Τι μας έμαθε το διεθνές box office την πρώτη εβδομάδα για την «Οδύσσεια»

Η πρώτη εβδομάδα προβολής της «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν δεν ήταν απλώς μια επιτυχημένη εμπορική εκκίνηση αλλά μια μικρή μελέτη για το πώς διαμορφώνεται σήμερα η κινηματογραφική αγορά, ποια είναι η πραγματική δύναμη του ονόματος ενός δημιουργού και πόσο απέχει, τελικά, ο θόρυβος των κοινωνικών δικτύων από τη συμπεριφορά του κοινού στις αίθουσες.

Η ταινία ξεκίνησε την εισπρακτική πορεία της με 264 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως το πρώτο της τριήμερο, ξεπερνώντας κάθε αρχική πρόβλεψη και χαρίζοντας στον Κρίστοφερ Νόλαν το μεγαλύτερο άνοιγμα της καριέρας του (με εξαιρέσεις ίσως τους «Μαύρους Ιππότες»). Ωστόσο, εκείνο που αποδεικνύεται ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι η δυναμική της όχι μόνο δεν εξαντλήθηκε μετά το εντυπωσιακό πρώτο Σαββατοκύριακο, αλλά επιβεβαιώθηκε και στη συνέχεια.

Στη δεύτερη εβδομάδα προβολής η «Οδύσσεια» παρέμεινε στην κορυφή του αμερικανικού box office με 87 εκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας πτώση μόλις 30%, ενώ οι συνολικές παγκόσμιες εισπράξεις της έφτασαν ήδη τα 639,6 εκατομμύρια δολάρια μέσα σε μόλις δέκα ημέρες. Πρόκειται για μία από τις ισχυρότερες εμπορικές επιδόσεις της τελευταίας δεκαετίας για πρωτότυπη κινηματογραφική παραγωγή, με τις εκτιμήσεις να συγκλίνουν ότι η πορεία της προς το ένα δισεκατομμύριο μοιάζει πλέον περισσότερο πιθανή παρά αισιόδοξη.

Ο Alex από το κανάλι Pop Culture Brain συνοψίζει εύστοχα το σημαντικότερο συμπέρασμα της πρώτης εβδομάδας λέγοντας πως «ο Christopher Nolan έχει γίνει από μόνος του ένα franchise». Δεν πρόκειται για υπερβολή. Σύμφωνα με τις έρευνες εξόδου των θεατών, περισσότεροι από τους μισούς αγόρασαν εισιτήριο πρωτίστως επειδή πρόκειται για ταινία του Νόλαν και όχι επειδή βασίζεται στον Όμηρο ή διαθέτει ένα εντυπωσιακό καστ.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι σχεδόν οι μισοί από αυτούς δήλωσαν πως επισκέπτονται τον κινηματογράφο μόνο λίγες φορές τον χρόνο, δηλαδή, η «Οδύσσεια» δεν προσέλκυσε μόνο τους σταθερούς φίλους του σινεμά, αλλά κατάφερε να επαναφέρει στις αίθουσες και θεατές που συνήθως απέχουν.

Ένα δεύτερο συμπέρασμα αφορά τη σχέση διαδικτύου και πραγματικότητας. Πριν ακόμη κυκλοφορήσει η ταινία, ένα μικρό αλλά ιδιαίτερα θορυβώδες κομμάτι των κοινωνικών δικτύων επιχείρησε να δημιουργήσει αρνητικό κλίμα, με επικρίσεις για τις επιλογές του καστ, αλλά και με ρατσιστικά και τρανσφοβικά σχόλια που στόχευαν ηθοποιούς όπως η Lupita Nyong’o και ο Elliot Page (και φυσικά, ο Ίλον Μασκ… έβαλε το χεράκι του!). Ο Alex επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι «τα σχόλια στο διαδίκτυο δεν συμβαδίζουν πάντα με τη μαζική άποψη στην πραγματική ζωή». Τα στοιχεία του box office φαίνεται να τον δικαιώνουν. Η ταινία σημείωσε εξαιρετικές επιδόσεις τόσο στα μεγάλα αστικά κέντρα όσο και στις μικρότερες πόλεις και στις αγροτικές περιοχές, αποδεικνύοντας ότι ο διαδικτυακός θόρυβος δεν μετατράπηκε ποτέ σε πραγματική αποχή από τις κινηματογραφικές αίθουσες.

Η πιο χαρακτηριστική επιβεβαίωση αυτού του συμπεράσματος ήρθε, ειρωνικά, από την ίδια την Ελλάδα. Πριν από την πρεμιέρα δεν ήταν λίγες οι αντιδράσεις γύρω από την επιλογή του Νόλαν να αφηγηθεί το ομηρικό έπος χωρίς Έλληνες πρωταγωνιστές, ενώ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναπτύχθηκε έντονη συζήτηση για το κατά πόσο η ταινία αποδίδει με σεβασμό το ελληνικό πολιτιστικό αποτύπωμα. Ο Alex αναφέρεται χαρακτηριστικά (σ.σ. ναι, έγινε αναφορά σε ελληνικό μέσο) σε αυτές τις αντιδράσεις λέγοντας: «Κάποιοι παραπονέθηκαν ότι η ταινία δεν σέβεται τον ελληνικό πολιτισμό και ότι ο Christopher Nolan δεν επέλεξε Έλληνες ηθοποιούς. Όμως, σύμφωνα με το ελληνικό πολιτιστικό μέσο Αθηνόραμα, η «Οδύσσεια» κατέρριψε τα ρεκόρ προπωλήσεων στην ίδια την Ελλάδα». Το παράδειγμα αυτό ίσως αποτελεί την πιο εύγλωττη απόδειξη ότι η ένταση της διαδικτυακής συζήτησης δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις επιλογές του ευρύτερου κοινού.

