Νέος γύρος αποσύρσεων φαρμάκων ξεκινά στην ελληνική αγορά, αυτή τη φορά με230 σκευάσματα, για τα οποία οι φαρμακευτικές ενημέρωσαν τον ΕΟΦ πότε θα γίνει η διακοπή κυκλοφορίας τους. Τα φάρμακα αυτά θα προστεθούν στα περίπου 3.500 φάρμακα που έχουν ήδη αποσυρθεί από το 2016 μέχρι πέρυσι.
Σύμφωνα με τη σχετική λίστα που εξέδωσε ο ΕΟΦ, τα περισσότερα φάρμακα που περιλαμβάνονται σε αυτήν, ήδη διέκοψαν την κυκλοφορία τους εντός του 2025, ενώ υπάρχουν και ορισμένα που σταματούν τον Φεβρουάριο, τον Μάιο και τον ερχόμενο Νοέμβριο.
Οι αιτίες της απόσυρσης είναι ο ανταγωνισμός, οι ελλείψεις πρώτων υλών, η επιστημονική πρόοδος που οδηγεί σε εγκατάλειψη κάποιων φαρμάκων και η αντικατάστασή τους με νεότερα που έχουν καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα.
Σημαντικός παράγοντας όμως είναι και το δυσμενές κλίμα που επικρατεί στην αγορά από τις υπέρογκες υποχρεωτικές επιστροφές clawback, καθώς πολλά φάρμακα καθίστανται ζημιογόνα και οι εταιρείες δεν βρίσκουν λόγο να συνεχίσουν να επιδεινώνουν την οικονομική τους θέση.
Στην τρέχουσα λίστα του ΕΟΦ με τα 230 φάρμακα, περιλαμβάνονται αντιβιοτικά, αντιψυχωσικά, ναρκωτικά, αντισταμινικά, ινσουλίνες, γλιπτίνες κατά του διαβήτη, αντιυπερτασικά, κατά των λιπιδίων, αντικαρκινικά φάρμακα, φάρμακα για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, για ρευματικές παθήσεις, νεότερα εμβόλια που αντικαθιστούν άλλα παλαιότερης τεχνολογίας, φάρμακα για τη διακοπή του καπνίσματος, αλοιφές για τον πόνο κλπ.
Οι όποιες «ενέσεις» στους κλειστούς προϋπολογισμούς φαρμακευτικής δαπάνης εντός ή εκτός νοσοκομείου δεν ήταν αρκετές, καθώς δεν ακολούθησαν το ρυθμό ανάπτυξης της αγοράς
Μετά την καθυστέρηση κυκλοφορίας καινοτόμων φαρμάκων στη χώρα μας, έρχεται και η σειρά των αποσύρσεων λόγω μειωμένου προϋπολογισμού
Έκτακτη εισαγωγή
Παράλληλα όμως, στην ίδια λίστα συμπεριλαμβάνονται και 15 φάρμακα, με μοναδική δραστική ουσία η οποία δεν περιέχεται σε άλλα όμοια φάρμακα στη χώρα μας και για τα οποία ο ΕΟΦ αναφέρει ότι μπορούν να είναι διαθέσιμα, μέσω έκτακτης εισαγωγής από το Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ).
Πρόκειται για 27 ιδιοσκευάσματα με φαρμακευτικές ουσίες που χορηγούνται κατά του καρκίνου ή αφορούν αιματολογικές παθήσεις, ψυχιατρικές, αυτοάνοσα νοσήματα, καρκίνο, λοιμώξεις κ.ά. και αντιυπερτασικα, αιματολογικά, αντιδιαβητικά, αναπνευστικά, ογκολογικά και χημειοθεραπείες, ορμόνες, αντιψυχωσικά και αντικαταθλιπτικά κ.ά. Σύμφωνα με τον ΕΟΦ, για την πλειονότητα των σκευασμάτων υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές (είτε με άλλο σκεύασμα της ίδιας δραστικής, μορφής ή περιεκτικότητας) είτε στην ελληνική αγορά είτε είναι δυνατή η έκτακτη εισαγωγή μέσω ΙΦΕΤ.
