Film at Lincoln Center: Όταν οι βιβλιοθήκες γίνονται θρίλερ

Τι κοινό μπορεί να έχουν ο Ιντιάνα Τζόουνς, ο Σον Κόνερι, ο Ουμπέρτο Έκο, ο Αλεχάντρο Αμενάμπαρ, ο Νίκολας Κέιτζ και μια υποτιθέμενη μηχανή του Βατικανού που μπορούσε να “βλέπει” το παρελθόν; Η απάντηση βρίσκεται στο Bibliomania: A Preface to Chronovisor, το ιδιαίτερο κινηματογραφικό αφιέρωμα που διοργανώνει το Film at Lincoln Center στη Νέα Υόρκη από τις 28 Αυγούστου έως τις 3 Σεπτεμβρίου, λίγο πριν από την κινηματογραφική έξοδο του πολυσυζητημένου Chronovisor στις 4 Σεπτεμβρίου. 

Πρόκειται για ένα πρωτότυπο πρόγραμμα 15 ταινιών που εξερευνά έναν ασυνήθιστο κινηματογραφικό ήρωα: τον ερευνητή, τον βιβλιοθηκάριο, τον ακαδημαϊκό, τον άνθρωπο που αναζητά απαντήσεις μέσα σε βιβλία, χειρόγραφα, αρχεία και ξεχασμένα έγγραφα. Το αφιέρωμα επιχειρεί να αποδείξει ότι η αναζήτηση της γνώσης μπορεί να γίνει εξίσου συναρπαστική με μια καταδίωξη ή μια περιπέτεια δράσης. 

Στο επίκεντρο του προγράμματος βρίσκεται το Chronovisor, το σκηνοθετικό ντεμπούτο των Κέβιν Γουόκερ και Τζακ Άουεν, το οποίο έκανε αίσθηση στο New Directors / New Films 2026. Η ταινία ακολουθεί μια ερευνήτρια του Πανεπιστημίου Κολούμπια, η οποία ανακαλύπτει στοιχεία για τον θρυλικό «Χρονοσκόπο», μια συσκευή που, σύμφωνα με τον Βενεδικτίνο μοναχό Πελεγκρίνο Ερνέτι, είχε τη δυνατότητα να προβάλλει γεγονότα του παρελθόντος σαν ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση. Από εκεί ξεκινά μια συναρπαστική αναζήτηση μέσα στα αναλογικά αρχεία των ιστορικών βιβλιοθηκών της Νέας Υόρκης, όπου η ακαδημαϊκή έρευνα μετατρέπεται σταδιακά σε ένα κινηματογραφικό μυστήριο γεμάτο θεωρίες συνωμοσίας και μυστικά του Βατικανού. Η ταινία έχει γυριστεί σε φιλμ 16mm και συνοδεύεται από μουσική του Γκούσταβ Χολστ. 

Για να αναδείξει τις κινηματογραφικές συγγένειες του Chronovisor, το Film at Lincoln Center επέλεξε ταινίες που μετατρέπουν την ανάγνωση, την έρευνα και τις βιβλιοθήκες σε χώρους αγωνίας και περιπέτειας.

Ανάμεσα στα σημαντικότερα γεγονότα ξεχωρίζει η βορειοαμερικανική πρεμιέρα της νέας 4K αποκατάστασηςτου Το Όνομα του Ρόδου του Ζαν Ζακ Ανό, της εμβληματικής μεταφοράς του μυθιστορήματος του Ουμπέρτο Έκο, με τον Σον Κόνερι στον ρόλο του μοναχού-ντετέκτιβ Γουλιέλμου της Βασκέρβιλ, ο οποίος ερευνά μια σειρά μυστηριωδών θανάτων σε ένα μεσαιωνικό μοναστήρι όπου τα βιβλία αποδεικνύονται πιο επικίνδυνα από τα όπλα. 

