έλληνα υπουργού σε αυτό το περιβάλλον δεν είναι απλώς αριθμητική, αλλά επίσης βαθιά πολιτική και συμβολική.

Ο Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ προσήλθε στη σημερινή συνεδρίαση με διπλή εικόνα. Ως υποψήφιος Πρόεδρος του Eurogroup και ως υπουργός μιας χώρας που βρίσκεται στο επίκεντρο της πιο ευαίσθητης συζήτησης των τελευταίων μηνών, αυτής για τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.

Προσερχόμενος στη συνεδρίαση, τόνισε ότι η Βελγική κυβέρνηση στηρίζει ακλόνητα την Ουκρανία αλλά δεν είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί «απερίσκεπτους συμβιβασμούς» σε ό,τι αφορά τους νομικούς και οικονομικούς κινδύνους για τη χώρα του και για την Euroclear.

Οι αναφορές του στη «σταθερότητα του ευρώ» και στην ανάγκη «να μην διακινδυνεύσουμε τη σταθερότητα για τους πολίτες μας» έδειχναν ότι η υποψηφιότητά του ήταν άρρηκτα δεμένη με τη βελγική γραμμή στο θέμα των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Οι συζητήσεις όμως κατά την προσέλευση των υπουργών φανέρωσαν ότι ένα μεγάλο τμήμα της ευρωζώνης έβλεπε διαφορετικά το διακύβευμα. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Λαρς Κλινγκμπεϊλ, δήλωσε μπροστά στις κάμερες ότι η Γερμανία, σε συντονισμό με την Καγκελαρία, θα στηρίξει τον Έλληνα συνάδελφό του για την προεδρία του Eurogroup, στέλνοντας ισχυρό σήμα υπέρ της ελληνικής υποψηφιότητας και αποδυναμώνοντας τη δυναμική της βελγικής πλευράς.

Το μήνυμα του Βερολίνου ήταν σαφές. Η Ευρώπη χρειάζεται έναν Πρόεδρο που θα εργαστεί για «πρακτικές λύσεις» στην υπόθεση της Ουκρανίας και για μια εμβάθυνση της οικονομικής ολοκλήρωσης. Όχι έναν υποψήφιο που φέρει πάνω του το βάρος μιας νομικής αντιπαράθεσης με την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παράλληλα, υπουργοί από χώρες όπως η Ιρλανδία, η Φινλανδία και η Ολλανδία, στις δηλώσεις τους προσερχόμενοι, προέβαλαν την ανάγκη για έναν «ενωτικό» πρόεδρο που θα εξασφαλίσει ευρεία στήριξη και θα οδηγήσει την Ευρωομάδα στην «επόμενη φάση» εμβάθυνσης, επιμένοντας ότι η διαμάχη για τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία δεν πρέπει να συνδεθεί με την εκλογή.

Ο Ιρλανδός υπουργός Σάιμον Χάρις, στο ντεμπούτο του στο Eurogroup, μάλιστα επισήμανε ότι το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα θα κερδίσει έτσι κι αλλιώς την προεδρία, ότι υπάρχουν «δύο εξαιρετικοί υποψήφιοι», αλλά υπενθύμισε τη σημασία του να διατηρηθεί η ενότητα στην υπόθεση της Ουκρανίας, στέλνοντας έμμεσα το μήνυμα ότι η υποψηφιότητα που δεν φορτίζει το κλίμα έχει πλεονέκτημα.

Η ελληνική υποψηφιότητα ως σύμβολο επιστροφής

Η εκλογή του Κυριάκου Πιερρακάκη λειτουργεί αδιαμφισβήτητα ως ισχυρός συμβολισμός.  Ο υπουργός μιας χώρας που βρέθηκε στο χείλος της χρεοκοπίας, υπέστη τρία μνημόνια και άρχισε να ταυτίζεται με τη λέξη «κρίση», αναλαμβάνει τώρα την προεδρία του οργάνου που διαχειρίστηκε αυτές τις κρίσεις. Διεθνή μέσα, όπως το Bloomberg και ευρωπαϊκές εφημερίδες, είχαν ήδη τις προηγούμενες ημέρες περιγράψει την κούρσα για την προεδρία του Eurogroup ως «τεστ υψηλού συμβολισμού» για την Ελλάδα, σημειώνοντας ότι μια ενδεχόμενη εκλογή του Έλληνα υπουργού θα σήμαινε την «εντυπωσιακή επιστροφή» της χώρας από την απομόνωση στο κέντρο της ευρωπαϊκής οικονομικής ισχύος.

