Η αξία της πρόληψης, δεν μετράται μόνο με τον αριθμό των εξετάσεων, αντίθετα αποτιμάται από το αν ο κίνδυνος αναγνωρίζεται εγκαίρως, αν ο πολίτης κατανοεί τι σημαίνει το αποτέλεσμα, αν παραπέμπεται εκεί όπου χρειάζεται και αν τελικά επιτυγχάνεται ουσιαστική μείωση του κινδύνου.
Για το λόγο αυτό, είναι απαραίτητη μια ολοκληρωμένη στρατηγική καρδιαγγειακής υγείας, με σαφείς στόχους, συνέχεια της περίθαλψης και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων είναι απαραίτητη στη χώρα μας, με στόχο την προσπάθεια για πρόληψη, έγκαιρο εντοπισμό του κινδύνου και πρόσβαση των ασθενών στην κατάλληλη θεραπεία, τήρηση της αγωγής και συνέχιση της περίθαλψης.
Στο πλαίσιο αυτό, ξεκίνησε στρατηγική συνεργασία μεταξύ της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ) και της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας (ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ.) σε μια πανελλαδική προσπάθεια για την διασφάλιση της συνέχισης της φροντίδας των νοσημάτων της καρδιάς, ιδίως μετά την υιοθέτηση του «Προλαμβάνω» ως εθνικής πολιτικής ως το 2030 και της έναρξης του προγράμματος Safe Hearts Plan στην Ευρώπη.
Την έναρξη της συνεργασίας των δύο φορέων, της ΠΕΦ και της ΕΝΑΣΕΛ, σηματοδότησε η χθεσινή εκδήλωση για την πανελλαδική εκστρατεία για τα καρδιαγγειακά νοσήματα, με τίτλο «από καρδιάς», που πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο – Μέγαρο Παλαιάς Βουλής με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς.
Η μελέτη ΑΤΤΙΚΗ έδειξε ότι το 36% των συμμετεχόντων εμφάνισε καρδιαγγειακό συμβάν σε βάθος 20ετίας
Από την εκδήλωση για την εκστρατεία της ΠΕΦ και της ΕΝΑΣΕΛ για τον καρδιαγγειακό κίνδυνο
Πρόληψη παράλληλα με έλεγχο
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, σε συζήτηση για τη σημερινή εικόνα του καρδιαγγειακού κινδύνου στην Ελλάδα και τις προτεραιότητες για τη διαμόρφωση αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης και αντιμετώπισης, η Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Κατερίνα Κουτσογιάννη, ανέδειξε τις γεωγραφικές και κοινωνικές ανισότητες στην πρόληψη. Όπως επισήμανε, «Ο τόπος κατοικίας, το εισόδημα και η πρόσβαση στην ενημέρωση επηρεάζουν τη δυνατότητα συμμετοχής στον προληπτικό έλεγχο. Χρειαζόμαστε παρεμβάσεις κοντά στις τοπικές κοινωνίες που ενισχύουν την εγγραμματοσύνη υγείας και σαφή παραπομπή για κάθε πολίτη που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση».
Από την πλευρά της η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, ανέφερε ότι η πρόληψη αποτελεί κεντρική επιλογή της δημόσιας πολιτικής υγείας, με στόχο να φτάνει ισότιμα σε κάθε πολίτη, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας ή την οικονομική του δυνατότητα. «Από τις τελευταίες θέσεις το 2022, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης στην πρόληψη, με το εθνικό Πρόγραμμα “ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ” να αποτελεί το μοντέλο για τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Η αξία της πρόληψης δεν μετριέται μόνο σε πόρους, αλλά σε χρόνια ποιοτικής ζωής. Μέσα από δωρεάν εξετάσεις για εκατομμύρια συμπολίτες μας, αλλάζουμε τη νοοτροπία γύρω από την υγεία και χτίζουμε μια νέα σχέση εμπιστοσύνης με τον γιατρό. Το “ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ” γίνεται πλέον μόνιμος πυλώνας του ΕΣΥ.
Υπολογίζεται ότι μέχρι τώρα, η χώρα μας έχει αποφύγει 70.000 εμφράγματα και εγκεφαλικά. Η πρόληψη είναι η σπουδαιότερη πράξη φροντίδας και κοινωνικής δικαιοσύνης».
Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ Κωνσταντίνος Τούτουζας, υπογράμμισε ότι «τα καρδιαγγειακά νοσήματα εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία. Η έγκαιρη αναγνώριση και ο συστηματικός έλεγχος των τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου, η υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής και, όπου απαιτείται, η κατάλληλη φαρμακευτική θεραπεία μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Η πρόληψη είναι ευθύνη όλων μας και η πιο αποτελεσματική επένδυση για λιγότερα εμφράγματα, εγκεφαλικά και πρόωρους θανάτους».
Παρουσιάζοντας τα ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης Καθ. Βιοστατιστικής-Επιδημιολογίας Δημοσθένης Παναγιωτάκος, σημείωσε ότι «τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η συχνότερη αιτία θανάτου στην Ελλάδα.
Το 2023, 40.474 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος, σχεδόν ένας στους τρεις θανάτους.
Παράλληλα, η μελέτη ΑΤΤΙΚΗ έδειξε ότι το 36% των συμμετεχόντων εμφάνισε καρδιαγγειακό συμβάν σε βάθος εικοσαετίας.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη πρόληψης, συστηματικού ελέγχου των παραγόντων κινδύνου, ισότιμης πρόσβασης σε διάγνωση, θεραπεία και αποκατάσταση, καθώς και καλλιέργειας της εγγραμματοσύνης υγείας από την παιδική ηλικία».
Στη σημασία του αποτελεσματικού ελέγχου της αρτηριακής πίεσης αναφέρθηκε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης Καθ. Κωνσταντίνος Τσιούφης σημειώνοντας ότι «Η διάγνωση πρέπει να ακολουθείται από αποτελεσματική και διατηρήσιμη ρύθμιση. Η συστηματική μέτρηση, η εκτίμηση του συνολικού κινδύνου, η εξατομικευμένη θεραπεία και η προσήλωση στην αγωγή μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού».
Τη σημασία της θεραπευτικής κάλυψης υπογράμμισε ο Αντιπρόεδρος της ΒΙΑΝΕΞ Κώστας Παναγούλιας σημειώνοντας ότι «Το να ακούσουμε την καρδιά μας, σημαίνει να δράσουμε έγκαιρα. Η φαρμακοβιομηχανία προσφέρει αποτελεσματικά φάρμακα και νέες δυνατότητες διαγνωστικού ελέγχου. Η πραγματική τους αξία όμως, αναδεικνύεται όταν η ιατρική κοινότητα και οι επαγγελματίες υγείας τα αξιοποιούν σωστά, με βάση τις ανάγκες κάθε ανθρώπου. Έτσι μπορούμε να προλαμβάνουμε σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια, να περιορίζουμε τις νοσηλείες και να προσφέρουμε περισσότερα χρόνια και καλύτερη ποιότητα ζωής. Το όφελος επιστρέφει και στην Πολιτεία: λιγότερες δαπάνες περίθαλψης, μικρότερη απώλεια παραγωγικότητας, ισχυρότερη κοινωνία. Αυτό είναι το μήνυμα της καμπάνιας “Άκου την Καρδιά σου”: η πρόληψη αποκτά δύναμη όταν συνδέεται με τη διάγνωση και την κατάλληλη θεραπεία».
Συντονισμός υπηρεσιών
Σε ότι αφορά τις στρατηγικές πρόληψης και αντιμετώπισης των καρδιαγγειακών νοσημάτων συζητήθηκαν η σύνδεση υπηρεσιών, η ισότιμη πρόσβαση και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
Συντονίζοντας τη δεύτερη συζήτηση, ο Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Νίκος Δέδες, έθεσε στο επίκεντρο τη συνέχεια της φροντίδας για όσους ζουν με περισσότερα από ένα νοσήματα λέγοντας ότι «Ο προσωπικός γιατρός, η συνεργασία των ειδικοτήτων και ο ηλεκτρονικός φάκελος μπορούν να υποστηρίξουν τον ασθενή σε κάθε επόμενο βήμα. Χρειάζεται επίσης να αξιολογούμε την ποιότητα ζωής και την εμπειρία των ίδιων των ασθενών».
