Ένα αυτοκίνητο που περνά την πύλη μιας αμυντικής εγκατάστασης μπορεί να μεταφέρει περισσότερα από τον οδηγό και τους επιβάτες του. Αυτή την ανησυχία εξέφρασε ο Μαχμούτ Φαρούκ Ακσίτ, γενικός διευθυντής της τουρκικής εταιρείας αεροπορικών κινητήρων TEI. Μιλώντας σε εκδήλωση του Πανεπιστημίου Παμούκαλε, στην περιοχή του Ντενιζλί, ανέφερε ότι ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN και TEI αποκλείουν τα ξένα ηλεκτρικά αυτοκίνητα από τις εγκαταστάσεις τους. Ο περιορισμός αφορά την πρόσβαση στους συγκεκριμένους χώρους και όχι μια γενική απαγόρευση κυκλοφορίας ή πώλησης στην Τουρκία. Ο ίδιος δεν προσδιόρισε πότε ξεκίνησε η εφαρμογή του.
Στις δηλώσεις που δημοσιοποίησε το τουρκικό πρακτορείο Anadolu στις 11 Οκτωβρίου 2026, ο Ακσίτ εστίασε στις δυνατότητες καταγραφής του περιβάλλοντος. Υποστήριξε ότι οι πολυάριθμοι αισθητήρες και οι κάμερες μπορούν να χαρτογραφήσουν έναν χώρο, ενώ οι εταιρείες δεν ελέγχουν το λογισμικό των ξένων οχημάτων. Αντίθετα, ανέφερε ότι επιτρέπουν την είσοδο εγχώριων ηλεκτρικών, επειδή θεωρούν ότι διατηρούν τον έλεγχο των συστημάτων τους. Αυτή αποτελεί τη δική του αιτιολόγηση για τη διαφορετική αντιμετώπιση των αυτοκινήτων.
Ο επικεφαλής της TEI προχώρησε και σε ένα πιο ακραίο σενάριο. Περιέγραψε προσομοιώσεις πολέμου με τεχνητή νοημοσύνη, στις οποίες αυτοκίνητα μετατρέπονται σε μέσα επίθεσης μέσω απομακρυσμένου ελέγχου. Παρουσίασε, δηλαδή, μια εκτίμηση απειλής και όχι συγκεκριμένο περιστατικό επίθεσης στις εγκαταστάσεις των τεσσάρων εταιρειών. Ανέφερε επίσης ότι η TEI προστατεύει κρίσιμες πληροφορίες με συστήματα φυσικά απομονωμένα από το Διαδίκτυο, διευκρινίζοντας ότι η ομιλία περιείχε προσωπικές αξιολογήσεις του.
Γιατί οι κάμερες και το λογισμικό προκαλούν ανησυχία
Το ζήτημα ξεπερνά την ηλεκτροκίνηση. Η συνδεσιμότητα δημιουργεί το ενδιαφέρον για την ασφάλεια, ανεξάρτητα από το καύσιμο του αυτοκινήτου. Ένα σύγχρονο συνδεδεμένο όχημα μπορεί να επεξεργάζεται θέση, διαδρομές, στοιχεία χρήσης και πληροφορίες από αισθητήρες. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων επισημαίνει ότι ακόμη και τεχνικά δεδομένα μπορούν να αποτελούν προσωπικά δεδομένα, όταν συνδέονται με αναγνωρίσιμο άνθρωπο. Το ιστορικό μετακινήσεων, για παράδειγμα, μπορεί να αποκαλύπτει κατοικία, εργασία και καθημερινές συνήθειες. Η ύπαρξη τέτοιων δυνατοτήτων, πάντως, δεν αποδεικνύει από μόνη της κατασκοπεία ούτε σημαίνει ότι κάθε αυτοκίνητο μεταδίδει διαρκώς όλες τις πληροφορίες του.
Η Τουρκία δεν αποτελεί τη μοναδική χώρα που αντιμετωπίζει τα αυτοκίνητα ως πιθανή πηγή διαρροής πληροφοριών. Στις 17 Φεβρουαρίου 2026, το πολωνικό Γενικό Επιτελείο ανακοίνωσε περιορισμούς για οχήματα κατασκευασμένα στην Κίνα σε προστατευόμενες στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Η πολιτική περιλαμβάνει επίσης περιορισμούς για άλλα οχήματα με δυνατότητες καταγραφής εικόνας, ήχου και θέσης, εφόσον αυτές παραμένουν ενεργές. Επιπλέον, απαγορεύει τη σύνδεση υπηρεσιακών τηλεφώνων στα συστήματα πολυμέσων κινεζικής κατασκευής οχημάτων. Πρόκειται για προληπτικά μέτρα προστασίας στρατιωτικών πληροφοριών.