Στο βιογραφικό του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης δεν εμφανίζεται ως κλασικός τεχνοκράτης υπουργός Οικονομικών, αλλά ως πολιτικός με ισχυρό αποτύπωμα στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους.

Ως υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης της πρώτης κυβέρνησης Μητσοτάκη, συνδέθηκε με την πλατφόρμα gov.gr, την ψηφιοποίηση κρίσιμων δημόσιων υπηρεσιών και τον σχεδιασμό του ψηφιακού συστήματος εμβολιασμού κατά της COVID-19.

Αργότερα, στο υπουργείο Παιδείας, ταυτίστηκε με τον μεταρρυθμιστικό νόμο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια και παρεμβάσεις στην εκπαίδευση. Η μετακίνηση του στο οικονομικό επιτελείο την άνοιξη του 2025 παρουσιάστηκε εξαρχής ως πολιτική επιλογή που στόχευε σε έναν πιο «πολιτικό» υπουργό Οικονομικών, ικανό να συνομιλεί με τους ομολόγους του σε γλώσσα μεταρρυθμίσεων, ανταγωνιστικότητας και τεχνολογικού εκσυγχρονισμού.

Η σημερινή εκλογή του δείχνει πως η στρατηγική αυτή απέδωσε. Πηγές στις Βρυξέλλες σχολιάζουν ότι οι εταίροι είδαν στον Πιερρακάκη όχι μόνο τον εκπρόσωπο μιας χώρας που έχει γυρίσει σελίδα, αλλά και έναν πολιτικό που μπορεί να λειτουργήσει ως «γέφυρα» ανάμεσα στην τεχνοκρατική γλώσσα των αριθμών και τις πολιτικές προτεραιότητες της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.

Το παρασκήνιο και πώς στήθηκε η εκστρατεία της Αθήνας

Πίσω από τη νίκη κρύβεται μια προσεκτικά μελετημένη και μεθοδικά εκτελεσμένη εκστρατεία, στην οποία πρωταγωνίστησαν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Τάσος Χατζηβασιλείου.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης από την πρώτη στιγμή αντιμετώπισε την προεδρία του Eurogroup ως στρατηγικό στόχο για την Ελλάδα, όχι απλώς ως προσωπική δικαίωση για έναν υπουργό του. Με συνεχείς επαφές με ηγέτες του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, τηλεφωνικές επικοινωνίες με ομολόγους του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων καναλιών, διαμόρφωσε ένα πλαίσιο όπου η ελληνική υποψηφιότητα παρουσιάστηκε ως η επιλογή που υπηρετεί την «ευρωπαϊκή αφήγηση» της ανάκαμψης και της ενότητας.

Καθοριστικός κρίκος σε αυτή την αλυσίδα υπήρξε ο βουλευτής Σερρών Τάσος Χατζηβασιλείου, σύμβουλος του πρωθυπουργού για τα ευρωπαϊκά θέματα. Με βαθιά γνώση των ευρωπαϊκών ισορροπιών και στενές σχέσεις με κομβικά κέντρα λήψης αποφάσεων μέσα στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ο Τ. Χατζηβασιλείου ήταν ο άνθρωπος που έτρεξε μεγάλο μέρος του «σκληρού» πολιτικού lobbying. 

Μέχρι αργά χθες το βράδυ γινόταν έντονος συντονισμός με ομολόγους σε κρίσιμα ευρωπαϊκά κέντρα, καλλιέργεια συμμαχιών, απορρόφηση αντιστάσεων, ειδικά σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που μέχρι πρόσφατα έβλεπαν με σκεπτικισμό το ελληνικό εγχείρημα.