Και οι αριθμοί στην Ελλάδα ήταν πράγματι εντυπωσιακοί, όπως ανακοίνωσε η εταιρία διανομής Tanweer: Η «Οδύσσεια» άνοιξε με 151.415 εισιτήρια σε 212 αίθουσες, σημειώνοντας το μεγαλύτερο άνοιγμα ταινίας των τελευταίων είκοσι ετών στη χώρα μας και εκτοξεύοντας τη συνολική προσέλευση του τετραημέρου από περίπου 100.000 σε σχεδόν 198.000 θεατές.
Ο Χρήστος Μήτσης, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα στο Αθηνόραμα, σημείωσε ότι για να βρεθεί καλύτερο πρώτο τετραήμερο πρέπει να επιστρέψει κανείς στο 2006 και στους «Πειρατές της Καραϊβικής: Το Σεντούκι του Νεκρού».

Ακόμη πιο εντυπωσιακό, όμως, είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο επιτεύχθηκε αυτή η… επίδοση. Η ταινία είχε να αντιμετωπίσει τη μεγάλη διάρκειά της, που περιόριζε τον αριθμό των ημερήσιων προβολών (ιδιαίτερα στους θερινούς κινηματογράφους που, αναγκάζονται να κάνουν μόνο μια προβολή τη μέρα για τεχνικούς -αλλά και για λόγους ωραρίου-), αλλά και τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου, τον οποίο παρακολούθησαν εκατομμύρια τηλεθεατές στην Ελλάδα (σ.σ. ας μην ξεχνάμε και τη βροχή της Παρασκευής που «έκλεισε» πολλούς από τους θερινούς). Παρ’ όλα αυτά, η «Οδύσσεια» όχι μόνο δεν επηρεάστηκε, αλλά κατέγραψε μία από τις πιο ιστορικές πρεμιέρες της σύγχρονης ελληνικής αγοράς. Όπως επισημαίνει ο ίδιος, εάν η ταινία διατηρούσε ανάλογο ρυθμό και το δεύτερο Σαββατοκύριακο (σ.σ. που κατά κάποιο τρόπο, το πέτυχε), θα μπορούσε να διεκδικήσει ακόμη και μια θέση ανάμεσα στις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες που έχουν προβληθεί ποτέ στις ελληνικές αίθουσες.

Η εικόνα αυτή είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται από τις δύο πρώτες ημέρες προβολής. Σύμφωνα με την Καθημερινή, περίπου 80.000 θεατές είχαν παρακολουθήσει την ταινία μόνο την Πέμπτη και την Παρασκευή, αριθμός που αποτελούσε το καλύτερο αποτέλεσμα από την εποχή του «Avengers: Endgame» το 2019, γεμίζοντας τόσο τα multiplex όσο και τα θερινά σινεμά σε ολόκληρη τη χώρα.

Ένας ακόμη παράγοντας που εξηγεί την παγκόσμια πορεία της ταινίας είναι η τεχνολογία προβολής. Η «Οδύσσεια» αποτελεί την πρώτη μεγάλου μήκους παραγωγή που γυρίστηκε εξ’ ολοκλήρου με κάμερες IMAX, στοιχείο που μετατράπηκε σε βασικό άξονα της διαφημιστικής καμπάνιας. Οι περιορισμένες αίθουσες IMAX 70mm συνέχισαν να εμφανίζουν πληρότητες για εβδομάδες, ενώ μόνο οι προβολές IMAX έχουν ήδη αποφέρει περίπου 140 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως (μαζί με τις προπωλήσεις τα νούμερα), επιβεβαιώνοντας ότι η εμπειρία θέασης μπορεί πλέον να αποτελεί από μόνη της λόγο αγοράς εισιτηρίου.

Η παρακάτω παρατήρηση πάντως αξίζει να υπογραμμιστεί: Η κινηματογραφική βιομηχανία έχει συνηθίσει τα τελευταία χρόνια να βλέπει τεράστια ανοίγματα τα οποία ακολουθούνται από εξίσου μεγάλες πτώσεις. Η «Οδύσσεια» ακολουθεί διαφορετική πορεία. Η πτώση μόλις κατά 30% στο δεύτερο Σαββατοκύριακο συγκαταλέγεται στις καλύτερες επιδόσεις που έχουν καταγραφεί ποτέ για blockbuster αυτού του μεγέθους, επιβεβαιώνοντας ότι η επιτυχία της δεν στηρίζεται μόνο στην προσμονή της πρεμιέρας, αλλά και στην εξαιρετικά θετική διάδοση από στόμα σε στόμα.
Η πρώτη εβδομάδα, λοιπόν, μας έμαθε ότι ένας σκηνοθέτης μπορεί πλέον να λειτουργεί ως κινηματογραφικό brand ισχυρότερο ακόμη και από πολλά franchises. Η δεύτερη απέδειξε ότι η «Οδύσσεια» δεν ήταν ένα πυροτέχνημα του box office, αλλά ένα φαινόμενο με διάρκεια και ίσως το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα να έρχεται από την Ελλάδα: παρά τις έντονες διαδικτυακές αντιδράσεις που προηγήθηκαν, το κοινό επέλεξε να αγοράσει εισιτήριό, παρά να περιμένει να δει την ταινία νόμιμα ή πειρατικά στη μικρή οθόνη του σπιτιού του.