Οι ελλείψεις προσωπικού στις μεταφορές είναι η μεγαλύτερη πρόκληση της τρέχουσας δεκαετίας – ertnews.gr

Η έλλειψη προσωπικού στις μεταφορές αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση της τρέχουσας δεκαετίας, απειλώντας συνολικά την εφοδιαστική αλυσίδα, τη νησιωτική συνοχή και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της ERRU (Ευρωπαϊκό Μητρώο Επιχειρήσεων Οδικών Μεταφορών) σε 18 αγορές, στην Ευρώπη καταγράφονται γύρω στα 2,9 εκατομμύρια κενές θέσεις οδηγών φορτηγών, που αντιστοιχεί σε ποσοστό 11%, εκ των οποίων περίπου 500.000 αφορούν συνολικά την Ευρώπη, ενώ το πρόβλημα αναμένεται να διογκωθεί περαιτέρω καθώς εκτιμάται ότι μέχρι το 2030 θα συνταξιοδοτηθούν γύρω στις 660.000 επαγγελματίες οδηγοί.

Ρεπορτάζ Ρεγγίνα Σαβούρδου

Την ίδια στιγμή, ελάχιστοι νέοι εισέρχονται στο επάγγελμα εξαιτίας της παλαιότητας των οχημάτων στην Ελλάδα σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη, των μεγάλων καθυστερήσεων στις συνοριακές διαβάσεις (όπως πολυήμερες αναμονές στους Κήπους και ολιγόωρες στους Εύζωνες), της έλλειψης χώρων υγιεινής και ασφαλούς στάθμευσης, καθώς και των αυστηρών ποινών και προστίμων που επιβάλλονται στους οδηγούς ακόμα και για ολιγόλεπτες παραβάσεις του αυστηρού χρόνου εργασίας τους.

Αντίστοιχες πιέσεις δέχονται και οι αστικές συγκοινωνίες, καθώς η ΟΣΥ διαθέτει μεν 3.000 οδηγούς στο δυναμικό της, αλλά αντιμετωπίζει έλλειψη 400 οδηγών προκειμένου να βγει σωστά το πρόγραμμα, παρότι εφαρμόζει μεγάλο πρόγραμμα προσλήψεων από το 2021 και, παράλληλα, λειτουργεί και νέα σχολή οδηγών. Η δυσκολία ενισχύεται από το γεγονός ότι, λόγω του ενιαίου μισθολογίου στο δημόσιο, οι μισθοί δεν μπορούν να είναι ανταγωνιστικοί απέναντι στον τουρισμό, τις εμπορευματικές μεταφορές και τις κατασκευές, παρότι εξασφαλίστηκαν ειδικά επιδόματα.

Παράλληλα, στις αερομεταφορές καταγράφεται μια διαρθρωτική αλλαγή και όχι ένα πρόσκαιρο ζήτημα, με τους διεθνείς οργανισμούς να συγκλίνουν ότι την επόμενη δεκαετία θα απαιτηθούν παγκοσμίως 1,5 εκατομμύριο νέοι εργαζόμενοι, εκ των οποίων το 60% οφείλεται σε μαζικές συνταξιοδοτήσεις και υψηλό κόστος εκπαίδευσης, οι οποίοι κατηγοριοποιούνται σε περίπου 300.000 πιλότους, 400.000 μηχανικούς αεροπλάνων, 678.000 πληρωμάτων καμπίνας και 70.000 ελεγκτών.

Στην Ελλάδα, η ΥΠΑ παρουσιάζει ελλείψεις ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας παρά τις πρόσφατες προσλήψεις (97 πέρυσι, περίπου 80 φετινές και 70 επιπλέον από τριετές πρόγραμμα), καθώς κάθε χρόνο αποχωρούν 20 με 30 ελεγκτές, ενώ στα περιφερειακά αεροδρόμια καταγράφεται έντονη έλλειψη μηχανικών συντήρησης και εκτιμάται ότι η χώρα θα έχει έλλειψη περίπου 1.500 χειριστών την επόμενη δεκαετία, χρειάζεται δε διπλάσιο αριθμό προσωπικού λόγω του διπλασιασμού των εποχικών αναγκών.

Επιπλέον, στον κλάδο της ακτοπλοΐας, παρότι σύμφωνα με την 4η Έκθεση του ΝΑΤ το 2025 καταγράφηκαν 5.600 ναυτικοί έναντι 5.400 την προηγούμενη χρονιά, μια αύξηση της τάξης του 5%, υφίσταται έντονη εποχικότητα με περισσότερα πλοία και επιβάτες το καλοκαίρι, γεγονός που δημιουργεί πρακτικά προβλήματα στις εταιρείες κατά την κάλυψη θέσεων ή την αντικατάσταση ναυτικών, με τις σημαντικότερες ελλείψεις να εντοπίζονται σε αξιωματικούς μηχανής, ηλεκτρολόγους, τεχνικούς, ναύτες, θαλαμηπόλους και μάγειρες.

Για την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης, απαιτείται η λήψη άμεσων μέτρων και κινήτρων που περιλαμβάνουν την επιδότηση της έκδοσης διπλωμάτων και πιστοποιήσεων, τη δημιουργία οργανωμένων διαδρομών κατάρτισης συνδεδεμένων με τις επιχειρήσεις, τη βελτίωση των χώρων ανάπαυσης κατά τη διάρκεια των δρομολογίων, τη νομοθετική κατοχύρωση ώστε ο οδηγός να μην επιβαρύνεται με τη φορτοεκφόρτωση εμπορευμάτων, την ένταξη γυναικών στο επάγγελμα (των οποίων το ποσοστό στην Ευρώπη περιορίζεται στο 4% και στην Ελλάδα είναι ακόμη μικρότερο), καθώς και την οργανωμένη κατάρτιση και πιστοποίηση οδηγών από τρίτες χώρες με ευρωπαϊκά πρότυπα.

Χωρίς οδηγούς, προσωπικό και πληρώματα δεν υπάρχουν οχήματα ούτε πλοία στον δρόμο και στη θάλασσα, χωρίς προσωπικό δεν υπάρχει εφοδιαστική αλυσίδα και χωρίς αξιόπιστη εφοδιαστική αλυσίδα δεν μπορεί να λειτουργήσει ανταγωνιστικά η ελληνική οικονομία.

Όλα τα παραπάνω στοιχεία, οι εκτιμήσεις και οι προτάσεις κατατέθηκαν κατά τη διάρκεια πάνελ του Συνεδρίου Υποδομών και Μεταφορών 2026, με συντονίστρια τη δημοσιογράφο του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Βάσω Κουτσούμπα. Κορυφαίοι εκπρόσωποι των φορέων των μεταφορών ανέδειξαν την έλλειψη προσωπικού ως τη μεγαλύτερη πρόκληση της τρέχουσας δεκαετίας.