Σε αυτήν τη διαδικασία, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην ΕΕ, Ιωάννης Βράιλας, διαδραμάτισε καταλυτικό ρόλο, διατηρώντας τις επαφές σε τεχνοκρατικό επίπεδο και εξασφαλίζοντας ότι το ελληνικό αίτημα θα φτάσει σταθερά και σε κατάλληλη μορφή στα γραφεία των υπουργών και των αναπληρωτών τους στις Βρυξέλλες.

Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι τόσο ο πρωθυπουργός όσο και ο Χατζηβασιλείου διατήρησαν αισιοδοξία από την πρώτη στιγμή, ακόμη και όταν το βελγικό στρατόπεδο επιχειρούσε να κεφαλαιοποιήσει τη γεωπολιτική θέση της χώρας του και τον ρόλο της Euroclear στη διαχείριση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Το γεγονός ότι, στο τελικό στάδιο, βαριές χώρες της ευρωζώνης όπως η Γερμανία δήλωσαν δημόσια τη στήριξή τους στον Πιερρακάκη αποτελεί ένδειξη ότι το ελληνικό επιχείρημα έπεισε, και ότι η εικόνα της Ελλάδας ως υπεύθυνου, μεταρρυθμιστικού παίκτη έχει παγιωθεί.

Τι σημαίνει η προεδρία του Eurogroup και πού παρεμβαίνει ο Πιερρακάκης

Ο ρόλος του Προέδρου του Eurogroup, αν και θεσμικά παραμένει άτυπος, είναι κομβικός για τη λειτουργία της οικονομικής διακυβέρνησης της ευρωζώνης. Ο Πρόεδρος εκλέγεται από τους υπουργούς Οικονομικών των χωρών του ευρώ, με θητεία δυόμισι ετών, που μπορεί να ανανεωθεί μία φορά.  Οι βασικές του αρμοδιότητες περιλαμβάνουν:

• Τη σύγκληση και προεδρία των συνεδριάσεων του Eurogroup. Ο Πρόεδρος καθορίζει την ατζέντα, οργανώνει τις συζητήσεις, επιδιώκει συμβιβασμούς και παράγει τα τελικά συμπεράσματα. Στον χώρο αυτό, όπου συχνά λαμβάνονται οι πιο κρίσιμες αποφάσεις για τις δημοσιονομικές και οικονομικές πολιτικές, ο Πρόεδρος λειτουργεί ως διαμεσολαβητής και «ενορχηστρωτής» ανάμεσα σε Βορρά και Νότο, «σκληρούς» και «χαλαρούς», παλιές και νέες ισορροπίες.  
• Τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών της ευρωζώνης. Μέσα από τις συζητήσεις για τους προϋπολογισμούς των κρατών-μελών, την εφαρμογή των δημοσιονομικών κανόνων, τις μεταρρυθμίσεις και τις μακροοικονομικές ανισορροπίες, ο Πρόεδρος έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο προσανατολίζεται συνολικά η οικονομική πολιτική της ευρωζώνης.  
• Την εκπροσώπηση της ευρωζώνης προς τα έξω. Ο Πρόεδρος του Eurogroup εκπροσωπεί τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης σε διεθνή fora, όπως οι συνόδοι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, οι συναντήσεις της G7 σε επίπεδο υπουργών Οικονομικών, και σε επαφές με την Παγκόσμια Τράπεζα. Σε αυτές τις σκηνές, ο Κυριάκος Πιερρακάκης θα εμφανίζεται ως «η φωνή» της ευρωζώνης, προβάλλοντας την κοινή γραμμή των χωρών του ευρώ.  
• Την προετοιμασία των Συνόδων Κορυφής του ευρώ (Euro Summit).  Όταν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των χωρών της ευρωζώνης συνεδριάζουν σε σύνθεση «κορυφής του ευρώ», ο Πρόεδρος του Eurogroup έχει κεντρικό ρόλο στην προετοιμασία της ατζέντας και στον συντονισμό των μηνυμάτων μεταξύ υπουργών Οικονομικών και ηγετών.
• Τον θεσμικό διάλογο με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο Πρόεδρος του Eurogroup συμμετέχει τακτικά σε «οικονομικούς διαλόγους» με την Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, παρουσιάζοντας τις προτεραιότητες και απαντώντας σε ερωτήσεις ευρωβουλευτών. Παρότι η λογοδοσία αυτή δεν είναι πλήρως δεσμευτική, η πολιτική της βαρύτητα είναι σημαντική, καθώς φέρνει τις αποφάσεις του Eurogroup σε δημόσιο ευρωπαϊκό έλεγχο.  