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης μια σπάνια προβολή σε κόπια 70mm του Indiana Jones and the Last Crusade, η οποία επιστρέφει σε κινηματογραφική αίθουσα της Νέας Υόρκης για πρώτη φορά από το 1989. Η περιπέτεια του Στίβεν Σπίλμπεργκ μετατρέπει το ημερολόγιο του πατέρα του Ιντιάνα Τζόουνς σε έναν πραγματικό χάρτη θησαυρού που οδηγεί από βιβλιοθήκες της Βενετίας μέχρι τις κατακόμβες και το Άγιο Δισκοπότηρο. 

Στο αφιέρωμα συμμετέχει και το Tesis του Αλεχάντρο Αμενάμπαρ, (επαναπροβλήθηκε φέτος στην Ελλάδα κινηματογραφικά και ήδη υπάρχει διαθέσιμο στην πλατφόρμα Cinobo) ένα από τα σημαντικότερα ισπανικά θρίλερ της δεκαετίας του 1990. Η ιστορία μιας φοιτήτριας που, αναζητώντας υλικό για τη διπλωματική της εργασία σχετικά με τη βία στα οπτικοακουστικά μέσα, ανακαλύπτει μια κασέτα με πιθανό αυθεντικό snuff film, θεωρείται σήμερα προφητική για τη σύγχρονη κουλτούρα της εικόνας και του διαδικτυακού σοκ. Η ταινία τιμήθηκε με επτά βραβεία Γκόγια, μεταξύ των οποίων Καλύτερης Ταινίας και Καλύτερου Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη. 

Το αφιέρωμα περιλαμβάνει ακόμη ταινίες όπως το The Changeling, όπου ένα στοιχειωμένο αρχοντικό κρύβει τα μυστικά του στα ιστορικά αρχεία, το Curse of the Demon, βασισμένο σε διήγημα του Μ. Ρ. Τζέιμς, το δικαστικό δράμα Reversal of Fortune, το αστυνομικό Copycat, το The Bone Collector με τους Ντένζελ Ουάσινγκτον και Αντζελίνα Τζολί, αλλά και το περιπετειώδες National Treasure: Book of Secrets, όπου ο Νίκολας Κέιτζ μετατρέπει την ιστορική έρευνα σε υπερθέαμα. 

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα κατέχει ο πειραματικός δημιουργός Ντέιβιντ Γκάτεν, ο οποίος θα βρεθεί στη Νέα Υόρκη για να παρουσιάσει τρεις από τις σημαντικότερες ταινίες του και να συνομιλήσει με το κοινό. Το έργο του περιστρέφεται γύρω από την υλικότητα των βιβλίων, των χειρογράφων και της ίδιας της γραπτής γνώσης, μετατρέποντας την ανάγνωση σε καθαρά κινηματογραφική εμπειρία. 

Το Bibliomania δεν περιορίζεται όμως στις προβολές. Στις 29 Αυγούστου θα πραγματοποιηθεί μια μεγάλη δημόσια έκθεση βιβλίου, ανοιχτή με ελεύθερη είσοδο, με τη συμμετοχή ανεξάρτητων εκδοτών, περιοδικών κινηματογράφου, βιβλιοπωλείων και δημιουργών zines. Ανάμεσά τους βρίσκονται το Film Comment, οι New York Review Books, οι Seven Stories Press και η New York Public Library, η οποία θα δίνει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να εκδώσουν επιτόπου κάρτα μέλους της βιβλιοθήκης. 

Με το Bibliomania, το Film at Lincoln Center υπενθυμίζει ότι η μεγαλύτερη κινηματογραφική περιπέτεια δεν ξεκινά πάντοτε από μια έκρηξη ή μια καταδίωξη, αλλά συχνά από το άνοιγμα ενός βιβλίου, ενός φακέλου ή ενός ξεχασμένου χειρογράφου. Για μία εβδομάδα, οι βιβλιοθήκες μετατρέπονται στους πιο συναρπαστικούς κινηματογραφικούς τόπους μυστηρίου.