Στις ΗΠΑ, το υπουργείο Εμπορίου έχει θεσπίσει ευρύτερους περιορισμούς για συγκεκριμένες τεχνολογίες συνδεδεμένων οχημάτων που συνδέονται με την Κίνα ή τη Ρωσία. Ο σχετικός κανόνας τέθηκε σε ισχύ στις 17 Μαρτίου 2025, αλλά προβλέπει σταδιακή εφαρμογή των απαγορεύσεων. Για το καλυπτόμενο λογισμικό, το βασικό ορόσημο είναι το έτος μοντέλου 2027. Για τον αντίστοιχο εξοπλισμό συνδεσιμότητας είναι το έτος μοντέλου 2030, με ειδική πρόβλεψη για εξαρτήματα χωρίς έτος μοντέλου. Οι αμερικανικές αρχές συνδέουν τα μέτρα με κινδύνους πρόσβασης σε ευαίσθητα δεδομένα και παρέμβασης στα οχήματα.
Τι αφορά τους οδηγούς στην Ελλάδα
Για την ελληνική αγορά, η ουσιαστική διάσταση βρίσκεται στην προστασία των δεδομένων και στην ασφάλεια των ψηφιακών λειτουργιών. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο περιλαμβάνει ήδη απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας για τα νέα οχήματα. Οι σχετικές υποχρεώσεις εντάσσονται στους κανόνες έγκρισης και ασφάλειας που εφαρμόζονται στην ΕΕ, άρα και στην Ελλάδα. Η συμμόρφωση με αυτές αποτελεί απαραίτητη δικλίδα προστασίας, χωρίς να ισοδυναμεί με υπόσχεση ότι ένα σύστημα δεν μπορεί ποτέ να παρουσιάσει ευπάθεια.
Υπάρχει όμως και μια πρόσφατη εξέλιξη που αφορά άμεσα τον χρήστη. Ο ευρωπαϊκός Data Act εφαρμόζεται από τις 12 Σεπτεμβρίου 2025, ενισχύοντας τα δικαιώματα πρόσβασης και διαμοιρασμού των δεδομένων που παράγουν συνδεδεμένα προϊόντα, μεταξύ τους και αυτοκίνητα. Από τις 12 Σεπτεμβρίου 2026 ενεργοποιήθηκε επιπλέον το χρονικό ορόσημο για την υποχρέωση σχεδιασμού που διευκολύνει αυτή την πρόσβαση. Η συγκεκριμένη υποχρέωση αφορά προϊόντα και σχετικές υπηρεσίες που διατίθενται στην αγορά μετά την ημερομηνία αυτή. Δεν σημαίνει ότι κάθε παλαιότερο αυτοκίνητο απέκτησε αυτόματα νέες λειτουργίες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει ειδικές οδηγίες εφαρμογής για τον κλάδο του αυτοκινήτου.
Στην καθημερινότητα, ο οδηγός χρειάζεται κατανοητή ενημέρωση για το ποια δεδομένα συλλέγει το αυτοκίνητό του, για ποιον σκοπό και ποιος τα λαμβάνει. Οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις δίνουν βάρος στην ελαχιστοποίηση της συλλογής και, όπου είναι δυνατόν, στην επεξεργασία μέσα στο όχημα. Προβλέπουν επίσης σαφείς επιλογές ελέγχου για τον χρήστη. Πρακτικά, πριν από πώληση, επιστροφή leasing ή παράδοση ενοικιαζόμενου αυτοκινήτου, έχει σημασία η διαγραφή προσωπικών προφίλ, επαφών και ιστορικού πλοήγησης. Οι κατασκευαστές οφείλουν να κάνουν αυτές τις διαδικασίες απλές και κατανοητές.
Η υπόθεση της Τουρκίας δείχνει πόσο διαφορετικά αξιολογούν πλέον οι υπεύθυνοι ασφαλείας ένα σύγχρονο αυτοκίνητο. Για τον καταναλωτή, προσθέτει ένα ουσιαστικό κριτήριο δίπλα στην τιμή, την κατανάλωση και την αυτονομία: πόσο καθαρά εξηγεί ο κατασκευαστής τη χρήση των δεδομένων του και πόσο αποτελεσματικά του επιτρέπει να τα ελέγχει.
Ακολουθήστε το newsauto.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