Το χαρτοφυλάκιο προκλήσεων που βρίσκει μπροστά του ο νέος Πρόεδρος είναι ιδιαίτερα βαρύ. Η οριστική μορφή του μηχανισμού δανείου αποζημιώσεων για την Ουκρανία με αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Η ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και της Ένωσης Αποταμίευσης και Επενδύσεων, ώστε οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις να επενδύονται εντός ΕΕ.  Η προώθηση του ψηφιακού ευρώ σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ως εργαλείου στρατηγικής αυτονομίας. Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, με αξιοποίηση των προτάσεων Ντράγκι και Λέττα για τις επενδύσεις, τη βιομηχανική πολιτική και τις πράσινες τεχνολογίες. Η παράλληλη θωράκιση της δημοσιονομικής σταθερότητας, σε μια περίοδο αυξημένων επιτοκίων και υψηλού δημόσιου χρέους σε πολλές χώρες.

Σε όλα αυτά, η ελληνική προεδρία του Eurogroup θα δοκιμάσει όχι μόνο τις ικανότητες του Κυριάκου Πιερρακάκη, αλλά και την αξιοπιστία της ελληνικής αφήγησης περί «success story» μετά την κρίση.

«Κυριάκος, μέσα – έξω»

Κάπου εδώ έρχεται και το λογοπαίγνιο που αποτυπώνει ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο την ελληνική διαδρομή προς τη σημερινή νίκη. «Κυριάκος, μέσα – έξω».

Ο ένας Κυριάκος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από «μέσα», καθώς από το Μέγαρο Μαξίμου, μεθοδικά, αθόρυβα, με πολιτικό βάρος εντός του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, έστησε τη στρατηγική της υποψηφιότητας, άνοιξε δίαυλους, έκλεισε εκκρεμότητες, έπεισε δύσκολους συνομιλητές ότι η Ελλάδα του 2025 δεν έχει καμία σχέση με τη χώρα της κρίσης.

Ο άλλος Κυριάκος, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, «έξω», στις Βρυξέλλες, στο Βερολίνο, στο Δουβλίνο, σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, χτίζοντας προσωπικές σχέσεις, εξηγώντας την ελληνική οικονομική πορεία, καταθέτοντας συγκεκριμένο σχέδιο για την επόμενη μέρα της ευρωζώνης.

Δίπλα τους, ο Τάσος Χατζηβασιλείου, ως ο άνθρωπος που έτρεξε καθημερινά τον πολιτικό αγώνα, διαβάζοντας σωστά τις ισορροπίες, εντοπίζοντας ευκαιρίες, προλαβαίνοντας αντιστάσεις. Από την πρώτη στιγμή, κρατούσε την πυξίδα σταθερά στην αισιοδοξία ότι «η Ελλάδα μπορεί να τα καταφέρει». Και σήμερα, αυτή η φράση γίνεται πραγματικότητα στο κέντρο της ευρωπαϊκής οικονομικής εξουσίας.

Η Ελλάδα, με δύο Κυριάκους – μέσα κι έξω – και με οργανωμένο σχέδιο, κατάφερε όχι απλώς να αντέξει τη μάχη με τα «θηρία», αλλά να την κερδίσει. Και μαζί με αυτή τη νίκη, να κερδίσει και κάτι ακόμη πιο ουσιαστικό. Την εμπιστοσύνη ότι πλέον ανήκει σταθερά στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής ηγεσίας.