Χρόνια νεφρική νόσος: Ποιοι καρδιοπαθείς πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της καρδιαγγειακής νόσου και της χρόνιας νεφρικής νόσου (ΧΝΝ) εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Καρδιολογίας (ESC) σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Νεφρολογική Εταιρεία. Οι νέες οδηγίες καλούν τους γιατρούς να ελέγχουν συστηματικά για ΧΝΝ όλους τους ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο, καθώς οι δύο παθήσεις συνδέονται στενά και μπορούν να επιβαρύνουν η μία την άλλη.

Εκτιμάται ότι περίπου 100 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη πάσχουν από ΧΝΝ και όλοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ενός ευρέος φάσματος καρδιαγγειακών παθήσεων εξαιτίας της νεφρικής νόσου.

«Η αναπηρία και τα χρόνια ζωής που χάνονται εξαιτίας καθεμιάς από τις δύο νόσους είναι σημαντικά. Ωστόσο, η ΧΝΝ μπορεί να επιταχύνει την καρδιαγγειακή νόσο και το αντίστροφο, οδηγώντας σε καρδιαγγειακά επεισόδια και στην ανάγκη για αιμοκάθαρση σε πολύ μικρότερη ηλικία», δήλωσε ο αναπληρωτής καθηγητής Κέβιν Ντάμαν, πρόεδρος της ομάδας εργασίας από το University Medical Center Groningen στην Ολλανδία.

«Τα καλά νέα είναι ότι τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί σημαντικές εξελίξεις, με αποτέλεσμα να υπάρχουν πλέον αρκετές απλές θεραπείες που μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο τόσο των καρδιαγγειακών όσο και των νεφρικών επιπλοκών», σημείωσε.

Ο καθηγητής Γουίλιαμ Χέρινγκτον από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, επίσης πρόεδρος της ομάδας εργασίας, δήλωσε ότι πολλοί ασθενείς με ΧΝΝ παρακολουθούνται από καρδιολόγους. Όπως εξήγησε, οι νέες οδηγίες της ESC ενθαρρύνουν τον συστηματικότερο έλεγχο της νεφρικής λειτουργίας και της λευκωματίνης στα ούρα σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο. Με την καλύτερη και συστηματικότερη ανίχνευση μπορούν να εντοπιστούν περισσότεροι ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο και να χορηγηθούν οι καταλληλότερες θεραπείες τόσο για τη ΧΝΝ όσο και για την καρδιαγγειακή νόσο.

Η νέα στρατηγική «STAMP on CKD»

Το ακρωνύμιο «STAMP on CKD» που επέλεξε η ομάδα εργασίας συνοψίζει τα βασικά βήματα της νέας στρατηγικής: Screen (Έλεγχος), Triage (Διαλογή), Address CKD Risk (Αντιμετώπιση του κινδύνου ΧΝΝ), Modify CVD management (Τροποποίηση της αντιμετώπισης της καρδιαγγειακής νόσου) και Plan health services (Σχεδιασμός των υπηρεσιών υγείας).

Το πρώτο βήμα είναι ο έλεγχος όλων των ασθενών με καρδιαγγειακή νόσο για ΧΝΝ κατά τη διάγνωση, μέσω εξετάσεων αίματος και ούρων. Σε αυτές περιλαμβάνεται η εκτιμώμενη ταχύτητα σπειραματικής διήθησης, η οποία υπολογίζεται με βάση τα επίπεδα κρεατινίνης στο αίμα, καθώς και η αναλογία αλβουμίνης-κρεατινίνης στα ούρα.

Στο στάδιο της διαλογής, βασική προτεραιότητα είναι η ακριβής εκτίμηση του κινδύνου νεφρικής ανεπάρκειας και του καρδιαγγειακών παθήσεων, με τη χρήση επικυρωμένων συστημάτων βαθμολόγησης που λαμβάνουν υπόψη τη νεφρική λειτουργία. Η αντιμετώπιση του κινδύνου προϋποθέτει την έγκαιρη χορήγηση αποδεδειγμένων και οικονομικά αποδοτικών θεραπειών, οι οποίες έχει διαπιστωθεί ότι επιβραδύνουν την εξέλιξη της ΧΝΝ και μειώνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων.

«Η έγκαιρη χρήση φαρμάκων που ονομάζονται αναστολείς του συστήματος ρενίνης-αγγειοτασίνης (RAS) και αναστολείς του SGLT2, σε συνδυασμό με θεραπεία με στατίνες, είναι ιδιαίτερα σημαντική και αποτελεσματική», εξήγησε ο Ντάμαν.

Νέα προσέγγιση στη θεραπεία

Οι κατευθυντήριες οδηγίες επισημαίνουν βασικούς τομείς στους οποίους απαιτούνται προσαρμογές στη διαχείριση των καρδιαγγειακών παθήσεων στο πλαίσιο της χρόνιας νεφρικής νόσου, συμπεριλαμβανομένων συστάσεων για φάρμακα που μπορούν να χορηγηθούν σε ασθενείς οι οποίοι ενδέχεται να μην είναι σε θέση να αποβάλουν τις συνήθεις θεραπείες από τον οργανισμό τους λόγω μειωμένης νεφρικής λειτουργίας.

Επιπλέον, ο κατάλληλος σχεδιασμός των υπηρεσιών υγείας είναι απαραίτητος ώστε να εντοπίζονται οι ασθενείς υψηλού κινδύνου και να έχουν έγκαιρη πρόσβαση σε καρδιολόγους και νεφρολόγους.

«Η ενεργή και αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ των διαφορετικών ειδικοτήτων είναι συχνά απαραίτητη λόγω της πολυπλοκότητας που συνδέεται με τη ΧΝΝ», σημείωσε ο Χέρινγκτον.

Η συμμετοχή των ίδιων των ασθενών, καθώς και των οικογενειών ή των φροντιστών τους, στη διεπιστημονική διαδικασία περίθαλψης μπορεί επίσης να συμβάλει ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι προτεραιότητές τους, να βελτιώνεται η εμπειρία τους και να ενισχύεται μια περισσότερο ασθενοκεντρική προσέγγιση.

Δύο αλληλένδετες παθήσεις

Οι επικεφαλής της ομάδας εργασίας υπογράμμισαν ότι η καρδιαγγειακή και η χρόνια νεφρική νόσος αποτελούν σημαντικό βάρος για τους ασθενείς, τα συστήματα υγείας και την κοινωνία. Όπως σημείωσαν, τα βασικά μηνύματα των νέων οδηγιών θα πρέπει να ληφθούν υπόψη από όλους τους αρμόδιους επαγγελματίες υγείας και τους φορείς χάραξης πολιτικής, ενώ παράλληλα απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να καλυφθούν σημαντικά κενά στα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα.

Οι νέες οδηγίες δημοσιεύθηκαν διαδικτυακά στην επιστημονική επιθεώρηση «European Heart Journal» και παρουσιάστηκαν στις 29 Αυγούστου στο Συνέδριο της ESC 2026.

Πηγή: Medicalxpress