Από τα Snapchat Stories μέχρι το TikTok: η ιστορία πίσω από την κυριαρχία του κάθετου βίντεο σε TikTok, Instagram και YouTube.
Το κάθετο, σύντομο βίντεο έχει πλέον κυριαρχήσει στο διαδίκτυο, με το Instagram Reels να μετατρέπεται σε επιχείρηση 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως και το YouTube Shorts να καταγράφει 200 δισεκατομμύρια προβολές την ημέρα. Η κυριαρχία αυτή δεν προέκυψε τυχαία, αλλά μέσα από μια δεκαετία σχεδόν πανομοιότυπης αντιγραφής μεταξύ των μεγάλων πλατφορμών.
Πώς ξεκίνησε όλα από το Snapchat
Η ιστορία του κάθετου βίντεο ξεκινά το 2013, όταν το Snapchat λάνσαρε τα Stories ως έναν πιο χαλαρό τρόπο να μοιράζεσαι στιγμές της ημέρας σου. Μέσα σε λίγους μήνες έγινε το πιο δημοφιλές χαρακτηριστικό της εφαρμογής, κάτι που δεν πέρασε απαρατήρητο από το Facebook: το 2016 το Instagram αντέγραψε σχεδόν αυτούσια την ιδέα, και σύντομα τα Stories εμφανίστηκαν παντού — από το LinkedIn μέχρι το Tinder. Το βίντεο στα Stories αποδείχθηκε ιδανικό για ατελείωτο scrolling αλλά και για διαφημίσεις, κάτι που το Facebook εκμεταλλεύτηκε άμεσα, γεμίζοντας το προϊόν με reklames μόλις λίγους μήνες μετά την κυκλοφορία του.
Η άνοδος του TikTok άλλαξε τους κανόνες
Το Vine είχε ανοίξει τον δρόμο για το βίντεο πρώτης γραμμής στα social media, όμως το TikTok ήταν αυτό που έφερε την πραγματική ανατροπή. Κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 2018, έχοντας ήδη δημοφιλία στην Κίνα ως Douyin και αλλού ως Musical.ly. Συνδύασε το κάθετο format των Stories με τη μονιμότητα του YouTube, ενώ το αλγοριθμικό For You page απελευθέρωσε τους δημιουργούς από την ανάγκη να «επιμελούνται» το προφίλ τους. Το αποτέλεσμα ήταν ραγδαία αύξηση χρήσης, που ξεπέρασε γρήγορα κάθε ανταγωνιστή σε χρόνο παραμονής χρηστών.
Η επιτυχία αυτή πυροδότησε γενικευμένη αντιγραφή: το Reels λάνσαρε το 2020, το YouTube Shorts έναν χρόνο αργότερα, ενώ το Twitter δοκίμασε και εγκατέλειψε τα Fleets μέσα στο 2021. Οι πλατφόρμες σταμάτησαν να βασίζονται στο περιεχόμενο φίλων και στράφηκαν σε καθαρά αλγοριθμικές ροές — social media αντί για social networks.
Τα νούμερα δείχνουν πλήρη κυριαρχία
- Οι χρήστες του Instagram περνούν πάνω από τον μισό χρόνο τους στο Reels, σύμφωνα με στοιχεία της Meta για το 2024
- Το Reels έγινε επιχείρηση 50 δισ. δολαρίων ετησίως σε όλες τις εφαρμογές της Meta, βάσει ανακοίνωσης του 2025
- Το 63% των νέων και εφήβων χρησιμοποιεί TikTok, με έναν στους πέντε εφήβους να δηλώνει «σχεδόν συνεχή» χρήση, σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center.
- Το YouTube κατέγραψε 200 δισ. ημερήσιες προβολές στα Shorts στο τέλος του 2025, με τα Shorts να αποδίδουν περισσότερα έσοδα ανά ώρα παρακολούθησης από τα κανονικά βίντεο
Η αντιγραφή δεν σταμάτησε στο format: οι πλατφόρμες αντέγραψαν η μία την άλλη σε shopping, σε εφαρμογές τηλεόρασης, σε livestreaming, ακόμα και σε micro dramas. Το 2024 η Meta πέρασε σε κάθετο player ως προεπιλογή σε όλες τις εφαρμογές της, γεγονός που πολλοί θεωρούν την επίσημη «νίκη» του format. Στο μεταξύ, εταιρείες εκτός social media μπήκαν στο παιχνίδι: το Spotify έφτιαξε δικό του κάθετο feed, η Disney έφτιαξε τα Verts για ESPN και Disney Plus, ενώ Netflix, Prime Video και Paramount Plus ονόμασαν τα δικά τους κλωνοποιημένα feeds «Clips».
Τι ακολουθεί
Το Facebook δοκιμάζει ήδη έκδοση της εφαρμογής που ανοίγει κατευθείαν σε πλήρη οθόνη βίντεο feed — μια κίνηση που θα μπορούσε ουσιαστικά να μετατρέψει το Facebook σε Reels. Παράλληλα, έρευνα της HubSpot δείχνει ότι το σύντομο βίντεο ήταν η πιο χρησιμοποιούμενη και πιο αποδοτική μορφή marketing περιεχομένου το 2025, με τους περισσότερους marketers να σχεδιάζουν να επενδύσουν εκεί περισσότερο φέτος. Ταυτόχρονα, εμφανίζονται και αντίθετα σημάδια: κάποιοι χρήστες ζητούν επιστροφή σε περιεχόμενο φίλων, τα σινεμά έχουν καλή χρονιά, και ένα από τα πιο περιζήτητα κινητά της χρονιάς είναι ένα flip phone — ενδείξεις μιας πιθανής, αν και ακόμα μικρής, αντίδρασης.
Η άποψή μας στο Techblog
Το κάθετο βίντεο δεν είναι πια απλώς ένα χαρακτηριστικό εφαρμογής, είναι ο τρόπος που καταναλώνουμε ψυχαγωγία στο κινητό — και αυτό αλλάζει το πώς σχεδιάζονται όλες οι εφαρμογές γύρω μας, από το Netflix μέχρι το Spotify. Όσο οι πλατφόρμες συνεχίζουν να αντιγράφουν η μία την άλλη, η επιλογή του χρήστη περιορίζεται ολοένα και περισσότερο σε ένα βασικό ερώτημα: ποιος αλγόριθμος του αρέσει περισσότερο.