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, αναφέρθηκε στη διάρκεια του εθνικού προγράμματος πρόληψης και στη σύνδεσή του με την αλλαγή κουλτούρας στον πληθυσμό της Ελλάδας: «Με το πρόγραμμα “ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ” έχουμε κάνει ένα σημαντικό βήμα, δίνοντας στους πολίτες τη δυνατότητα να πραγματοποιούν δωρεάν προληπτικές εξετάσεις και να εντοπίζουν έγκαιρα παράγοντες κινδύνου, ιδιαίτερα για τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Θέλουμε οι πολίτες να φροντίζουν την υγεία τους πριν χρειαστεί να γίνουν ασθενείς. Σε αυτή την προσπάθεια, η συνεργασία με τους συλλόγους και την Ένωση Ασθενών Ελλάδας είναι πολύτιμη, γιατί οι ασθενείς δεν είναι απλοί αποδέκτες των πολιτικών υγείας, αλλά ουσιαστικοί εταίροι στη διαμόρφωσή τους», τόνισε ο υπουργός. Αναφέρθηκε επίσης στη δυναμική της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας, επισημαίνοντας τη σημασία του επενδυτικού clawback για την περαιτέρω ανάπτυξή της και για τη δημιουργία των προϋποθέσεων ώστε, τα επόμενα χρόνια, να περάσει σε ένα ακόμη υψηλότερο επίπεδο. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η συνεργασία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας αποτελεί σημαντικό εχέγγυο για την επιτυχία της εκστρατείας, καθώς η σύμπραξη των ασθενών με την ελληνική φαρμακοβιομηχανία μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των πολιτών γύρω από την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων, αφού θα έχει επίπτωση σε πραγματικούς ανθρώπους σε πραγματικό χρόνο».
Από την πλευρά της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, ο Γενικός Γραμματέας της και Συντονιστής Διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Ευαγγελισμού Αθανάσιος Τρίκας, τόνισε ότι «η αποτελεσματική αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νοσημάτων προϋποθέτει ολοκληρωμένη στρατηγική, με την πρόληψη στο επίκεντρο. Χρειάζονται συστηματική αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου, ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και πρόσβαση σε έγκαιρη διάγνωση, σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές και οργανωμένη παρακολούθηση. Η σύγχρονη καρδιολογία διαθέτει αποτελεσματικά εργαλεία, το ζητούμενο είναι να φτάνουν έγκαιρα σε κάθε πολίτη».
Στον ρόλο του κοινοτικού φαρμακείου στάθηκε ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου Απόστολος Βαλτάς, λέγοντας ότι «Η φροντίδα της καρδιάς δεν πρέπει να αρχίζει όταν εμφανιστεί το πρόβλημα. Η πρόληψη χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο δράσης, με συνέχεια, σαφείς αρμοδιότητες και συνεργασία όλων των επαγγελματιών υγείας. Το κοινοτικό φαρμακείο, ως το πλέον προσβάσιμο σημείο υγείας, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ενημέρωση, στην αναγνώριση παραγόντων κινδύνου, στην έγκαιρη παραπομπή στον ιατρό και στην υποστήριξη της ορθής και ασφαλούς λήψης της θεραπείας».
Στη συμβολή της ελληνικής παραγωγής στην πρόσβαση και την επάρκεια αναφέρθηκε ο Πρόεδρος της ΠΕΦ και Συνδιευθύνων Σύμβουλος της ELPEN Θεόδωρος Τρύφων: «Ως ΠΕΦ πρωτοστατούμε στην ενημέρωση των πολιτών για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Για τον ασθενή κρίσιμο είναι να έχει σταθερή πρόσβαση στην κατάλληλη θεραπεία και να μπορεί να την ακολουθεί με συνέπεια. Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία προσφέρει αποτελεσματικές, ποιοτικές και οικονομικά προσιτές θεραπευτικές επιλογές, καλύπτοντας σημαντικό μέρος των αναγκών των ασθενών. Παράλληλα, η ισχυρή εγχώρια παραγωγή ενισχύει την επάρκεια φαρμάκων και θωρακίζει το σύστημα υγείας απέναντι σε διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας».