Τα 15 φάρμακα σε 27 μορφές και περιεκτικότητες είναι τα παρακάτω:
- πανιτουμουμάμπη, μονοκλωνικό αντίσωμα για καρκίνο του παχέος εντέρου,
- ετοποσίδη κυτταροστατικό,
- παράγοντας συγκόλησης αιμοπεταλίων ΧΙΙΙ,
- αντιθρομβίνη ΙΙΙ, σε δύο μορφές και περιεκτικότητες,
- ανοσοσφαιρίνη,
- παράγοντας φον Βίλεμπραντ, για την αιμορροφιλία,
- ρομιπλοστίμη, για την παραγωγή αιμοπεταλίων σε 5 μορφές και περιεκτικότητες,
- φαινυντοϊνη, εντιεπιληπτικό σε τρεις μορφές και περιεκτικότητες,
- φαμπριδίνη, για ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας,
- ατοσιμπάνη, για την καθυστέρηση του πρόωρου τοκετού, σε δύο περιεκτικότητες,
- παπαβερίνη, αντισπασμωδικό για γαστρεντερικές διαταραχές,
- συνδυασμός αντιβιοτικών σουλφαμεθοξαζόλης με τριμεθοπρίμη για λοιμώξεις, σε δύο περιεκτικότητες,
- φαινοβαρβιτάλη, βαρβιτουρικό για το άγχος, διαταραχές ύπνου κλπ.,
- ζιπραζιδόνη, αντιψυχωσικό, σε δύο περιεκτικότητες και
- ολανζαπίνη, αντιψυχωσικό.
Δυσμενές κλίμα, σταθερά
Παράγοντες της φαρμακευτικής αγοράς, με αφορμή τη σημείωση του ΕΟΦ ότι υπάρχει δυνατότητα έκτακτης εισαγωγής των φαρμάκων που αποσύρονται μέσω ΙΦΕΤ, σχολίαζαν ότι οποιοδήποτε φάρμακο μπορεί να φτάσει μέσω εισαγωγής ΙΦΕΤ στην εσωτερική αγορά, είτε είναι εγκεκριμένο, είτε όχι. Αρκεί να γίνει αίτημα στο σύστημα ηλεκτρονικής προειδοποίησης.
Ταυτόχρονα όμως τόνιζαν, ότι το κυριότερο πρόβλημα είναι το clawback που καθιστά τα φάρμακα ζημιογόνα. Σε ότι αφορά τα φάρμακα διεθνών οίκων, οι ίδιες πηγές τόνιζαν ότι κριτήριο για τη διακοπή της κυκλοφορίας κάποιου φαρμάκου είναι το πόσο ζημιογόνο είναι, αλλά και το συνολικό κλίμα στο οποίο καλείται να δραστηριοποιηθεί η θυγατρική, καθώς το προϊόν μπορεί να παραμείνει στην αγορά ακόμη κι αν πωλείται κάτω του κόστους του, εάν υπάρχουν προοπτικές αναστροφής του δυσμενούς κλίματος.
Συνέχισαν, λέγοντας ότι οι όποιες «ενέσεις» στους κλειστούς προϋπολογισμούς για κάλυψη των αναγκών των ασθενών σε φάρμακα εντός ή εκτός νοσοκομείου δεν ήταν αρκετές, καθώς δεν ακολούθησαν το ρυθμό ανάπτυξης της αγοράς, με αποτέλεσμα το clawback να εξακολουθεί να παραμένει σε δυσθεώρητα επίπεδα. Μάλιστα, παρατήρησαν αφενός αδυναμία πρόβλεψης για τα επίπεδα στα οποία πρόκειται να κινηθούν τα ποσοστά του clawback και αφετέρου έκαναν λόγο για αναδρομικές επιβαρύνσεις, αφότου οι οικονομικές χρήσεις των ετών έχουν κλείσει.
Όσο για τις προοπτικές, σημείωναν ότι δεν φαίνονται ευοίωνες, καθώς οι περιορισμοί παραμένουν ενώ επίκεινται και πρόσθετοι με τον διαχωρισμό του κλειστού προϋπολογισμού για γενόσημα και πρωτότυπα σκευάσματα.
Άλλοι παράγοντες της αγοράς, παρατήρησαν ότι σημαντικό μέρος των αποσύρσεων αφορούν νοσοκομειακά φάρμακα, ενώ εστιάζοντας στα γενόσημα, απέδωσαν το γεγονός απόσυρσής τους στο μικρό μερίδιο αγοράς, στο ενδεχόμενο έλλειψης πρώτων υλών διεθνώς, είτε στο σύνολο είτε μόνο στην επιθυμητή μορφή για την παραγωγή συγκεκριμένων σκευασμάτων ή ακόμη και στη ραγδαία αύξηση των τιμών των πρώτων υλών. Δεν παρέλειψαν να αναφέρουν την επιβάρυνση από το clawback σε προϊόντα που διατηρούν μικρό όγκο στην αγορά, καθώς επίσης και την υποκατάσταση παλαιών φαρμάκων από νέα φάρμακα που αφορούν τις ίδιες ενδείξεις.