Από την πλευρά της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας η Πρόεδρος Μέμη Τσεκούρα, έθεσε ως επόμενο βήμα τη σύνδεση της οργανωμένης πρόληψης με μια ολοκληρωμένη διαδρομή καρδιαγγειακής φροντίδας: «Το “ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ” έχει δημιουργήσει μια σημαντική βάση οργανωμένης πρόληψης. Η πρόκληση τώρα είναι να χτίσουμε πάνω σε αυτή την επιτυχία, ώστε κανένας άνθρωπος που εντοπίζεται εγκαίρως να μη χάνεται στη συνέχεια της διαδρομής: από την παραπομπή και τη διάγνωση, στην κατάλληλη θεραπεία, την επίτευξη θεραπευτικών στόχων και τη μακροχρόνια παρακολούθηση. Χρειαζόμαστε ένα συνεκτικό Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Καρδιαγγειακή Υγεία, με σαφείς στόχους, μετρήσιμα αποτελέσματα και έμφαση στη μείωση των γεωγραφικών και κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων. Και χρειάζεται να το σχεδιάσουμε εξαρχής μαζί με τους ασθενείς, αξιοποιώντας τόσο τα δεδομένα όσο και τη βιωμένη εμπειρία τους».
4 βήματα για αποτελέσματα
Από τη συζήτηση αναδείχθηκαν τέσσερα σημεία δράσης για την πρόληψη και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νοσημάτων:
- Η πρόληψη αποκτά πραγματική αξία όταν έχει συνέχεια, ώστε κάθε σημαντικό εύρημα να οδηγεί, όπου χρειάζεται, σε έγκαιρη διάγνωση, κατάλληλη θεραπεία και συστηματική παρακολούθηση.
- Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νοσημάτων απαιτεί συντονισμό και μετρήσιμους στόχους, με αξιοποίηση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και των διαθέσιμων δεδομένων και με έμφαση στη μείωση των κοινωνικών και γεωγραφικών ανισοτήτων.
- Η ενημέρωση και η ενεργή συμμετοχή των πολιτών και των ασθενών είναι καθοριστικές, τόσο για την κατανόηση και τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και για τη συνέχιση της θεραπείας και της φροντίδας.
- Η ισότιμη πρόσβαση σε αποτελεσματικές και οικονομικά προσιτές θεραπείες προϋποθέτει επάρκεια και σταθερή τροφοδοσία φαρμάκων. Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία συμβάλλει ουσιαστικά στην κάλυψη των αναγκών των ασθενών και στην ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας.
Η εκστρατεία
Στο πλαίσιο της εκστρατείας ενημέρωσης, η στρατηγική συνεργασία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας με την ΠΕΦ συνδέει δύο θεσμικούς φορείς στον χώρο της υγείας σε μια κοινή προσπάθεια για την καρδιαγγειακή πρόληψη. Η Ένωση συμβάλλει με προτάσεις πολιτικής, τη γνώση των αναγκών και των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς και το δίκτυο των συλλόγων της, δίνοντας έμφαση στην εγγραμματοσύνη υγείας και στην ισότιμη πρόσβαση και την άμεση επαφή με τις τοπικές κοινωνίες. Η ΠΕΦ συνεισφέρει τη διάσταση της θεραπευτικής κάλυψης, της πρόσβασης, της συνέχειας και της εγχώριας παραγωγικής δυνατότητας. Κοινός στόχος είναι η πρόληψη να γίνει κατανοητή και εφαρμόσιμη στην καθημερινή ζωή και, όταν ο κίνδυνος ή η νόσος εντοπίζονται, ο ασθενής να μη χάνεται στη διαδρομή.
Πρώτος σταθμός στο πεδίο είναι το Περιστέρι, στις 22 Οκτωβρίου 2026, με ανοιχτή δράση στο Δημαρχείο Περιστερίου από τις 14:00 έως τις 20:30. Τον Νοέμβριο ακολουθούν θεσμική εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη και δράση πεδίου στην Καλαμαριά, ενώ κατά το πρώτο τρίμηνο του 2027 προβλέπονται θεσμικές εκδηλώσεις στην Πάτρα και τη Λάρισα και δράσεις πεδίου στην Καλαμάτα και τα Τρίκαλα.
Την έναρξη των εργασιών της ημερίδας χαιρέτισαν ο πρώην Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Υγείας Παναγιώτης Πρεζεράκος εκπροσωπώντας τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων Νικήτα Κακλαμάνη, ο Πρωτοπρεσβύτερος Βασίλειος Χαβάτζας εκ μέρους του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου Β΄, ο Αθανάσιος Ζαμάνης, Διοικητής ΕΟΠΥΥ, και ο Γιώργος Πατούλης, Πρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, η Γενική Γραμματέας Στρατηγικού Σχεδιασμού Υπουργείου Υγείας Δάφνη- Ελένη Νικολάου, και ο Πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων και Βουλευτής Άρτας Γεώργιος Στύλιος.
